تمسک به قرآن و سنت · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7285

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تمسک به قرآن و سنت
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ، وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ‏.‏ قَالَ ابْنُ بُكَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ عَنِ اللَّيْثِ عَنَاقًا‏.‏ وَهْوَ أَصَحُّ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید به ما حدیث کرد، لیث از عقیل، از زهری برای ما حدیث کرد، عبیدالله بن عبدالله بن عتبه مرا خبر داد، از ابوهُریره که گفت: چون رسول خدا ﷺ وفات یافت و ابوبکر پس از او به خلافت رسید، و گروهی از اعراب کافر شدند، عمر به ابوبکر گفت: چگونه با مردم می‌جنگی در حالی که رسول خدا ﷺ فرموده است:

«مأمور شده‌ام که با مردم بجنگم تا بگویند لا إله إلا الله؛ پس هر کس لا إله إلا الله بگوید، خون و مالش را از من محفوظ داشته است، مگر به حق آن، و حسابش با خداست.» ابوبکر گفت: به خدا سوگند، قطعاً با کسی که میان نماز و زکات تفاوت قائل شود خواهم جنگید، زیرا زکات حقِ مال است. به خدا سوگند، اگر حتی یک طناب کوچک را که به رسول خدا ﷺ می‌دادند از من دریغ کنند، به خاطر همین امتناع با آنان خواهم جنگید. عمر گفت: به خدا سوگند، جز این نبود که دیدم خدا سینه ابوبکر را برای جنگ گشاده کرده است، پس دانستم که این همان حق است. ابن بُکیر و عبدالله از لیث «بزغاله» روایت کرده‌اند و این صحیح‌تر است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر از زکات به‌عنوان حقی واجب در کنار نماز دفاع کرد.

پیشینه و سبب بیان

پس از درگذشت پیامبر ﷺ، برخی از گروه‌های عرب از پرداخت زکات خودداری کردند. ابوبکر تصمیم گرفت با آنان مقابله کند؛ عمر در آغاز دربارهٔ این تصمیم پرسش‌هایی مطرح کرد و سپس پذیرفت که دیدگاه ابوبکر درست بوده است.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

بخشی واجب از دارایی که به دریافت‌کنندگان تعیین‌شده پرداخت می‌شود.

حق در دارایی

زکات تکلیفی دینی است که با تحقق شرایط معین به دارایی تعلق می‌گیرد.

خون و دارایی‌ام در امان قرار گرفته است

کسی که شهادتین را بر زبان آورد از حمایت برخوردار است، مگر آنکه بر پایهٔ قانون، حقی ثابت‌شده در میان باشد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک، از جمله نووی، از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زکات رکنی الزام‌آور از اسلام است و نمی‌توان آن را جدا از نماز انکار کرد. ابوبکر میان کسی که وجوب زکات را می‌پذیرد اما آن را نمی‌پردازد و گروه‌هایی که زکات را به‌عنوان تکلیفی دینی رد می‌کردند، تفاوت گذاشت؛ برخورد حاکمیت با چنین گروه‌هایی در اختیار افراد نیست. مذاهب فقهی زکات را در صورت تحقق شرایط واجب می‌دانند، اما جزئیات مربوط به جمع‌آوری آن و امتناع از پرداخت، به اوضاع و احوال و مرجع دارای صلاحیت بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. زکات را تکلیفی عملی بدانید: مبلغ واجب را محاسبه کنید و به دریافت‌کننده‌ای مورد تأیید بپردازید.
  2. دربارهٔ مسائل دشوار دینی با دانش و احترام گفت‌وگو کنید، همان‌گونه که عمر و ابوبکر چنین کردند.
  3. از این گزارش مجوزی برای خشونت خودسرانه برداشت نکنید؛ اجرای قانون بر عهدهٔ مرجع دارای صلاحیت است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.