احکام · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7182

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: احکام
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي، قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ، فَقَامَ إِلَيْهِ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي، كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ ‏"‏ احْتَجِبِي مِنْهُ ‏"‏، لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى‏.‏

ترجمه

اسماعیل به ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم حدیث کرد، از ابن شهاب، از عروة بن زبیر، از عایشه همسر پیامبر ﷺ که فرمود: عتبة بن ابی وقاص به برادرش سعد بن ابی وقاص وصیت کرد که

«فرزند کنیز زمعه از من است، پس او را تحت سرپرستی خود بگیر.» بنابراین در سال فتح مکه، سعد او را گرفت و گفت: «این پسر برادر من است که درباره‌اش به من وصیت کرده بود.» سپس عبد بن زمعه برخاست و گفت: «او برادر من و پسر کنیز پدرم است که بر بستر پدرم متولد شده است.» آنگاه هر دو نزد رسول الله ﷺ رفتند تا داوری کنند. سعد عرض کرد: «ای رسول خدا! این پسر برادر من است و او درباره‌اش به من وصیت کرده بود.» و عبد بن زمعه گفت: «او برادر من و پسر کنیز پدرم است که بر بستر پدرم متولد شده است.» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «ای عبد بن زمعه! او مال توست.» سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «فرزند از آنِ صاحب بستر است و برای زناکار تنها سنگ (محرومیت و مجازات) است.» آنگاه به سوده بنت زمعه فرمودند: «از او حجاب کن (پوشیده باش)،» زیرا شباهت او را به عتبة دیدند. بدین ترتیب، آن پسر دیگر هرگز او را ندید تا زمانی که با خدای تعالی ملاقات کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

Nسب به بستر زناشویی تعلق می‌گیرد و شباهت ظاهری این قاعده را تغییر نمی‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

هنگام فتح مکه، دربارهٔ نسب پسری اختلافی پدید آمد. سعد به گفتهٔ برادرش عتبه استناد کرد، در حالی که عبد بن زمعه به تولد پسر در بستر پدرش اشاره کرد. پیامبر ﷺ پسر را به عبد واگذار کرد و به سوده دستور داد به سبب شباهتش به عتبه از او فاصله بگیرد.

توضیح واژه‌های دشوار
بستر

رابطهٔ زناشویی‌ای که کودک در آن متولد می‌شود و مبنای حقوقی نسب به شمار می‌رود.

العاهر

مردی که مرتکب زنا می‌شود؛ این حکم به‌خودی‌خود حق ادعای نسب را برای او به رسمیت نمی‌شناسد.

در برابر او حجاب را رعایت کن

دستوری برای رعایت احکام پوشش و معاشرت با مرد نامحرم.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک از سخن «فرزند از آنِ بستر است» چنین استنباط می‌کنند که تا زمانی که دلیل معتبری برای رد آن وجود نداشته باشد، نسب زناشویی از نظر حقوقی اولویت دارد. ادعای مرد زناکار به‌تنهایی نسب را ثابت نمی‌کند. پیامبر ﷺ پسر را نزد عبد بن زمعه گذاشت، اما به سوده از روی احتیاط دستور داد به‌سبب شباهت چشمگیر او به عتبه فاصله بگیرد. عالمان در این روایت میان حکم حقوقی دربارهٔ نسب و احتیاط در معاشرت شخصی تفاوت می‌گذارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اختلافات خانوادگی را نزد قاضی صلاحیت‌دار ببرید و ادعا را بر مبانی حقوقی پذیرفته‌شده استوار کنید، نه فقط بر گفتهٔ یکی از اعضای خانواده.
  2. میان حکم حقوقی الزام‌آور و احتیاط شخصی در معاشرت تفاوت بگذارید.
  3. حرمت افراد درگیر را پاس بدارید و دربارهٔ مسائل حساس نسب بی‌پروا سخن نگویید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.