الحيل · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6965

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الحيل
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا الزُّهْرِيِّ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعَيْبٌ
  3. 3الزُّهْرِيِّ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ‏{‏وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ‏}‏‏.‏ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا، فَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ‏}‏ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ‏.‏

ترجمه

ابوالیمان به ما حدیث کرد، شعیب از زهری برای ما حدیث کرد، او گفت: عروه روایت می‌کرد که از عایشه درباره این آیه پرسید: {و اگر بیم آن دارید که در حق دختران یتیم عدالت ورزید، پس با زنان دیگری که مورد پسند شماست ازدواج کنید.} عایشه فرمود:

«این آیه درباره دختر یتیمی است که تحت سرپرستی ولیّ خود قرار دارد و ولیّ او به خاطر اموال و زیبایی‌اش راغب به ازدواج با اوست، اما می‌خواهد با مهریه‌ای کمتر از مهریه معمول زنان هم‌شأن او با وی ازدواج کند. بنابراین از ازدواج با این دختران یتیم نهی شدند، مگر اینکه با پرداخت کامل مهریه نسبت به آنان عدالت ورزند. سپس مردم از رسول خدا ﷺ در این باره فتوا خواستند و الله این آیه را نازل فرمود: {و از تو درباره زنان فتوا می‌خواهند...} و سپس راوی حدیث را ذکر کرد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک سرپرست نباید در ازدواج با دختر یتیم به او ستم کند.

پیشینه و سبب بیان

عایشه توضیح داد که گاهی سرپرستان می‌خواستند با دختر یتیمی که تحت سرپرستی‌شان بود، به‌سبب دارایی یا زیبایی او ازدواج کنند، اما مهری کمتر از زنان هم‌پایه‌اش برایش تعیین کنند. این روایت را به نزول قرآن ۴:۳ پیوند می‌دهد و یادآور می‌شود که مردم از پیامبر ﷺ دربارهٔ این موضوع حکم خواستند و سپس قرآن ۴:۱۲۷ نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
ولی

سرپرستی که مسئولیت مراقبت از فردی را بر عهده دارد.

مَهر

مالی که شوهر پرداخت آن را به همسرش بر عهده دارد.

رفتار عادلانه

دادن کامل حقوق او و ستم نکردن به او در مقایسه با زنان هم‌پایه‌اش.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک، از جمله ابن حجر، از توضیح عایشه چنین برداشت کرده‌اند که قرآن ۴:۳ به سرپرستان هشدار می‌دهد از قدرت خود برای ستم به دختران یتیم در ازدواج استفاده نکنند. سرپرست باید از حقوق آنان، از جمله مهری مناسب و کامل، حمایت کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت دربارهٔ برخی احکام مربوط به نقش و اختیار سرپرست در ازدواج اختلاف دارند، اما این روایت تأکید می‌کند که سرپرستی مجوز بهره‌کشی یا پایمال کردن حقوق نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در ازدواج، منافع و رضایت آزادانهٔ زن را در اولویت قرار دهید، نه سود سرپرستش را.
  2. اطمینان حاصل کنید که مَهر منصفانه تعیین شده و تماماً به زن تعلق می‌گیرد.
  3. در صورت وجود تعارض منافع، نظر مستقل بخواهید تا حقوق دختر یتیم محفوظ بماند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.