Sahih al-Bukhari، حدیث 596
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 1مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَآن را به البخاري روایت کرد
- 2هِشَامٌ
- 3يَحْيَى
- 4أَبِي سَلَمَةَ
- 5جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، جَاءَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ، فَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ تَغْرُبُ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا ". فَقُمْنَا إِلَى بُطْحَانَ، فَتَوَضَّأَ لِلصَّلاَةِ، وَتَوَضَّأْنَا لَهَا فَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ.
معاذ بن فضاله برای ما حدیث کرد و گفت: هشام برای ما حدیث کرد، از یحیی، از ابوسلمه، از جابر بن عبدالله روایت شده است که در روز جنگ خندق، پس از غروب آفتاب، عمر بن خطاب در حالی که کافران قریش را نفرین میکرد آمد و گفت:
«ای رسول خدا ﷺ، نزدیک بود که نماز عصر را نخوانم تا اینکه خورشید داشت غروب میکرد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «به خدا قسم! من هم آن را نخواندهام.» سپس به سوی بُطحان رفتیم؛ پیامبر ﷺ برای نماز وضو گرفتند و ما نیز وضو گرفتیم. آنگاه پس از غروب آفتاب، ایشان نماز عصر را خواندند و پس از آن نماز مغرب را اقامه کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در جریان جنگ خندق، پیامبر ﷺ نماز عصر را پس از غروب آفتاب بهجا آورد.
حدیث این واقعه را به روز جنگ خندق نسبت میدهد؛ درگیری باعث شد نماز عصر تا پس از غروب آفتاب به تأخیر بیفتد.
نماز واجب بعدازظهر که باید پیش از غروب آفتاب خوانده شود.
نماز واجب شامگاه که وقت آن پس از غروب آفتاب آغاز میشود.
نام مکانی که گروه برای وضو گرفتن و نماز خواندن به آنجا رفت.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که نماز واجبی که از دست رفته است، باید بهمحض توانایی قضا شود. پیامبر ﷺ و یارانش نخست نماز عصر و سپس مغرب را خواندند؛ این امر بر رعایت ترتیب نمازها دلالت دارد. فقیهان دربارهٔ چگونگی اجرای دقیق این حکم و استثناهای آن بحث کردهاند؛ این واقعه نشان میدهد که شرایط دشواری مانند جنگ میتواند نماز را به تأخیر بیندازد، اما آن را ساقط نمیکند.
- وقتی مانع برطرف شد و توانایی داشتی، نماز فوتشده را بهجا آور.
- هنگام قضای چند نماز، ترتیب مقرر را رعایت کن.
- برای نمازهایت با دقت برنامهریزی کن، اما اجازه نده شرایط اضطراری استثنایی تو را از خواندن آنها پس از آن بازدارد.
این روایت از جابر نیز به نمازهایی میپردازد که در جریان جنگ خندق به تأخیر افتادند.
Sahih al-Bukhari · #597 (Sahih)پیامبر ﷺ در آن روایت میآموزد که شخص هرگاه نمازی را به یاد آورد، آن را بهجا آورد.
Sahih al-Bukhari · #594 (Sahih)این روایت توضیح میدهد که دشمن یاران پیامبر را سرگرم نبرد کرد تا خورشید غروب کرد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.