Sahih al-Bukhari، حدیث 6285
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا فِرَاسٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ إِنَّا كُنَّا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهُ جَمِيعًا، لَمْ تُغَادَرْ مِنَّا وَاحِدَةٌ، فَأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ تَمْشِي، لاَ وَاللَّهِ مَا تَخْفَى مِشْيَتُهَا مِنْ مِشْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهَا رَحَّبَ قَالَ " مَرْحَبًا بِابْنَتِي ". ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ، ثُمَّ سَارَّهَا فَبَكَتْ بُكَاءً شَدِيدًا، فَلَمَّا رَأَى حُزْنَهَا سَارَّهَا الثَّانِيَةَ إِذَا هِيَ تَضْحَكُ. فَقُلْتُ لَهَا أَنَا مِنْ بَيْنِ نِسَائِهِ خَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالسِّرِّ مِنْ بَيْنِنَا، ثُمَّ أَنْتِ تَبْكِينَ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهَا عَمَّا سَارَّكِ قَالَتْ مَا كُنْتُ لأُفْشِيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ. فَلَمَّا تُوُفِّيَ قُلْتُ لَهَا عَزَمْتُ عَلَيْكِ بِمَا لِي عَلَيْكِ مِنَ الْحَقِّ لَمَّا أَخْبَرْتِنِي. قَالَتْ أَمَّا الآنَ فَنَعَمْ. فَأَخْبَرَتْنِي قَالَتْ أَمَّا حِينَ سَارَّنِي فِي الأَمْرِ الأَوَّلِ، فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُهُ بِالْقُرْآنِ كُلَّ سَنَةٍ مَرَّةً " وَإِنَّهُ قَدْ عَارَضَنِي بِهِ الْعَامَ مَرَّتَيْنِ، وَلاَ أَرَى الأَجَلَ إِلاَّ قَدِ اقْتَرَبَ، فَاتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي، فَإِنِّي نِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكَ ". قَالَتْ فَبَكَيْتُ بُكَائِي الَّذِي رَأَيْتِ، فَلَمَّا رَأَى جَزَعِي سَارَّنِي الثَّانِيَةَ قَالَ " يَا فَاطِمَةُ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ ـ أَوْ ـ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الأُمَّةِ ".
موسی از ابوعوانه، فراس از عامر، و مسروق از من روایت کردند. عایشه امالمؤمنین رضیالله عنها فرمود: ما همسران پیامبر ﷺ همه نزد ایشان بودیم و هیچیک از ما بلند نشده بود که فاطمه علیهاالسلام در حالی که راه میرفت وارد شد. به خدا سوگند! راه رفتن او دقیقاً شبیه راه رفتن رسول الله ﷺ بود. چون پیامبر ﷺ او را دیدند، با خوشامدگویی فرمودند:
«خوش آمدی ای دخترم!» سپس او را در سمت راست یا چپ خود نشاندند و آرام چیزی به او گفتند که او سخت گریست. وقتی پیامبر ﷺ اندوه او را دیدند، بار دوم آرام چیزی به او گفتند که او خندید. من از میان همسرانش به او گفتم: «رسول الله ﷺ تو را از میان ما برای گفتگوی محرمانه برگزیدند، اما باز هم گریه میکنی؟» وقتی رسول الله ﷺ برخاستند و رفتند، از او پرسیدم که پیامبر چه رازی با تو گفت؟ پاسخ داد: «من هرگز راز رسول الله ﷺ را فاش نمیکنم.» اما پس از وفات ایشان، به او گفتم: «تو را به حقی که بر گردن داری قسم میدهم که آن راز را به من بگویی.» گفت: «اکنون که چنین است، بله.» سپس به من خبر داد و گفت: «بار اول که با من نجوا کردند، فرمودند که جبرئیل هر سال یک بار قرآن را با ایشان مرور (معراضه) میکرد، اما امسال دو بار آن را با من مرور کرده است؛ لذا گمان میکنم اجل من نزدیک شده است. پس تقوای الهی پیشه کن و شکیبا باش، زیرا من بهترین پیشرو (سلف) برای تو هستم.» فاطمه افزود: «به همین دلیل چنانکه دیدی گریستم. چون پیامبر ﷺ بیتابی مرا دیدند، بار دوم رازی به من گفتند و فرمودند: ای فاطمه! آیا خشنود نیستی که سرور زنان مؤمن — یا سرور زنان این امت — باشی؟»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ از نزدیک بودن وفات خود به فاطمه خبر داد و او را آرامش بخشید.
جبرئیل و پیامبر ﷺ قرآنِ نازلشده را با هم تلاوت و مرور میکردند.
کسی که زودتر از دنیا میرود و در آخرت پیشاپیش عزیزان خود قرار میگیرد.
مقام و افتخاری ویژه در میان زنان مؤمن.
عالمان اشاره میکنند که مرور سالانهٔ قرآن با جبرئیل، بر اهمیت انتقال دقیق آن تأکید دارد. مرور دو باره در سال پایانی، نشانهای برای پیامبر ﷺ بود که پایان زندگیاش نزدیک شده است. سخنان ایشان به فاطمه هم جایگاه والای او را نشان میدهد و هم اهمیت تقوای الهی و شکیبایی هنگام اندوه را. این روایت همچنین امانتداری در نگهداشتن رازها را میستاید: فاطمه این سخن را تا پس از وفات پدرش ﷺ بازگو نکرد.
- تا زمانی که امانتگذار میخواهد، سخنان محرمانه را محفوظ نگه دارید.
- هنگام اندوه، از تقوای الهی، شکیبایی و توکل بر الله یاری بجویید.
- با سخنان محبتآمیز و توجه، قدردانی خود را از خانواده نشان دهید.
این روایت نیز بازگو میکند که فاطمه به دیدار پیامبر ﷺ رفت و ایشان چه چیزی را محرمانه به او گفت.
Sahih al-Bukhari · #3623 (Sahih)در این روایت نیز عایشه از دیدار فاطمه و سخنان ویژهٔ پیامبر ﷺ با او میگوید.
Sahih al-Bukhari · #6283 (Sahih)این روایت صحیح از همان مجموعه، با نحوهٔ روبهرو شدن با اندوه و آزمایش پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.