Sahih al-Bukhari، حدیث 7098
روایتشده توسط Usamah ibn Zayd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Usamah ibn Zayd
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ قِيلَ لأُسَامَةَ أَلاَ تُكَلِّمُ هَذَا. قَالَ قَدْ كَلَّمْتُهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَحَ بَابًا، أَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَفْتَحُهُ، وَمَا أَنَا بِالَّذِي أَقُولُ لِرَجُلٍ بَعْدَ أَنْ يَكُونَ أَمِيرًا عَلَى رَجُلَيْنِ أَنْتَ خَيْرٌ. بَعْدَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يُجَاءُ بِرَجُلٍ فَيُطْرَحُ فِي النَّارِ، فَيَطْحَنُ فِيهَا كَطَحْنِ الْحِمَارِ بِرَحَاهُ، فَيُطِيفُ بِهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ أَىْ فُلاَنُ أَلَسْتَ كُنْتَ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ، وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيَقُولُ إِنِّي كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ أَفْعَلُهُ، وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَأَفْعَلُهُ ".
بِشر بن خالد برایم حدیث کرد، محمد بن جعفر ما را خبر داد، از شُعبه، از سلیمان، شنیدم که ابوائل گفت: به اُسامه گفته شد:
«آیا با این شخص (عثمان) سخن نمیگویی؟» او پاسخ داد: «من با او به صورت پنهانی سخن گفتهام، بدون آنکه نخستین کسی باشم که در فتنه را میگشاید. و من کسی نیستم که پس از اینکه مردی بر دو نفر یا بیشتر امیر شد، به او بگویم تو خوب هستی؛ آن هم پس از آنکه از رسول الله ﷺ شنیدم که فرمودند: مردی آورده میشود و در آتش افکنده میگردد، سپس در آن مانند الاغی که آسیاب را میچرخاند، دور میزند. آنگاه اهل دوزخ گرد او جمع میشوند و میگویند: ای فلانی! مگر تو امر به معروف و نهی از منکر نمیکردی؟ او میگوید: آری، من امر به معروف میکردم ولی خود انجام نمیدادم، و نهی از منکر میکردم ولی خود مرتکب آن میشدم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که دیگران را به نیکی دعوت میکند اما خود به آن عمل نمیکند، بهشدت مورد بازخواست قرار میگیرد.
دیگران را به آنچه خداوند فرمان داده فراخواندن و از آنچه نهی کرده است برحذر داشتن.
آغاز کردن عملی یا روشی که ممکن است دیگران را به سوی بدی یا تفرقه بکشاند.
تصویری از کسی که در آتش پیوسته میچرخد، مانند الاغی که سنگ آسیاب را میگرداند.
عالمان کلاسیک، از جمله نووی، از این روایت نتیجه میگیرند که کسی که دیگران را به نیکی فرامیخواند، خود نیز باید به آن نیکی عمل کند و از بدیای که دیگران را از آن برحذر میدارد دوری جوید. کوتاهی در این کار، دعوت او را بیارزش نمیکند، اما مسئولیت شخصیاش را افزایش میدهد و هشداری جدی درباره دورویی است. سخن درباره گفتوگو با حاکم همچنین نشان میدهد که میتوان خیرخواهانه نصیحت کرد، بیآنکه بیدلیل زمینه آشوب عمومی را فراهم آورد. مذاهب فقهی بر اهمیت امر به معروف و نهی از منکر تأکید دارند؛ شیوه انجام آن باید با توجه به دانش و توانایی و نیز پرهیز از مفسده بزرگتر باشد.
- وقتی دیگران را به نماز، راستگویی یا دیگر کارهای نیک فرامیخوانی، رفتار خودت را نیز بررسی کن.
- دیگران را از رفتار نادرست برحذر دار، اما خود را از همان مسئولیت مبرا ندان.
- حاکمان را خیرخواهانه و سنجیده نصیحت کن تا بیدلیل به آشوب دامن نزنی.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.