مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7284

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ، وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ‏.‏ قَالَ ابْنُ بُكَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ عَنِ اللَّيْثِ عَنَاقًا‏.‏ وَهْوَ أَصَحُّ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از عقیل، از زهری، عبیدالله بن عبدالله بن عتبه مرا خبر داد، از ابوهُریره که گفت: چون رسول خدا ﷺ وفات یافت و ابوبکر پس از او به خلافت برگزیده شد و گروهی از اعراب کافر شدند، عمر به ابوبکر گفت: چگونه با مردم می‌جنگی در حالی که رسول خدا ﷺ فرموده است:

«مأمور شده‌ام که با مردم بجنگم تا بگویند لا إله إلا الله؛ پس هر کس لا إله إلا الله بگوید، مال و جانش را از من محفوظ داشته است مگر به حق آن، و حسابش با خداست.» ابوبکر گفت: به خدا سوگند، با هر کس که میان نماز و زکات تفاوت قائل شود خواهم جنگید، زیرا زکات حقِ مال است. به خدا سوگند، اگر حتی یک طناب مهار شتر را که پیش‌تر به رسول خدا ﷺ می‌دادند از من دریغ کنند، به سبب همین دریغ کردن با آنان خواهم جنگید. عمر گفت: به خدا سوگند، جز این نبود که دیدم خدا سینه ابوبکر را برای جنگ گشاده کرده است، پس دانستم که این همان حق است. ابن بُکیر و عبدالله از لیث «عناقاً» (بزغاله‌ای) روایت کرده‌اند و این صحیح‌تر است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر از زکات به‌عنوان تکلیفی لازم در کنار نماز دفاع کرد.

پیشینه و سبب بیان

پس از وفات پیامبر ﷺ، ابوبکر به خلافت رسید و برخی گروه‌های عرب شورش کردند یا از پرداخت زکات خودداری ورزیدند. عمر از ابوبکر پرسید چگونه این کار را با سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ مصونیت جان و مال سازگار می‌داند.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

بخشی واجب از دارایی که به مستحقانِ تعیین‌شده پرداخت می‌شود.

حقِ مال

زکات واجبی که طبق احکام اسلامی به برخی انواع دارایی تعلق می‌گیرد.

خلیفه

رهبر جامعهٔ مسلمانان که پس از پیامبر ﷺ ادارهٔ امور را بر عهده گرفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که زکات، همانند نماز، تکلیفی بنیادین است و خودداری جمعی و آگاهانه از پرداخت آن را نمی‌توان موضوعی خصوصی دانست. ابوبکر سخن مربوط به مصونیت جان و مال را همراه با استثنای حقِ واجب‌الادا فهمید؛ عمر نیز پس از آگاهی از استدلال، داوری او را پذیرفت. فقیهان کلاسیک این رویداد را در بحث از وظایف حکومت و مقابله با گروه‌هایی بررسی می‌کنند که وجوب زکات را انکار می‌کنند یا از پرداخت آن سر باز می‌زنند. اجرای چنین احکامی بر عهدهٔ مقامات صلاحیت‌دار است و به افراد اجازهٔ استفاده از خشونت نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. بیاموزید چه مقدار زکات به دارایی شما تعلق می‌گیرد و آن را به‌موقع به مستحقان قابل‌اعتماد بپردازید.
  2. اختلاف‌نظرها را با احترام بررسی کنید و دیدگاه‌ها را با آگاهی از منابع مستند سازید.
  3. اجرای تکالیف دینی و قانونی را به مقامات صلاحیت‌دار بسپارید و خود دست به خشونت نزنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.