Sahih al-Bukhari، حدیث 6075
روایتشده توسط Aisha bint Abu Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha bint Abu Bakr
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ الطُّفَيْلِ ـ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ وَهْوَ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لأُمِّهَا ـ أَنَّ عَائِشَةَ حُدِّثَتْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ فِي بَيْعٍ أَوْ عَطَاءٍ أَعْطَتْهُ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ عَائِشَةُ، أَوْ لأَحْجُرَنَّ عَلَيْهَا. فَقَالَتْ أَهُوَ قَالَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ. قَالَتْ هُوَ لِلَّهِ عَلَىَّ نَذْرٌ، أَنْ لاَ أُكَلِّمَ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَبَدًا. فَاسْتَشْفَعَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِلَيْهَا، حِينَ طَالَتِ الْهِجْرَةُ فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُشَفِّعُ فِيهِ أَبَدًا، وَلاَ أَتَحَنَّثُ إِلَى نَذْرِي. فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ كَلَّمَ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، وَهُمَا مِنْ بَنِي زُهْرَةَ، وَقَالَ لَهُمَا أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ لَمَّا أَدْخَلْتُمَانِي عَلَى عَائِشَةَ، فَإِنَّهَا لاَ يَحِلُّ لَهَا أَنْ تَنْذُرَ قَطِيعَتِي. فَأَقْبَلَ بِهِ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ مُشْتَمِلَيْنِ بِأَرْدِيَتِهِمَا حَتَّى اسْتَأْذَنَا عَلَى عَائِشَةَ فَقَالاَ السَّلاَمُ عَلَيْكِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، أَنَدْخُلُ قَالَتْ عَائِشَةُ ادْخُلُوا. قَالُوا كُلُّنَا قَالَتْ نَعَمِ ادْخُلُوا كُلُّكُمْ. وَلاَ تَعْلَمُ أَنَّ مَعَهُمَا ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَلَمَّا دَخَلُوا دَخَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ الْحِجَابَ، فَاعْتَنَقَ عَائِشَةَ وَطَفِقَ يُنَاشِدُهَا وَيَبْكِي، وَطَفِقَ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يُنَاشِدَانِهَا إِلاَّ مَا كَلَّمَتْهُ وَقَبِلَتْ مِنْهُ، وَيَقُولاَنِ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَمَّا قَدْ عَلِمْتِ مِنَ الْهِجْرَةِ، فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ. فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَى عَائِشَةَ مِنَ التَّذْكِرَةِ وَالتَّحْرِيجِ طَفِقَتْ تُذَكِّرُهُمَا نَذْرَهَا وَتَبْكِي وَتَقُولُ إِنِّي نَذَرْتُ، وَالنَّذْرُ شَدِيدٌ. فَلَمْ يَزَالاَ بِهَا حَتَّى كَلَّمَتِ ابْنَ الزُّبَيْرِ، وَأَعْتَقَتْ فِي نَذْرِهَا ذَلِكَ أَرْبَعِينَ رَقَبَةً. وَكَانَتْ تَذْكُرُ نَذْرَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَتَبْكِي، حَتَّى تَبُلَّ دُمُوعُهَا خِمَارَهَا.
ابو الیمان برای ما حدیث نقل کرد، شعیب به او خبر داد، از زهری که گفت: عوف بن مالک بن طفیل — که پسر حارث و برادرزادهٔ مادری عایشه همسر پیامبر ﷺ است — برایم روایت کرد که به عایشه خبر رسید که عبدالله بن زبیر دربارهٔ فروش یا بخششی که عایشه انجام داده بود، گفت:
«به خدا قسم! یا عایشه دست از این کار برمیدارد، یا من او را از تصرف در اموالش منع خواهم کرد.» عایشه پرسید: «آیا واقعاً چنین گفته است؟» مردم پاسخ دادند: «بله.» عایشه فرمود: «به خدا قسم نذر کردهام که هرگز با ابن زبیر سخن نگویم.» چون این قهر طولانی شد، ابن زبیر نزد او شفاعت طلبید، اما عایشه گفت: «به خدا قسم! هرگز شفاعت کسی را دربارهٔ او نمیپذیرم و نذرم را نمیشکنم تا گناهکار شوم.» وقتی این وضعیت بر ابن زبیر سخت آمد، با مسور بن مخرمه و عبدالرحمن بن اسود بن عبد یغوث که از بنیزهره بودند صحبت کرد و گفت: «شما را به خدا قسم میدهم که مرا نزد عایشه ببرید، زیرا برای او جایز نیست که نذر قطع رابطه با من بکند.» پس مسور و عبدالرحمن در حالی که رداهای خود را پیچیده بودند آمدند و از عایشه اجازه ورود خواستند و گفتند: «سلام علیکم و رحمة الله و برکاته! آیا وارد شویم؟» عایشه گفت: «وارد شوید.» پرسیدند: «همهٔ ما؟» گفت: «بله، همهٔ شما وارد شوید،» در حالی که نمیدانست ابن زبیر همراه آنان است. چون داخل شدند، ابن زبیر پشت پرده رفت، عایشه را در آغوش گرفت و گریهکنان او را به خدا قسم میداد. مسور و عبدالرحمن نیز او را به خدا قسم میدادند که با ابن زبیر سخن بگوید و عذرش را بپذیرد و گفتند: «پیامبر ﷺ از همان نوع قهری که میدانید نهی فرمودهاند؛ زیرا برای هیچ مسلمانی جایز نیست که بیش از سه شب با برادر مسلمانش قهر باشد.» وقتی آن دو بسیار به عایشه تذکر دادند و او را تحت فشار شرعی قرار دادند، عایشه نیز نذر خود را یادآوری میکرد و میگریست و میفرمود: «من نذر کردهام و نذر امری دشوار است.» آن دو همچنان بر او اصرار ورزیدند تا اینکه با ابن زبیر سخن گفت و در کفارهٔ نذر خود چهل برده آزاد کرد. پس از آن نیز هرگاه نذرش را به یاد میآورد، چنان میگریست که اشکهایش مقنعهاش را تر میکرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه پیوند خویشاوندی را قطع نکرد و برای سوگند خود کفاره داد.
عبدالله بن زبیر به فروش یا بخششی از سوی عایشه اعتراض کرد و او را تهدید کرد که تحت سرپرستی قرارش دهد. در پی آن، عایشه سوگند خورد که رابطهاش را با او قطع کند.
تعهدی در برابر خداوند برای انجام دادن یا ترک کردن کاری.
گسستن ارتباط با یکی از خویشاوندان یا یک مسلمان دیگر.
عمل جبرانیِ مقرر در شرع، هنگامی که کسی سوگند یا نذر الزامآوری را بشکند.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفتهاند که نباید به نذری برای قطع پیوند خویشاوندی عمل کرد؛ آشتی و حفظ خویشاوندی اهمیت بیشتری دارد. عایشه دوباره با ابن زبیر ارتباط برقرار کرد و برای کفاره، چهل برده را آزاد کرد. عالمان با استناد به احکام نذر و سوگند، دربارهٔ چگونگی تعیین کفاره بحث کردهاند؛ جزئیات آن بسته به مذهب فقهی و عبارت نذر متفاوت است.
- اجازه ندهید اختلاف ادامه پیدا کند: خودتان پیشقدم تماس شوید و از میانجیای قابل اعتماد کمک بگیرید.
- از روی خشم نذر نکنید؛ برای آگاهی از کفارهٔ درست، از فردی آگاه راهنمایی بخواهید.
- اگر خویشاوندی آزارتان داد، برای آشتی بکوشید، بیآنکه نادرستی را توجیه کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.