Sahih al-Bukhari، حدیث 7261
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ نَدَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْخَنْدَقِ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، ثُمَّ نَدَبَهُمْ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، ثُمَّ نَدَبَهُمْ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ فَقَالَ " لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيٌّ وَحَوَارِيِّ الزُّبَيْرُ ". قَالَ سُفْيَانُ حَفِظْتُهُ مِنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ. وَقَالَ لَهُ أَيُّوبُ يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْهُمْ عَنْ جَابِرٍ، فَإِنَّ الْقَوْمَ يُعْجِبُهُمْ أَنْ تُحَدِّثَهُمْ عَنْ جَابِرٍ. فَقَالَ فِي ذَلِكَ الْمَجْلِسِ سَمِعْتُ جَابِرًا فَتَابَعَ بَيْنَ أَحَادِيثَ سَمِعْتُ جِابِرًا، قُلْتُ لِسُفْيَانَ فَإِنَّ الثَّوْرِيَّ يَقُولُ يَوْمَ قُرَيْظَةَ فَقَالَ كَذَا حَفِظْتُهُ كَمَا أَنَّكَ جَالِسٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ. قَالَ سُفْيَانُ هُوَ يَوْمٌ وَاحِدٌ. وَتَبَسَّمَ سُفْيَانُ.
علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، ابن المنکدر برای ما حدیث کرد و گفت: از جابر بن عبدالله شنیدم که گفت: در روز جنگ خندق، پیامبر ﷺ یاران را فراخواند تا از دشمن خبر آورند، زبیر پاسخ داد. سپس پیامبر دوباره فراخواند و زبیر بار دیگر پاسخ داد. آنگاه برای بار سوم فراخواند و باز هم زبیر پاسخ داد. پس پیامبر فرمود:
«هر پیامبری حواری (یار ویژهای) دارد و حواری من زبیر است.» سفیان گفت: این را از ابن المنکدر حفظ کردهام. ایوب به او گفته بود: «ای ابوبکر! برای آنان از جابر حدیث بگو، زیرا مردم دوست دارند از زبان تو درباره جابر بشنوند.» پس در آن مجلس گفت: از جابر شنیدم، و چندین حدیث را با عبارت «از جابر شنیدم» به هم پیوست. به سفیان گفتم: «ثورى میگوید: روز قریظه.» او پاسخ داد: «آنچه حفظ کردهام همین است، گویی تو در روز خندق نشسته بودی.» سفیان گفت: «این یک روز واحد است.» و سفیان لبخند زد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
زبیر هر بار داوطلب میشد و پیامبر ﷺ او را یاور وفادار خود خواند.
پیامبر ﷺ در جنگ خندق از داوطلبان خواست خبری از دشمن بیاورند. زبیر بن عوام سه بار داوطلب شد.
یاور و پشتیبانی فداکار؛ پیامبر ﷺ در اینجا زبیر را یاور وفادار خود میخواند.
اشارهای به رویدادهای مربوط به بنیقریظه است. سفیان در اینجا این نامگذاری را به روز خندق پیوند میدهد.
دانشمندان کلاسیک از این روایت فضیلت ویژهٔ زبیر بن عوام را برداشت کردهاند: او هر بار به فراخوان پیامبر ﷺ پاسخ داد و شجاعت و وفاداری نشان داد. این سخن که هر پیامبری حواریای دارد، به یاوری فداکار اشاره دارد که از رسالت او پشتیبانی میکند. افزودهٔ مربوط به یادآوری سفیان همچنین نشان میدهد که راویان دانستههای دقیق و تفاوتهای نامگذاری را با دقت نقل میکردند.
- وقتی جامعهات درخواست یاریِ قابلاعتمادی میکند، با جدیت پاسخ بده.
- وفاداری را نهفقط با سخن، بلکه با پذیرفتن مکرر مسئولیت نشان بده.
- اطلاعات را با دقت منتقل کن و صادقانه بگو آن را از چه کسی شنیدهای.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.