Sahih al-Bukhari، حدیث 6614
روایتشده توسط Abu Hurayrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Hurayrah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَفِظْنَاهُ مِنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى، فَقَالَ لَهُ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنَ الْجَنَّةِ. قَالَ لَهُ آدَمُ يَا مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلاَمِهِ، وَخَطَّ لَكَ بِيَدِهِ، أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَ اللَّهُ عَلَىَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً. فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى، فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى " ثَلاَثًا. قَالَ سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ.
علی بن عبدالله به ما حدیث کرد، سفیان به ما حدیث کرد و گفت: این روایت را از عمرو از طاووس حفظ کردهایم؛ من از ابوهُریره شنیدم که از پیامبر ﷺ نقل کرد و فرمود:
«آدم و موسی با یکدیگر محاجّه کردند. موسی به آدم گفت: ای آدم! تو پدر مایی، ما را ناامید ساختی و از بهشت بیرون کردی. آدم به او گفت: ای موسی! خداوند تو را به سخن گفتن با خودت برگزید و با دست خود برایت نوشت. آیا مرا بر امری سرزنش میکنی که خداوند چهل سال پیش از آفرینشم برایم مقدّر فرموده بود؟» پس آدم بر موسی حجّت آورد، آدم بر موسی حجّت آورد.» پیامبر ﷺ این جمله را سه بار تکرار فرمودند. سفیان گفت: ابوالزّنّاد از اَعرج، از ابوهُریره، از پیامبر ﷺ حدیثی مشابه همین را برای ما نقل کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
آدم با اشاره به تقدیر پیشین خداوند، سرزنش موسی را رد کرد.
آنچه خداوند با علم و ارادهٔ خود مقرر کرده است.
نشان داد که سرزنش در این گفتوگو وارد نبود.
عالمان کلاسیک توضیح میدهند که آدم برای توجیه گناه خود به تقدیر استناد نکرد؛ او توبه کرده بود و خداوند او را بخشیده بود. گفتوگو دربارهٔ پیامدی بود که از آن رخ داد، یعنی بیرون رانده شدن از بهشت. این حدیث میآموزد که تقدیر خداوند حقیقت دارد، اما انسان را از مسئولیت و توبه معاف نمیکند. چهار مذهب فقهی اهل سنت هم تقدیر الهی و هم مسئولیت انسان در قبال انتخابها و اعمالش را میپذیرند.
- ایمان به تقدیر خداوند را بهانهای برای پنهان کردن انتخاب نادرست خود قرار ندهید؛ مسئولیت بپذیرید و توبه کنید.
- هنگام سخن گفتن از سختیها، بر آنچه میتوانید از آنها بیاموزید و بر گام نیک بعدی تمرکز کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.