Sahih al-Bukhari، حدیث 6286
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا فِرَاسٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ إِنَّا كُنَّا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهُ جَمِيعًا، لَمْ تُغَادَرْ مِنَّا وَاحِدَةٌ، فَأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ تَمْشِي، لاَ وَاللَّهِ مَا تَخْفَى مِشْيَتُهَا مِنْ مِشْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهَا رَحَّبَ قَالَ " مَرْحَبًا بِابْنَتِي ". ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ، ثُمَّ سَارَّهَا فَبَكَتْ بُكَاءً شَدِيدًا، فَلَمَّا رَأَى حُزْنَهَا سَارَّهَا الثَّانِيَةَ إِذَا هِيَ تَضْحَكُ. فَقُلْتُ لَهَا أَنَا مِنْ بَيْنِ نِسَائِهِ خَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالسِّرِّ مِنْ بَيْنِنَا، ثُمَّ أَنْتِ تَبْكِينَ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهَا عَمَّا سَارَّكِ قَالَتْ مَا كُنْتُ لأُفْشِيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ. فَلَمَّا تُوُفِّيَ قُلْتُ لَهَا عَزَمْتُ عَلَيْكِ بِمَا لِي عَلَيْكِ مِنَ الْحَقِّ لَمَّا أَخْبَرْتِنِي. قَالَتْ أَمَّا الآنَ فَنَعَمْ. فَأَخْبَرَتْنِي قَالَتْ أَمَّا حِينَ سَارَّنِي فِي الأَمْرِ الأَوَّلِ، فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُهُ بِالْقُرْآنِ كُلَّ سَنَةٍ مَرَّةً " وَإِنَّهُ قَدْ عَارَضَنِي بِهِ الْعَامَ مَرَّتَيْنِ، وَلاَ أَرَى الأَجَلَ إِلاَّ قَدِ اقْتَرَبَ، فَاتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي، فَإِنِّي نِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكَ ". قَالَتْ فَبَكَيْتُ بُكَائِي الَّذِي رَأَيْتِ، فَلَمَّا رَأَى جَزَعِي سَارَّنِي الثَّانِيَةَ قَالَ " يَا فَاطِمَةُ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ ـ أَوْ ـ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الأُمَّةِ ".
موسی از ابوعوانه، فراس از عامر، و مسروق از من روایت کردند. عایشه امالمؤمنین رضیالله عنها فرمود: ما همسران پیامبر ﷺ همه نزد ایشان بودیم و هیچیک از ما جدا نشده بود که فاطمه علیهاالسلام در حالی که راه میرفت وارد شد. به خدا سوگند راه رفتن او دقیقاً شبیه راه رفتن رسول الله ﷺ بود. چون پیامبر ﷺ او را دید، با خوشامدگویی فرمود:
«خوش آمدی ای دختر من!» سپس او را در سمت راست یا چپ خود نشاند و آرام با او سخنی گفت که فاطمه سخت گریست. چون پیامبر ﷺ اندوه او را دید، بار دوم با او نجوا کرد و این بار خندید. من از میان همسرانش به او گفتم: «رسول الله ﷺ تو را از میان ما برای گفتگوی محرمانه برگزید و باز هم گریه میکنی؟» وقتی رسول الله ﷺ برخاست و رفت، از او پرسیدم چه رازی با تو گفت؟ پاسخ داد: «هرگز راز رسول الله ﷺ را فاش نمیکنم.» اما پس از وفات ایشان به او گفتم: «تو را به حقی که بر گردن داری قسم میدهم که آن راز را به من بگویی.» گفت: «اکنون که چنین است، بله.» سپس مرا آگاه کرد و گفت: «بار اول که با من نجوا کرد، فرمود جبرئیل هر سال یک بار قرآن را با من مرور (معراضه) میکرد، ولی امسال دو بار آن را با من مرور کرده است و گمان میکنم اجل من نزدیک شده است؛ پس تقوای الهی پیشه کن و شکیبا باش، زیرا من بهترین پیشرو (سلف) برای تو هستم.» فاطمه افزود: «به همین دلیل چنانکه دیدی گریستم. چون پیامبر ﷺ بیتابی مرا دید، بار دوم با من نجوا کرد و فرمود: ای فاطمه! آیا خشنود نیستی که بانوی زنان مؤمن —یا بانوی زنان این امت— باشی؟»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ فاطمه را از نزدیک بودن پایان عمر خود آگاه کرد و به او تسلی داد.
جبرئیل قرآنِ نازلشده را با پیامبر ﷺ تکرار و بررسی میکرد.
منظور پیامبر ﷺ این بود که پیش از فاطمه از دنیا میرود و در آخرت پیشاپیش او خواهد بود.
این افتخار ویژه و مقام والایی است که پیامبر ﷺ به فاطمه بشارت داد.
عالمان از این روایت فضیلت و جایگاه ویژهٔ فاطمه و نیز اهمیت صبر و پرهیزگاری هنگام اندوه را برداشت میکنند. این روایت همچنین نشان میدهد که سخنان محرمانه باید محفوظ بمانند: فاطمه راز را تنها پس از وفات پیامبر ﷺ و با اجازهٔ او آشکار کرد. گریستن و سپس خندیدن او واکنشش به خبر نزدیک بودن وفات پیامبر ﷺ و تسلیای را نشان میدهد که پیامبر به او داد.
- اطلاعات محرمانه را حفظ کنید و تنها با اجازه آن را بازگو کنید.
- در اندوه شکیبا باشید و با سخنان صادقانه و تسلیبخش از عزیزان حمایت کنید.
- فضایل اعضای خانواده را ارج نهید و با مهر و احترام با آنان رفتار کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.