Sahih al-Bukhari، حدیث 7096
روایتشده توسط Hudhaifa ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Hudhaifa ibn al-Yaman
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ. قَالَ " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ لَيْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا بَأْسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا. قَالَ عُمَرُ أَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ عُمَرُ إِذًا لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا. قُلْتُ أَجَلْ. قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ كَمَا أَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ.
عمر بن حفص بن غیاث به ما حدیث کرد، پدرش به او حدیث کرد، اعمش به او حدیث کرد، شقیق به او حدیث کرد که شنیدم حذیفه میفرمود: در حالی که نزد عمر نشسته بودیم، او پرسید:
«کدام یک از شما سخن پیامبر ﷺ درباره فتنهها را حفظ دارد؟» حذیفه گفت: «فتنه مرد در خانواده، مال، فرزند و همسایهاش با نماز، صدقه و امر به معروف و نهی از منکر جبران میشود.» عمر فرمود: «منظورم این نوع فتنهها نیست، بلکه آن فتنههایی است که مانند امواج دریا خروشان خواهند بود.» حذیفه عرض کرد: «ای امیرالمؤمنین! شما را از آن باکی نیست، زیرا میان شما و آن فتنهها دری بسته است.» عمر پرسید: «آیا آن در شکسته خواهد شد یا گشوده؟» حذیفه پاسخ داد: «بلکه شکسته خواهد شد.» عمر فرمود: «پس دیگر هرگز بسته نخواهد شد.» گفتم: «آری.» از حذیفه پرسیدیم: «آیا عمر میدانست آن در کیست؟» فرمود: «آری، همانگونه که میدانم پیش از فردا شب فرا میرسد؛ زیرا من حدیثی راستین و بدون ابهام برای او نقل کرده بودم.» ما جرأت نکردیم از حذیفه بپرسیم که آن در چه کسی است، لذا مسروق را مأمور کردیم تا از او بپرسد. مسروق پرسید: «آن در کیست؟» حذیفه پاسخ داد: «عمر.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر دری بود که فتنههای بزرگ و ویرانگر را مهار میکرد.
آزمایش یا آشوبی جدی که مردم و جامعه را در معرض آزمون قرار میدهد.
تصویری از محافظت در برابر آشوبهای بزرگ؛ حذیفه روشن میکند که عمر نمایندهٔ آن در بود.
لغزشهای کوچک روزمره با نماز، صدقه و سفارش به رفتار نیک آمرزیده میشوند.
شارحان کلاسیک، از جمله ابن حجر، توضیح میدهند که آن در خودِ عمر بود: تا زمانی که زنده بود، مانعی مهم در برابر آشوبهای گسترده وجود داشت. مرگ او آغاز اختلافها و فتنههای جدی بود. بخش مربوط به خانواده، دارایی، فرزندان و همسایگان، میان آزمونهای روزمره که اعمال نیک کفارهٔ آنهاست و آشوب بزرگ اجتماعیای که عمر دربارهاش پرسید، تفاوت میگذارد. این برداشتی تاریخی است، نه قاعدهای کلی دربارهٔ رهبری یا دعوتی به حمایت از ستم.
- نمازهای روزانهتان را پاس بدارید و صدقه بدهید؛ حدیث این دو را از راههای جبران و آمرزش میشمارد.
- با تشویق به نیکی و مقابلهٔ خردمندانه با رفتار نادرست، به سلامت جامعه کمک کنید.
- هنگام آشوب اجتماعی، در پی دانش معتبر باشید و از شایعات و تشدید بیپروا بپرهیزید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.