Sahih al-Bukhari، حدیث 7028
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ
- 3صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ
- 4نَافِعٌ
- 5ابْنَ عُمَرَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ إِنَّ رِجَالاً مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانُوا يَرَوْنَ الرُّؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُصُّونَهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ، وَأَنَا غُلاَمٌ حَدِيثُ السِّنِّ وَبَيْتِي الْمَسْجِدُ قَبْلَ أَنْ أَنْكِحَ، فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لَوْ كَانَ فِيكَ خَيْرٌ لَرَأَيْتَ مِثْلَ مَا يَرَى هَؤُلاَءِ. فَلَمَّا اضْطَجَعْتُ لَيْلَةً قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ فِيَّ خَيْرًا فَأَرِنِي رُؤْيَا. فَبَيْنَمَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَنِي مَلَكَانِ فِي يَدِ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مَقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، يُقْبِلاَ بِي إِلَى جَهَنَّمَ، وَأَنَا بَيْنَهُمَا أَدْعُو اللَّهَ اللَّهُمَّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ جَهَنَّمَ. ثُمَّ أُرَانِي لَقِيَنِي مَلَكٌ فِي يَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ لَنْ تُرَاعَ، نِعْمَ الرَّجُلُ أَنْتَ لَوْ تُكْثِرُ الصَّلاَةَ. فَانْطَلَقُوا بِي حَتَّى وَقَفُوا بِي عَلَى شَفِيرِ جَهَنَّمَ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، لَهُ قُرُونٌ كَقَرْنِ الْبِئْرِ، بَيْنَ كُلِّ قَرْنَيْنِ مَلَكٌ بِيَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، وَأَرَى فِيهَا رِجَالاً مُعَلَّقِينَ بِالسَّلاَسِلِ، رُءُوسُهُمْ أَسْفَلَهُمْ، عَرَفْتُ فِيهَا رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ، فَانْصَرَفُوا بِي عَنْ ذَاتِ الْيَمِينِ. فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ ". فَقَالَ نَافِعٌ لَمْ يَزَلْ بَعْدَ ذَلِكَ يُكْثِرُ الصَّلاَةَ.
عبیدالله بن سعید به من حدیث کرد، عفان بن مسلم به ما حدیث کرد، صخر بن جویریه به ما حدیث کرد، نافع به ما حدیث کرد که ابن عمر رضی الله عنهما فرمود: مردانی از اصحاب رسول الله ﷺ در زمان ایشان خوابهایی میدیدند و آنها را برای رسول الله ﷺ نقل میکردند و رسول الله ﷺ به خواست خداوند آنها را تعبیر میفرمودند. من در آن زمان جوانی کمسن بودم و پیش از ازدواج، مسجد خانهام بود. با خود گفتم: اگر در من خیری بود، مانند آنچه اینان میبینند، من نیز میدیدم. پس شبی چون بر بستر آرمیدم، گفتم: بار خدایا! اگر در من خیری میدانی، خوابی به من نشان ده. در همین حال بودم که دو فرشته نزد من آمدند که در دست هر یک گرزی آهنین بود و مرا به سوی دوزخ میبردند و من میان آن دو بودم و خدا را میخواندم: بار خدایا! به تو از دوزخ پناه میبرم. سپس دیدم فرشتهای دیگر با گرز آهنینی در دست با من روبرو شد و گفت: هراسان مباش، تو مرد بسیار خوبی هستی، تنها نمازت را بسیار بخوان. آنگاه مرا بردند تا بر لبه دوزخ متوقف ساختند. ناگهان دیدم که دوزخ همچون چاهی پیچیده شده است و ستونهایی مانند ستونهای چاه دارد و میان هر دو ستون فرشتهای است با گرز آهنینی در دست. در آنجا مردانی را دیدم که با زنجیرها وارونه آویزان بودند و برخی مردان قریش را در میان آنان شناختم. سپس مرا به سمت راست بردند. این خواب را برای حفصه نقل کردم و حفصه آن را برای رسول الله ﷺ بازگو کرد. رسول الله ﷺ فرمودند:
«همانا عبدالله مردی صالح است.» نافع گفت: پس از آن، عبدالله بن عمر همواره بر خواندن نماز افزود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابن عمر خوابش را جدی گرفت و بر نمازهایش افزود.
خواب؛ در این روایت، خوابی که ابن عمر برای حفصه بازگو کرد.
گرز یا عصایی سنگین، چنانکه در خواب از آن یاد شده است.
نمازی مستحب در کنار نمازهای واجب روزانه.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که خواب نیکو میتواند مایه تشویق باشد، اما جایگزین وحی اسلامی یا منبعی مستقل برای احکام دینی نیست. سخن فرشته ابن عمر را به نماز بیشتر ترغیب کرد و رفتار او نشان میدهد که این تشویق را در عمل به کار بست. پیامبر ﷺ درستکاری او را تأیید کرد، بیآنکه بگوید او از گناه مصون است. چهار مکتب فقهی اهلسنت نمازهای مستحب را عبادتی پسندیده میدانند، در حالی که نمازهای واجب همچنان ضروریاند.
- تشویقی صادقانه را جدی بگیرید و آن را به عادتی عملی، مانند نماز بیشتر، تبدیل کنید.
- از خداوند هدایت و حفاظت بخواهید و در عین حال به نمازهای واجب پایبند بمانید.
- خواب معنادار خود را با فردی مورد اعتماد در میان بگذارید و برای تعبیر آن از شخصی آگاه و قابل اعتماد راهنمایی بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.