اذان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 684

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اذان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٌ
  3. 3أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ
  4. 4سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي لِلنَّاسِ فَأُقِيمَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ، فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ، فَصَفَّقَ النَّاسُ ـ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ ـ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَيْهِ، فَحَمِدَ اللَّهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ، ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيقَ مَنْ رَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ، فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ، وَإِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد و گفت: مالک به ما خبر داد، از ابوحازم بن دینار، از سهل بن سعد ساعدی که رسول الله ﷺ برای ایجاد صلح میان قبیله بنی‌عمرو بن عوف نزد آنان رفتند. در این میان وقت نماز فرارسید و مؤذن نزد ابوبکر آمد و گفت:

«آیا شما مردم را در نماز امامت می‌کنید تا من اقامه بگویم؟» او پاسخ داد: «بله.» سپس ابوبکر نماز را آغاز کرد. آنگاه رسول الله ﷺ در حالی که مردم مشغول نماز بودند تشریف آوردند و از میان صف‌ها عبور کردند تا در صف ایستادند. مردم شروع به دست زدن کردند — در حالی که ابوبکر هرگز در نمازش به اطراف نگاه نمی‌کرد — اما وقتی دست زدن مردم زیاد شد، او برگشت و رسول الله ﷺ را دید. رسول الله ﷺ به او اشاره کردند که در جای خود بماند. ابوبکر رضی الله عنه دستانش را بالا برد و خداوند را به خاطر دستور رسول الله ﷺ ستایش کرد. سپس ابوبکر عقب رفت تا با صف هم‌تراز شد و رسول الله ﷺ پیش آمدند و نماز را خواندند. پس از پایان نماز فرمودند: «ای ابوبکر! چه چیزی مانع تو شد که وقتی به تو دستور دادم، در جای خود ثابت بمانی؟» ابوبکر عرض کرد: «شایسته پسر ابوقحافه نبود که در حضور رسول الله ﷺ نماز بخواند.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «چرا دیدم که شما بسیار دست زدید؟ هر کس در نمازش اتفاقی برایش رخ داد باید بگوید «سبحان‌الله»، زیرا اگر سبحان‌الله بگوید به او توجه خواهد شد. همانا دست زدن مخصوص زنان است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام بروز اشتباه در نماز، «سبحان‌الله» گفته می‌شود و زنان برای جلب توجه دست می‌زنند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ برای آشتی‌دادن میان بنی‌عمرو بن عوف نزد آنان رفته بود. وقتی وقت نماز رسید، ابوبکر نماز را آغاز کرد؛ پیامبر ﷺ در حالی رسید که نماز هنوز ادامه داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که درست پیش از نماز واجب اعلام می‌کند نماز در آستانهٔ آغاز است.

سبحان‌الله

ذکری در ستایش خداوند، به این معنا که الله از هر کاستی منزّه است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کرده‌اند که هرکس بخواهد هنگام نماز چیزی را گوشزد کند، «سبحان‌الله» بگوید. مردان برای این کار دست نمی‌زنند؛ زنان برای جلب توجه امام دست می‌زنند. روایت همچنین نشان می‌دهد که ممکن است امام در میانهٔ نماز جایگزین شود و خودداری ابوبکر از ادامهٔ امامت از سر احترام به پیامبر ﷺ بود. مذاهب فقهی جزئیات کاربرد این علامت‌ها و برعهده‌گرفتن امامت را در چارچوب احکام نماز بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر لازم شد هنگام نماز چیزی را گوشزد کنید، به‌جای دست‌زدن «سبحان‌الله» بگویید.
  2. توجه خود را به نماز معطوف کنید و بی‌دلیل به اطراف نگاه نکنید.
  3. به امام احترام بگذارید، اما در چارچوب احکام نماز از راهنمایی‌های او پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.