اذان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 713

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اذان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ بِلاَلٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى مَا يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعُ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعِ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّكُنَّ لأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفْسِهِ خِفَّةً، فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، وَرِجْلاَهُ يَخُطَّانِ فِي الأَرْضِ حَتَّى دَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَلَمَّا سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَأَخَّرُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي قَاعِدًا، يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مُقْتَدُونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ رضى الله عنه‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد و گفت: ابومعاویه از اعمش، او از ابراهیم، او از اسود و او از عایشه رضی الله عنها روایت کرده است که فرمود: هنگامی که بیماری رسول الله ﷺ شدت یافت، بلال برای اعلام وقت نماز نزد ایشان آمد. پیامبر ﷺ فرمودند:

«به ابوبکر دستور دهید تا مردم را در نماز امامت کند.» من عرض کردم: «ای رسول خدا! ابوبکر مردی رقیق‌القلب است و هرگاه در جایگاه شما بایستد، صدایش به مردم نمی‌رسد. کاش عمر را امر می‌فرمودید.» ایشان مجدداً فرمودند: «به ابوبکر دستور دهید تا مردم را در نماز امامت کند.» سپس به حفصه گفتم: «به ایشان بگو که ابوبکر مردی رقیق‌القلب است و چون در جایگاه پیامبر بایستد، صدایش به مردم نمی‌رسد؛ بهتر است که عمر را امر فرمایند.» پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا شما همچون زنانِ همراه یوسف علیه‌السلام هستید (که مدام یک حرف را تکرار می‌کنند). به ابوبکر دستور دهید تا مردم را در نماز امامت کند.» وقتی ابوبکر نماز را آغاز کرد، رسول الله ﷺ در خود احساس سبکی کردند و در حالی که دو نفر ایشان را حمایت می‌کردند و پاهایشان بر زمین کشیده می‌شد، بیرون آمدند تا اینکه وارد مسجد شدند. چون ابوبکر صدای پای ایشان را شنید، خواست عقب برود، اما رسول الله ﷺ با اشاره به او فهماندند که در جای خود بماند. سپس رسول الله ﷺ آمدند و در سمت چپ ابوبکر نشستند. ابوبکر ایستاده نماز می‌خواند و رسول الله ﷺ نشسته نماز را رهبری می‌کردند؛ ابوبکر از نماز رسول الله ﷺ پیروی می‌کرد و مردم نیز از نماز ابوبکر رضی الله عنه تبعیت می‌نمودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ابوبکر را برای امامت جماعت در نماز تعیین کرد.

پیشینه و سبب بیان

هنگامی که بیماری پیامبر ﷺ شدت یافت، به ابوبکر فرمان داد که مردم را در نماز امامت کند. در یکی از نمازها حال پیامبر ﷺ موقتاً بهتر شد و با کمک دو مرد به مسجد آمد.

توضیح واژه‌های دشوار
دل‌نازک

دارای طبعی حساس؛ منظور عایشه این بود که ابوبکر ممکن بود از شدت تأثر نتواند صدایش را به‌خوبی برساند.

امامت مردم

پیش‌نماز شدن در نماز جماعت، درحالی‌که نمازگزاران از امام پیروی می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله ابن حجر، این روایت را دلیلی بر این دانسته‌اند که امام بیمار، اگر توانایی داشته باشد، می‌تواند نشسته امامت کند و امامی که ایستاده است پشت سر او بایستد. عالمان دربارهٔ چگونگی دقیق اجرای این حالت‌های نماز اختلاف نظر دارند و آن‌ها را در پرتو روایات دیگر بررسی می‌کنند. تعیین ابوبکر همچنین نشانه‌ای از جایگاه ویژه و شایستگی او برای رهبری جامعه دانسته شده است. در روایت توضیح داده شده که پیشنهاد عایشه برای پیش‌نماز شدن عمر از نگرانی او دربارهٔ تأثر ابوبکر بود، نه مخالفت با فرمان پیامبر ﷺ.

درس‌هایی برای امروز
  1. از دستور روشن امام پیروی کنید و اجازه ندهید ترجیح شخصی موجب تفرقهٔ جماعت شود.
  2. هنگامی که بیماری اقتضا می‌کند، حالت نماز را متناسب سازید و وضعیت امام و نمازگزاران را در نظر بگیرید.
  3. با احترام دربارهٔ رهبران سخن بگویید و هنگامی که بیماری یا تأثر آنان را تحت فشار قرار می‌دهد، یاری‌شان کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.