وحی · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: وحی
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ـ وَكَانُوا تُجَّارًا بِالشَّأْمِ ـ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ، فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ، وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا‏.‏ فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي، وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ، فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ، فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ‏.‏ فَوَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَىَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ، ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ‏.‏ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا‏.‏ قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ، يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ‏.‏ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ‏.‏ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ، فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ أَمْرُ الإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الأَوْثَانِ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ‏.‏ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ‏.‏ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى، فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏.‏ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ‏.‏ سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ وَ‏{‏يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ‏}‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ، وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ‏.‏ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ، يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ، فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدِ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ‏.‏ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ، فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ، فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلاَّ الْيَهُودُ فَلاَ يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ، فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنَ الْيَهُودِ‏.‏ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ، يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لاَ‏.‏ فَنَظَرُوا إِلَيْهِ، فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ، وَسَأَلَهُ عَنِ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ‏.‏ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مَلِكُ هَذِهِ الأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ‏.‏ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ، وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ، وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ، فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْىَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ، ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ، هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلاَحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ، فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الأَبْوَابِ، فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ، فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ، وَأَيِسَ مِنَ الإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَىَّ‏.‏ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، فَقَدْ رَأَيْتُ‏.‏ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ، فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَ‏.‏ رَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

ترجمه

روایت شده از عبدالله بن عباس: ابو سفیان بن حارث به من خبر داد که هرقل فرستاده‌ای برای او فرستاده است در حالی که او همراه کاروانی از قریش بود. آنها تجارتی در شام (سوریه، فلسطین، لبنان و اردن) داشتند، در زمانی که رسول الله (ﷺ) با ابو سفیان و کافران قریش آتش‌بس داشت. پس ابو سفیان و همراهانش به هرقل در ایلیا (اورشلیم) رفتند. هرقل آنها را در دادگاه فراخواند و همه بزرگان رومی اطراف او بودند. او خواست مترجم خود را که، در حال ترجمه سوال هرقل، گفت به آنها،

