Sahih al-Bukhari، حدیث 6073
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ الطُّفَيْلِ ـ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ وَهْوَ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لأُمِّهَا ـ أَنَّ عَائِشَةَ حُدِّثَتْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ فِي بَيْعٍ أَوْ عَطَاءٍ أَعْطَتْهُ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ عَائِشَةُ، أَوْ لأَحْجُرَنَّ عَلَيْهَا. فَقَالَتْ أَهُوَ قَالَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ. قَالَتْ هُوَ لِلَّهِ عَلَىَّ نَذْرٌ، أَنْ لاَ أُكَلِّمَ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَبَدًا. فَاسْتَشْفَعَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِلَيْهَا، حِينَ طَالَتِ الْهِجْرَةُ فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُشَفِّعُ فِيهِ أَبَدًا، وَلاَ أَتَحَنَّثُ إِلَى نَذْرِي. فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ كَلَّمَ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، وَهُمَا مِنْ بَنِي زُهْرَةَ، وَقَالَ لَهُمَا أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ لَمَّا أَدْخَلْتُمَانِي عَلَى عَائِشَةَ، فَإِنَّهَا لاَ يَحِلُّ لَهَا أَنْ تَنْذُرَ قَطِيعَتِي. فَأَقْبَلَ بِهِ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ مُشْتَمِلَيْنِ بِأَرْدِيَتِهِمَا حَتَّى اسْتَأْذَنَا عَلَى عَائِشَةَ فَقَالاَ السَّلاَمُ عَلَيْكِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، أَنَدْخُلُ قَالَتْ عَائِشَةُ ادْخُلُوا. قَالُوا كُلُّنَا قَالَتْ نَعَمِ ادْخُلُوا كُلُّكُمْ. وَلاَ تَعْلَمُ أَنَّ مَعَهُمَا ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَلَمَّا دَخَلُوا دَخَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ الْحِجَابَ، فَاعْتَنَقَ عَائِشَةَ وَطَفِقَ يُنَاشِدُهَا وَيَبْكِي، وَطَفِقَ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يُنَاشِدَانِهَا إِلاَّ مَا كَلَّمَتْهُ وَقَبِلَتْ مِنْهُ، وَيَقُولاَنِ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَمَّا قَدْ عَلِمْتِ مِنَ الْهِجْرَةِ، فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ. فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَى عَائِشَةَ مِنَ التَّذْكِرَةِ وَالتَّحْرِيجِ طَفِقَتْ تُذَكِّرُهُمَا نَذْرَهَا وَتَبْكِي وَتَقُولُ إِنِّي نَذَرْتُ، وَالنَّذْرُ شَدِيدٌ. فَلَمْ يَزَالاَ بِهَا حَتَّى كَلَّمَتِ ابْنَ الزُّبَيْرِ، وَأَعْتَقَتْ فِي نَذْرِهَا ذَلِكَ أَرْبَعِينَ رَقَبَةً. وَكَانَتْ تَذْكُرُ نَذْرَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَتَبْكِي، حَتَّى تَبُلَّ دُمُوعُهَا خِمَارَهَا.
