اجازه خواستن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6280

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اجازه خواستن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي تُرَابٍ، وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ بِهِ إِذَا دُعِيَ بِهَا، جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ ‏"‏ انْظُرْ أَيْنَ هُوَ ‏"‏ فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ‏.‏ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُضْطَجِعٌ، قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ، فَأَصَابَهُ تُرَابٌ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ ـ وَهْوَ يَقُولُ ‏"‏ قُمْ أَبَا تُرَابٍ، قُمْ أَبَا تُرَابٍ ‏"‏‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، عبدالعزیز بن ابی حازم برای ما حدیث کرد، از پدرش ابی حازم، از سهل بن سعد که گفت: هیچ نامی نزد علی محبوب‌تر از

«ابوتراب» نبود و هرگاه او را به این نام می‌خواندند، شادمان می‌شد. روزی رسول الله ﷺ به خانه فاطمه — سلام الله علیها — آمدند و علی را در خانه نیافتند، پس فرمودند: «پسر عمویت کجاست؟» فاطمه پاسخ داد: «میان من و او سخنی پیش آمد که باعث رنجش او شد و بدون آنکه نزد من استراحت نیمروزی کند، بیرون رفت.» سپس رسول الله ﷺ به شخصی فرمودند: «ببین کجاست.» آن شخص بازگشت و عرض کرد: «یا رسول الله! او در مسجد خوابیده است.» آنگاه رسول الله ﷺ به سراغ او رفتند در حالی که دراز کشیده بود و ردایش از بدنش کنار رفته و خاک بر آن نشسته بود. پس رسول الله ﷺ شروع به پاک کردن خاک از بدن او کردند و می‌فرمودند: «برخیز ای ابوتراب، برخیز ای ابوتراب.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ با مهربانی و لقبی محبت‌آمیز، اختلاف زناشویی را آرام کرد.

پیشینه و سبب بیان

متن می‌گوید علی و فاطمه اختلاف‌نظری داشتند. علی رفت و در مسجد استراحت کرد؛ پیامبر ﷺ به جست‌وجوی او رفت و با محبت او را ابوتراب خطاب کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
ابوتراب

معنای تحت‌اللفظی آن «پدر خاک» است. این لقب در اینجا به خاکی اشاره داشت که بر بدن علی نشسته بود.

چرت نیمروز

استراحت کوتاهی در طول روز؛ در این روایت، علی معمولاً نزد فاطمه چرت می‌زد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله ابن حجر، اشاره می‌کنند که پیامبر ﷺ با نرمی و توجه شخصی با تنش‌های خانوادگی برخورد می‌کرد. این روایت نشان می‌دهد که لقبی محبت‌آمیز می‌تواند مهر و علاقه را برساند و شوهر را می‌توان پسرعموی همسرش نامید. این روایت توجیهی برای نادیده‌گرفتن اختلاف‌ها نیست، بلکه شیوه‌ای آرام و محترمانه برای ترمیم پیوند را نشان می‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با اختلاف‌های خانوادگی مهربانانه برخورد کنید و به‌جای بیشترکردن فاصله، به سراغ طرف مقابل بروید.
  2. از واژه‌های گرم و محترمانه‌ای استفاده کنید که مهر و علاقه را نشان می‌دهند، حتی وقتی کسی احساس ناراحتی می‌کند.
  3. مراقبت عملی نشان دهید: بپرسید کسی کجاست و اگر نیاز دارد به او کمک کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.