Sahih al-Bukhari، حدیث 6854
روایتشده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Sahl ibn Sa'd
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ شَهِدْتُ الْمُتَلاَعِنَيْنِ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ، عَشْرَةَ، فَرَّقَ بَيْنَهُمَا فَقَالَ زَوْجُهَا كَذَبْتُ عَلَيْهَا إِنْ أَمْسَكْتُهَا. قَالَ فَحَفِظْتُ ذَاكَ مِنَ الزُّهْرِيِّ " إِنْ جَاءَتْ بِهِ كَذَا وَكَذَا فَهْوَ، وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ كَذَا وَكَذَا كَأَنَّهُ وَحَرَةٌ فَهُوَ ". وَسَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ يَقُولُ جَاءَتْ بِهِ لِلَّذِي يُكْرَهُ
علی به ما حدیث کرد، سفیان به ما حدیث کرد، زهری از سهل بن سعد گفت که او فرمود: من شاهد ماجرای لعان بودم در حالی که پانزده ساله بودم. سپس پیامبر ﷺ میان آن دو جدایی انداخت، آنگاه شوهر آن زن گفت:
«اگر او را نگه دارم، بر او دروغ بستهام.» راوی گفت: این سخن را از زهری به خاطر سپردم: «اگر زن فرزندی با فلان و فلان ویژگی بیاورد، شوهر راستگوست؛ و اگر فرزندی با فلان و فلان ویژگی بیاورد که گویی وَحَرَه (حشرهای سرخ) است، شوهر دروغگوست.» و شنیدم که زهری میگفت: سرانجام زن فرزندی آورد با ویژگیهایی که برای شوهر ناخوشایند بود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در لیعان، زن و شوهر از هم جدا میشوند و مسئلهٔ نسب بررسی میشود.
آیینی رسمی که در آن زن و شوهر در حضور قاضی، در پی اتهام زنا، سوگندهای مؤکد یاد میکنند.
حشرهای سرخ که در روایت برای تشبیه یک ویژگی ظاهری ذکر شده است.
انتساب حقوقی فرزند به پدرش.
عالمان این روایت را در چارچوب احکام لیعان بررسی میکنند: این آیین هنگامی راهکار حقوقی فراهم میآورد که شوهر همسرش را متهم کند، اما شاهدان لازم را نداشته باشد. ویژگیهای ظاهریِ ذکرشده نشان میدهند که در این مورد خاص دربارهٔ شباهت کودک چه گفته شد؛ این ویژگیها روشی عمومی برای تعیین پدری نیستند. مذاهب فقهی کلاسیک، پیامدهای لیعان، از جمله جدایی و احکام نسب را با توجه به مجموع ادلهٔ شرعی و شروط حقوقی بررسی میکنند. چنین موضوعاتی را قاضیان صلاحیتدار رسیدگی میکنند، نه افراد به صلاحدید خود.
- بر پایهٔ ظاهر دربارهٔ نسب کسی نتیجهگیری نکنید؛ چنین مسائلی نیازمند بررسی حقوقی دقیقاند.
- اتهامهای جدی تابع آیینی رسمیاند؛ از شایعهپراکنی بپرهیزید و رسیدگی را به مراجع صلاحیتدار بسپارید.
- جدایی و پیامدهای لیعان اموری نیستند که افراد خودسرانه اجرا کنند.
این روایت صحیح به همان موضوع حقوقی میپردازد و به قرار دادن آیین لیعان در بافت گستردهتر آن کمک میکند.
Sahih al-Bukhari · #6853 (Sahih)روایت منقول از عایشه نیز احکام لیعان را روشن میکند و شرح این رویداد را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #6855 (Sahih)این روایت به همان ماجرا مربوط است و جزئیات بیشتری دربارهٔ پیامدهای آن ارائه میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.