ابو الیمان برای ما حدیث کرد، شعیب به ما خبر داد، از زهری، که گفت: عوف بن مالک بن طفیل — که پسر حارث و برادرزادهٔ مادری عایشه همسر پیامبر ﷺ است — برایم روایت کرد که به عایشه خبر رسید که عبدالله بن زبیر دربارهٔ فروش یا بخششی که عایشه انجام داده بود، گفت:
«به خدا سوگند! یا عایشه دست از این کار برمیدارد، یا من او را از تصرف در اموالش منع خواهم کرد.» عایشه پرسید: «آیا او چنین گفته است؟» گفتند: «بله.» عایشه فرمود: «بر گردن من نذر خداست که هرگز با ابن زبیر سخن نگویم.» چون این قهر طولانی شد، ابن زبیر از او طلب شفاعت کرد، اما عایشه گفت: «به خدا سوگند! هرگز شفاعت کسی را دربارهٔ او نمیپذیرم و نذر خود را نمیشکنم تا گناهکار شوم.» وقتی این وضعیت بر ابن زبیر سخت آمد، با مسور بن مخرمه و عبدالرحمن بن اسود بن عبد یغوث که از بنیزهره بودند صحبت کرد و گفت: «شما را به خدا قسم میدهم که مرا نزد عایشه ببرید، زیرا برای او جایز نیست که نذر قطع رابطه با من بکند.» پس مسور و عبدالرحمن در حالی که رداهای خود را پیچیده بودند، آمدند و از عایشه اجازه خواستند: «سلام علیکم و رحمة الله و برکاته! آیا وارد شویم؟» عایشه گفت: «وارد شوید.» گفتند: «همهٔ ما؟» گفت: «بله، همه وارد شوید،» در حالی که نمیدانست ابن زبیر نیز همراه آنان است. چون داخل شدند، ابن زبیر پشت پرده رفت و عایشه را در آغوش گرفت و شروع به گریه و التماس کرد. مسور و عبدالرحمن نیز از او خواهش کردند که با ابن زبیر صحبت کند و عذرش را بپذیرد و گفتند: «پیامبر ﷺ از همان قهری که میدانی نهی کرده است؛ زیرا برای هیچ مسلمانی جایز نیست که بیش از سه شب با برادر خود قهر باشد.» وقتی آنان بسیار به عایشه یادآوری کردند و او را تحت فشار شرعی قرار دادند، عایشه شروع به یادآوری نذر خود کرد و گریان گفت: «من نذر کردهام و نذر امری دشوار است.» آن دو همچنان بر او اصرار ورزیدند تا اینکه او با ابن زبیر صحبت کرد و در کفارهٔ نذر خود چهل بنده آزاد نمود. پس از آن، هرگاه نذر خود را به یاد میآورد، چنان میگریست که اشکهایش مقنعهاش را تر میکرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه پیوند خویشاوندی را ترمیم کرد و با پرداخت کفاره، خود را از سوگندش رهانید.
عبدالله بن زبیر به فروش یا بخششی از سوی عایشه اعتراض کرد و تهدید کرد که او را از تصرف در امورش بازدارد. عایشه سوگند خورد که پیوند خویشاوندی را با او قطع کند. پس از میانجیگری، دوباره با او سخن گفت و با آزاد کردن چهل برده، کفارهٔ سوگندش را ادا کرد.
تعهدی در برابر خداوند برای انجام دادن یا ترک کردن کاری.
قطع ارتباط با یکی از خویشاوندان و بیتوجهی به پیوند خویشاوندی.
رها کردن فردی که به بردگی گرفته شده است؛ عایشه این کار را بهعنوان کفارهٔ سوگندش انجام داد.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که نذر برای انجام دادن کاری حرام نباید ادا شود؛ و کسی که نذر معتبری را بشکند، باید کفارهٔ مقرر را بپردازد. نباید از روی خشم، پیوند خویشاوندی را برای مدتی طولانی قطع کرد. چهار مذهب فقهی اهلسنت، احکام دقیق نذر و کفاره را با توجه به متون مربوط بررسی میکنند؛ این روایت بهتنهایی شرح کاملی از همهٔ جزئیات نیست. آزاد کردن چهل نفر از سوی عایشه نشاندهندهٔ اهتمام جدی او به جبران سوگندش است.
- نگذارید اختلاف با خانواده ادامه پیدا کند؛ بهموقع میانجیای صادق و خیرخواه بجویید و ارتباط را از سر بگیرید.
- از روی خشم سوگند نخورید؛ اگر سوگندی به گناه میانجامد، دربارهٔ کفارهٔ درست از فردی آگاه راهنمایی بخواهید.
- کسی که آزرده شده است میتواند بیآنکه اندوه خود را انکار کند، زمینهٔ آشتی را فراهم سازد؛ عذرخواهی کنید و به سخنان یکدیگر گوش دهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.