مواقيت الصلاة · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 596

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مواقيت الصلاة
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2هِشَامٌ
  3. 3يَحْيَى
  4. 4أَبِي سَلَمَةَ
  5. 5جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، جَاءَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ، فَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ تَغْرُبُ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ وَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا ‏"‏‏.‏ فَقُمْنَا إِلَى بُطْحَانَ، فَتَوَضَّأَ لِلصَّلاَةِ، وَتَوَضَّأْنَا لَهَا فَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ‏.‏

ترجمه

معاذ بن فضاله برای ما حدیث کرد و گفت: هشام برای ما حدیث کرد، از یحیی، از ابوسلمه، از جابر بن عبدالله روایت شده است که در روز جنگ خندق، پس از غروب آفتاب، عمر بن خطاب در حالی که کافران قریش را نفرین می‌کرد آمد و گفت:

«ای رسول خدا ﷺ، نزدیک بود که نماز عصر را نخوانم تا اینکه خورشید داشت غروب می‌کرد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «به خدا قسم! من هم آن را نخوانده‌ام.» سپس به سوی بُطحان رفتیم؛ پیامبر ﷺ برای نماز وضو گرفتند و ما نیز وضو گرفتیم. آنگاه پس از غروب آفتاب، ایشان نماز عصر را خواندند و پس از آن نماز مغرب را اقامه کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در جریان جنگ خندق، پیامبر ﷺ نماز عصر را پس از غروب آفتاب به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

حدیث این واقعه را به روز جنگ خندق نسبت می‌دهد؛ درگیری باعث شد نماز عصر تا پس از غروب آفتاب به تأخیر بیفتد.

توضیح واژه‌های دشوار
عصر

نماز واجب بعدازظهر که باید پیش از غروب آفتاب خوانده شود.

مغرب

نماز واجب شامگاه که وقت آن پس از غروب آفتاب آغاز می‌شود.

بوثان

نام مکانی که گروه برای وضو گرفتن و نماز خواندن به آنجا رفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نماز واجبی که از دست رفته است، باید به‌محض توانایی قضا شود. پیامبر ﷺ و یارانش نخست نماز عصر و سپس مغرب را خواندند؛ این امر بر رعایت ترتیب نمازها دلالت دارد. فقیهان دربارهٔ چگونگی اجرای دقیق این حکم و استثناهای آن بحث کرده‌اند؛ این واقعه نشان می‌دهد که شرایط دشواری مانند جنگ می‌تواند نماز را به تأخیر بیندازد، اما آن را ساقط نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. وقتی مانع برطرف شد و توانایی داشتی، نماز فوت‌شده را به‌جا آور.
  2. هنگام قضای چند نماز، ترتیب مقرر را رعایت کن.
  3. برای نمازهایت با دقت برنامه‌ریزی کن، اما اجازه نده شرایط اضطراری استثنایی تو را از خواندن آنها پس از آن بازدارد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.