حدود · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6785

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حدود
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ، سَمِعْتُ أَبِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏"‏ أَلاَ أَىُّ شَهْرٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَلاَ شَهْرُنَا هَذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أَىُّ بَلَدٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَلاَ بَلَدُنَا هَذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أَىُّ يَوْمٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَلاَ يَوْمُنَا هَذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَدْ حَرَّمَ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ، إِلاَّ بِحَقِّهَا، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏‏.‏ ـ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يُجِيبُونَهُ أَلاَ نَعَمْ ـ قَالَ ‏"‏ وَيْحَكُمْ ـ أَوْ وَيْلَكُمْ ـ لاَ تَرْجِعُنَّ بَعْدِي كُفَّارًا، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله برایم حدیث کرد، عاصم بن علی برایمان حدیث کرد، عاصم بن محمد برایمان حدیث کرد، از واقِد بن محمد، شنیدم پدرم گفت: عبدالله گفت: رسول الله ﷺ در حجةالوداع فرمودند:

«آیا می‌دانید کدام ماه گرامی‌تر است؟» گفتند: «آیا نه همین ماه ماست؟» فرمودند: «آیا می‌دانید کدام شهر گرامی‌تر است؟» گفتند: «آیا نه همین شهر ماست؟» فرمودند: «آیا می‌دانید کدام روز گرامی‌تر است؟» گفتند: «آیا نه همین روز ماست؟» فرمودند: «همانا خداوند تبارک و تعالی خون‌هایتان، اموالتان و آبرویتان را محترم شمرده است، مگر به حق؛ همان‌گونه که این روزتان در این شهرتان و در این ماهتان احترام دارد. آگاه باشید، آیا رساندم؟» این سخن را سه بار فرمودند و هر بار پاسخ دادند: «بله، قطعاً!» فرمودند: «وای بر شما — یا هلاکت باد بر شما — پس از من کافر نشوید که گردن یکدیگر را بزنید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

الله از جان، مال و آبروی مردم در برابر تعرض ناحق محافظت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ این سخنان را در حجةالوداع بیان کردند و بر حرمت جان، مال و آبرو تأکید فرمودند.

توضیح واژه‌های دشوار
حجةالوداع

آخرین حجّی که پیامبر ﷺ به‌جا آوردند.

مگر به‌حق

تنها هنگامی که مبنای شرعیِ پذیرفته‌شده‌ای اجازه دهد و مرجع صلاحیت‌دار درباره آن تصمیم بگیرد.

به گردن‌های یکدیگر زدن

تعبیری کنایی برای کشتن یکدیگر و درگیری خشونت‌آمیز است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که جان، مال و آبروی مردم مصون است و تعرض ناحق به آن‌ها حرام است. عبارت «مگر به‌حق» مجوزی برای اجرای خودسرانه عدالت نیست: تصمیم‌های کیفری باید از سوی مراجع صلاحیت‌دار و مطابق احکام اسلامی گرفته شوند. هشدار درباره بازنگشتن به کفر پس از پیامبر ﷺ از راه کشتن یکدیگر، شدت خطر خشونت میان مسلمانان را نشان می‌دهد؛ عالمان در عین حال میان گناه بزرگ قتل و این حکم که قاتل خودبه‌خود از اسلام خارج می‌شود، تفاوت می‌گذارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از جان، مال و خوش‌نامی دیگران محافظت کنید، حتی وقتی اختلاف بالا می‌گیرد.
  2. اختلاف‌ها را از راه روندهای عادلانه و مراجع صلاحیت‌دار حل کنید؛ هرگز خودسرانه انتقام نگیرید.
  3. در اختلاف‌نظرها به آشتی کمک کنید و نگذارید سخنان یا مشاجره‌ها به خشونت بینجامد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.