حسن خلق و آداب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6122

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حسن خلق و آداب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1آدَمُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعْبَةُ
  3. 3مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ
  4. 4ابْنَ عُمَرَ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ شَجَرَةٍ خَضْرَاءَ، لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا، وَلاَ يَتَحَاتُّ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الْقَوْمُ هِيَ شَجَرَةُ كَذَا‏.‏ هِيَ شَجَرَةُ كَذَا، فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ‏.‏ وَأَنَا غُلاَمٌ شَابٌّ فَاسْتَحْيَيْتُ، فَقَالَ ‏"‏ هِيَ النَّخْلَةُ ‏"‏‏.‏ وَعَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا خُبَيْبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مِثْلَهُ وَزَادَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عُمَرَ فَقَالَ لَوْ كُنْتَ قُلْتَهَا لَكَانَ أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا‏.‏

ترجمه

آدم به ما حدیث کرد، شعبه به ما حدیث کرد، محارب بن دثار به ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که ابن عمر می‌گفت: پیامبر ﷺ فرمودند:

«مثل مؤمن مانند درختی سبز است که برگ‌هایش نمی‌ریزد و فرو نمی‌افتد.» مردم گفتند: «فلان درخت است، فلان درخت است.» من می‌خواستم بگویم که آن درخت خرماست، اما چون پسری جوان بودم، حیا کردم و چیزی نگفتم. سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «آن درخت خرماست.» و از شعبه، خبیب بن عبدالرحمن از حفص بن عاصم از ابن عمر همانند آن را روایت کرده و افزوده است: این ماجرا را برای عمر بازگو کردم، او گفت: «اگر آن را گفته بودی، برایم محبوب‌تر از فلان و فلان چیز بود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمن در پایداری همچون درخت خرمایی سرسبز است.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ از حاضران دربارهٔ درختی پرسید که به مؤمن شباهت دارد. ابن‌عمر می‌دانست منظور درخت خرماست، اما چون هنوز جوان بود، از روی خجالت سکوت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
درخت سرسبز

درختی که شاداب و سرزنده می‌ماند؛ در اینجا تصویری از مؤمن است.

درخت خرما

درختی که پیامبر ﷺ آن را نمونه‌ای از مؤمن معرفی کرد.

خجالت کشیدم

ابن‌عمر که پسری جوان بود، برای گفتن پاسخ با صدای بلند خجالت می‌کشید.

برداشت‌های عالمان

عالمان، از جمله ابن‌حجر، اشاره می‌کنند که درخت خرما نماد پایداری و برکت همیشگی است، زیرا برگ‌هایش نمی‌ریزند. مؤمن نیز باید در ایمان و فرمان‌برداری پایدار بماند، حتی هنگامی که شرایط تغییر می‌کند. این گفت‌وگو همچنین نشان می‌دهد که جوانان می‌توانند دانش داشته باشند و مربیان باید به آنان فرصت دهند تا آن را بیان کنند. عمر نشان داد که پاسخ درست شایستهٔ قدردانی است.

درس‌هایی برای امروز
  1. ایمان خود را هر روز با نماز، دانش و کارهای نیک تقویت کن تا پایدار بمانی.
  2. پاسخ درست را با احترام بیان کن، حتی اگر جوان هستی یا خجالت می‌کشی.
  3. کودکان و جوانان را به پاسخ‌گویی به پرسش‌ها تشویق کن و برای تلاششان ارزش قائل شو.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.