"کدام یک از شما نسبت نزدیکی به آن مرد دارد که ادعا می‌کند پیامبر است؟" ابو سفیان پاسخ داد، "من نزدیک‌ترین نسبتی به او دارم (در میان گروه)." هرقل گفت، "او را (ابو سفیان) نزدیک من بیاورید و همراهانش را پشت سر او قرار دهید." ابو سفیان افزود، هرقل به مترجم خود گفت که به همراهانم بگو که می‌خواهد چند سوال درباره آن مرد (پیامبر) از من بپرسد و اگر من دروغ بگویم، آنها (همراهانم) باید با من مخالفت کنند." ابو سفیان افزود، "به خدا قسم! اگر نمی‌ترسیدم که همراهانم مرا دروغگو بنامند، هرگز حقیقت درباره پیامبر را نمی‌گفتم. اولین سوالی که از من درباره او پرسید، این بود: 'وضع خانوادگی او در میان شما چگونه است؟' من پاسخ دادم، 'او از خانواده‌ای نیکو (نجیب) در میان ما است.' هرقل بیشتر پرسید، 'آیا کسی در میان شما قبل از او ادعای همان (یعنی پیامبری) کرده است؟' من پاسخ دادم، 'خیر.' او گفت، 'آیا در اجداد او کسی پادشاه بوده است؟' من پاسخ دادم، 'خیر.' هرقل پرسید، 'آیا اشراف یا فقرا او را دنبال می‌کنند؟' من پاسخ دادم، 'فقرا او را دنبال می‌کنند.' او گفت، 'آیا پیروان او روز به روز بیشتر می‌شوند یا کم می‌شوند؟' من پاسخ دادم، 'آنها در حال افزایش هستند.' سپس پرسید، 'آیا کسی در پیروی از دین او ناراضی شده و دین را ترک کرده است؟' من پاسخ دادم، 'خیر.' هرقل گفت، 'آیا تا به حال او را دروغگو دانسته‌اید قبل از ادعای او (پیامبری)؟' من پاسخ دادم، 'خیر.' هرقل گفت، 'آیا او وعده‌هایش را می‌شکند؟' من پاسخ دادم، 'خیر. ما با او آتش‌بس داریم اما نمی‌دانیم در آن چه خواهد کرد.' من فرصت نداشتم چیزی علیه او بگویم جز این. هرقل پرسید، 'آیا با او جنگیده‌اید؟' من پاسخ دادم، 'بله.' سپس گفت، 'نتیجه نبردها چه بود؟' من پاسخ دادم، 'گاهی او پیروز می‌شد و گاهی ما.' هرقل گفت، 'او چه دستوری به شما می‌دهد؟' من گفتم، 'او به ما می‌گوید که فقط خدا را عبادت کنیم و چیزی را همراه او نپرستیم، و از آنچه اجدادمان گفته‌اند، روی برگردانیم. او به ما دستور می‌دهد نماز بخوانیم، به حقیقت سخن بگوییم، پاکدامن باشیم و روابط خوب با خویشاوندان خود داشته باشیم.' هرقل از مترجم خواست که این مطالب را به من برساند، من از او درباره خانواده‌اش پرسیدم و پاسخ دادم که او از خانواده‌ای نیکو است. در واقع، تمام رسولان از خانواده‌های نیکو در میان قوم خود آمده‌اند. از او پرسیدم آیا کسی در میان شما ادعای چنین چیزی کرده است، پاسخ منفی بود. اگر پاسخ مثبت بود، فکر می‌کردم این مرد از سخن قبلی پیروی می‌کند. سپس پرسیدم آیا در اجداد او کسی پادشاه بوده است، پاسخ منفی بود و اگر پاسخ مثبت بود، فکر می‌کردم این مرد می‌خواهد سلطنت اجدادی خود را پس بگیرد. بیشتر پرسیدم آیا او قبل از گفتن آنچه گفت، دروغی به او نسبت داده شده است، پاسخ منفی بود. پس تعجب کردم چگونه فردی که درباره دیگران دروغ نمی‌گوید، درباره خدا دروغ بگوید. سپس از شما پرسیدم آیا ثروتمندان او را دنبال می‌کنند یا فقرا، پاسخ دادید فقرا او را دنبال می‌کنند. در واقع، تمام پیامبران توسط این طبقه از مردم دنبال شده‌اند. سپس پرسیدم آیا پیروان او روز به روز بیشتر می‌شوند یا کم می‌شوند، پاسخ دادید که در حال افزایش هستند، و در واقع این راه ایمان حقیقی است تا زمانی که در همه جهات کامل شود. سپس پرسیدم آیا کسی پس از پذیرش دین او، ناراضی شده و دین را رها کرده است، پاسخ منفی بود و در واقع این نشانه ایمان حقیقی است، زمانی که لذت آن در دل‌ها وارد شده و کاملاً با آن‌ها مخلوط شده است. از شما پرسیدم آیا او خیانت کرده است، پاسخ منفی بود و همانطور که رسولان خیانت نمی‌کنند. سپس از شما پرسیدم او چه دستوری به شما می‌دهد، پاسخ دادید که او به شما می‌گوید فقط خدا را عبادت کنید و چیزی را همراه او نپرستید و شما را از عبادت بت‌ها منع می‌کند و دستور می‌دهد نماز بخوانید، به حقیقت سخن بگویید و پاکدامن باشید. اگر آنچه گفته‌اید صحیح باشد، او به زودی این مکان زیر پای من را تصرف خواهد کرد و من از کتاب‌ها می‌دانستم که او ظاهر خواهد شد، اما نمی‌دانستم که او از شما خواهد بود، و اگر می‌توانستم به او برسیم، فوراً به دیدارش می‌رفتم و اگر با او بودم، حتماً پاهایش را می‌شستم." سپس هرقل خواست نامه‌ای را که از طرف رسول الله (ﷺ) بود، که توسط دحیه به حاکم بصره داده شده بود، بخواند. محتوای نامه چنین بود: "به نام خداوند بخشنده مهربان (این نامه) از محمد عبد الله و رسول او به هرقل حاکم بیزانس است. سلام بر کسی که راه راست را پیروی کند. علاوه بر این، من شما را به اسلام دعوت می‌کنم، و اگر مسلمان شوید، در امان خواهید بود، و خداوند پاداش شما را دو چندان می‌کند، و اگر این دعوت اسلام را رد کنید، گناهی بر عهده‌تان است. و (آیه خداوند:) 'ای اهل کتاب! بیایید به سخنی برابر میان ما و شما که جز خداوند عبادت نکنیم و چیزی را با او شریک ندانیم، و هیچ یک از ما دیگری را به عنوان رب نگیرد.' (3:64). ابو سفیان افزود، "وقتی که هرقل سخنرانی خود را تمام کرد و نامه را خواند، غوغایی در دربار پادشاهی برپا شد. پس ما از دربار بیرون شدیم. به همراهانم گفتم که مسئله ابن ابی کبشه (محمد (ﷺ)) آنقدر مهم شده است که حتی پادشاه بنی‌الاصفر (رومیان) از او می‌ترسد. سپس شروع کردم به یقین پیدا کردن که او (پیامبر) در آینده نزدیک فاتح خواهد بود تا اینکه اسلام آوردم (یعنی خدا هدایت‌ام کرد)." روایتگر فرعی اضافه می‌کند، "ابن النطور حاکم ایلیا (اورشلیم) بود و هرقل رئیس مسیحیان شام بود. ابن النطور روایت می‌کند که یک بار در حالی که هرقل در حال بازدید از ایلیا بود، صبح با حالت غمگین برخاست. برخی از کشیشانش از او پرسیدند چرا این حالت را دارد؟ هرقل پیشگو و ستاره‌شناس بود. او پاسخ داد، 'شب هنگام که به ستارگان نگاه کردم، دیدم که رهبر کسانی که ختنه می‌کنند ظاهر شده است (پیدا شده است). چه کسانی هستند که ختنه می‌کنند؟' مردم پاسخ دادند، 'جز یهودیان، کسی ختنه نمی‌کند، پس نباید از آنها بترسی (یهودیان).' او گفت، 'فقط دستور قتل هر یهودی حاضر در کشور را صادر کنید.' در حالی که در حال بحث بودند، پیامی از طرف پادشاه غسان برای انتقال خبر پیامبر (ﷺ) به هرقل آورده شد. پس از شنیدن خبر، او (هرقل) دستور داد مردم بروند و ببینند آیا پیام‌آور غسان ختنه شده است یا نه. مردم پس از دیدن او، به هرقل گفتند که او ختنه شده است. هرقل سپس درباره عرب‌ها پرسید. پیام‌آور پاسخ داد، 'عرب‌ها نیز ختنه می‌کنند.' (پس از شنیدن این) هرقل اظهار داشت که سلطنت عرب‌ها ظاهر شده است. هرقل سپس نامه‌ای به دوست خود در روم نوشت که در دانش، همانند هرقل است. هرقل سپس به حوم رفت (شهری در سوریه) و تا دریافت پاسخ نامه‌اش از دوستش که با او در نظرش موافق بود درباره ظهور پیامبر (ﷺ) و اینکه او پیامبر است، در آنجا ماند. در آن زمان، هرقل تمامی سران بیزانس را به قصر خود در حوم دعوت کرد. وقتی جمع شدند، دستور داد که درهای قصرش بسته شود. سپس بیرون آمد و گفت، 'ای بیزانس‌ها! اگر موفقیت خواهانید و اگر راه راست را می‌جویید و می‌خواهید امپراتوری‌تان باقی بماند، بیعت با این پیامبر (یعنی اسلام آوردن) کنید.' (وقتی نظرات هرقل را شنیدند) مردم به سمت درهای قصر دویدند، اما درها بسته بود. هرقل هراس آنان از اسلام را درک کرد و وقتی امید به اسلام‌آوردنشان را از دست داد، دستور داد که دوباره وارد مجلس شوند. (وقتی بازگشتند) گفت، 'آنچه قبلاً گفتم، فقط برای آزمایش قدرت ایمان شما بود و من آن را دیدم.' مردم در مقابل او سجده کردند و از او راضی شدند، و این پایان داستان هرقل در ارتباط با ایمانش بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هرقل نشانه‌های پیامبری را در منش و پیام محمد ﷺ تشخیص داد.

