حسن خلق و آداب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6061

روایت‌شده توسط Abu Bakra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حسن خلق و آداب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1آدَمُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعْبَةُ
  3. 3خَالِدٍ
  4. 4عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ
  5. 5أَبِيهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَثْنَى عَلَيْهِ رَجُلٌ خَيْرًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَيْحَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ ـ يَقُولُهُ مِرَارًا ـ إِنْ كَانَ أَحَدُكُمْ مَادِحًا لاَ مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ أَحْسِبُ كَذَا وَكَذَا‏.‏ إِنْ كَانَ يُرَى أَنَّهُ كَذَلِكَ، وَحَسِيبُهُ اللَّهُ، وَلاَ يُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا ‏"‏‏.‏ قَالَ وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ ‏"‏ وَيْلَكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

آدم به ما حدیث نقل کرد، شعبه از خالد، از عبدالرحمن بن ابی‌بکره، از پدرش روایت کرد که مردی در محضر پیامبر ﷺ ذکر شد و شخصی او را بسیار ستود. پیامبر ﷺ فرمودند:

«وای بر تو! گردن برادرت را بریدی.» ایشان این جمله را چندین بار تکرار کردند و سپس فرمودند: «اگر کسی از شما ناچار به تمجید از دیگری شد، بگوید: "گمان می‌کنم فلانی چنین و چنان است"، البته اگر واقعاً همین اعتقاد را دارد. خداوند حسابرس اوست و هیچ‌کس نمی‌تواند نزد الله کسی را تزکیه کند.» وهیب نیز از خالد روایت کرده که به جای عبارت اول، «ویْلَک» (وای بر تو) آمده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ستایش می‌تواند زیان‌بار باشد؛ فروتنانه سخن بگویید و هیچ‌کس را نزد خدا پاک و بی‌عیب ندانید.

توضیح واژه‌های دشوار
گردن برادرت را شکستی

تعبیری مجازی برای آسیبی است که ستایش افراطی می‌تواند به بار آورد؛ مانند خودپسندی یا خودبزرگ‌بینی.

گمان می‌کنم او چنین و چنان است

بیانی محتاطانه که روشن می‌کند گوینده فقط برداشت شخصی خود را بیان می‌کند.

هیچ‌کس نمی‌تواند کسی را نزد خدا پاک بداند

تنها خدا از حقیقت درونی و سرانجام هر شخص آگاه است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت درمی‌یابند که ستایش افراطی خطرناک است، به‌ویژه اگر کسی را دچار تکبر کند یا درباره باطن او داوری‌ای را القا کند. اگر دلیل خوبی برای ستایش کسی وجود دارد، گوینده باید به آنچه واقعاً می‌داند بسنده کند و سخنش را به‌صورت برداشتی شخصی بیان کند. یادآوری اینکه خدا درباره او داوری خواهد کرد، تأکید می‌کند که مردم نمی‌توانند درباره پاکی کسی نزد خدا حکمی قطعی صادر کنند. بنابراین، این سخن هرگونه قدردانی صادقانه و به‌جا را منع نمی‌کند، بلکه به خویشتن‌داری و فروتنی فرامی‌خواند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی را فقط به‌خاطر ویژگی‌هایی بستایید که خودتان دیده‌اید و در سخن گفتن میانه‌رو باشید.
  2. قدردانی را به‌عنوان برداشت خود بیان کنید، نه حکمی قطعی درباره شخصیت کسی.
  3. ستایش را با فروتنی بپذیرید و به خود یادآوری کنید که خدا از حال واقعی شما آگاه است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.