احکام · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7189

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: احکام
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدًا ح وَحَدَّثَنِي نُعَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا‏.‏ فَقَالُوا صَبَأْنَا صَبَأْنَا، فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ وَيَأْسِرُ، وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٌ مِنَّا أَسِيرَهُ، فَأَمَرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَسِيرَهُ، فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلاَ يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ‏.‏ فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ ‏"‏، مَرَّتَيْنِ‏.‏

ترجمه

محمود به ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، معمر از زهری، او از سالم، و او از ابن عمر خبر داد که: پیامبر ﷺ خالد را فرستاد. و نعیم به من حدیث کرد، عبدالله به ما خبر داد، معمر از زهری، او از سالم، و او از پدرش گفت: پیامبر ﷺ خالد بن ولید را به سوی بنی جذیمه فرستاد، اما آنان نتوانستند بگویند

«اسلمنا» (مسلمان شدیم)، بلکه گفتند: «صبأنا! صبأنا!» (دین خود را تغییر دادیم!). سپس خالد شروع به کشتن و اسیر گرفتن آنان کرد و به هر یک از ما اسیری سپرد و دستور داد که هر کس اسیر خود را بکشد. گفتم: «به خدا سوگند! نه من اسیرم را می‌کشم و نه هیچ‌یک از یارانم اسیرشان را خواهند کشت.» آنگاه این ماجرا را با پیامبر ﷺ در میان گذاشتیم و ایشان دو بار فرمودند: «بار خدایا! من از آنچه خالد بن ولید انجام داده است، به سوی تو برائت می‌جویم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

فرمانده باید با دقت عمل کند و خشونتِ ناعادلانه را رد کند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ خالد بن ولید را به سوی بنی‌جذیمه فرستاد. چون آنان نمی‌توانستند پذیرش اسلام خود را به‌درستی بیان کنند، خالد سخنانشان را بهانه‌ای برای کشتن شماری از آنان و اسیر گرفتن دیگران قرار داد. ابن‌عمر و همراهانش از کشتن اسیران خودداری کردند و ماجرا را به آگاهی پیامبر ﷺ رساندند.

توضیح واژه‌های دشوار
بنی‌جذیمه

قبیله‌ای عرب که خالد بن ولید به سوی آن فرستاده شد.

صَبَأْنا

عبارتی که آن قبیله به کار برد؛ روایت می‌گوید آنان با این عبارت نمی‌توانستند شهادت اسلامی را به‌درستی ادا کنند.

من از این کار اعلام برائت می‌کنم

پیامبر ﷺ در پیشگاه خدا اعلام کرد که کردار توصیف‌شده را ناپسند می‌داند و نمی‌خواهد مسئول آن شناخته شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که فرمانده همچنان به رعایت عدالت پایبند است و نباید از فرمانی برای کشتن ناعادلانهٔ اسیر اطاعت کرد. نکوهش آشکار پیامبر ﷺ نشان می‌دهد که خطاهای یک فرماندهٔ نظامی بدون پاسخ‌گویی نمی‌ماند. فقیهان این روایت را در بحث احکام اسیران، پرهیز از خون‌ریزی و لزوم بررسی دقیق مقصود مردم پیش از اقدام علیه آنان مطرح می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از فرمانی کورکورانه پیروی نکنید؛ آن را با عدالت و احکام اسلام بسنجید.
  2. پیش از تصمیمی سرنوشت‌ساز، به مردم فرصت دهید مقصودشان را توضیح دهند.
  3. بی‌عدالتیِ جدی را به مرجع صلاحیت‌دار گزارش کنید و از کسانی که مسئولیتشان را بر عهده دارید محافظت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.