پیشینه و سبب بیان

در جریان یک آتش‌بس، هرقل در اورشلیم از ابوسفیان دربارهٔ پیامبر ﷺ پرسش کرد. حدیث می‌گوید ابوسفیان در آن زمان هنوز مسلمان نشده بود و هرقل دربارهٔ پیام و منش پیامبر ﷺ از او پرسید.

توضیح واژه‌های دشوار
ایلیا

نامی که در روایت برای اورشلیم به کار رفته است.

آتش‌بس

مدتی توافق‌شده که در آن طرف‌های درگیر با یکدیگر نمی‌جنگند.

أریسیین

اصطلاحی در نامهٔ پیامبر ﷺ که در ترجمه به رعایا یا کشاورزان هرقل برگردانده شده است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندانی چون ابن حجر توضیح داده‌اند که پرسش‌های هرقل دربارهٔ نشانه‌های شناخته‌شدهٔ پیامبری بود: خوش‌نامی و امانت‌داری پیش از آغاز دعوت، وفای به پیمان‌ها و افزایش شمار پیروان. این روایت همچنین می‌آموزد که سخن راست از زبان مخالف نیز می‌تواند حجت باشد. دعوت پیامبر ﷺ به پرستش خدای یگانه اختصاص داشت و ایمان را با نماز، راست‌گویی، پاک‌دامنی و حفظ پیوندهای خویشاوندی همراه می‌کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. به پیمان‌ها وفادار بمان، حتی در برابر کسی که با او اختلاف داری.
  2. بگذار راست‌گویی و رفتار امانت‌دارانه پشتیبان پیام تو باشند، حتی در گفت‌وگوهای دشوار.
  3. پرستش خدا، نماز، پاک‌دامنی و رسیدگی به پیوندهای خانوادگی را در انتخاب‌های روزمره‌ات آشکار کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.