اذان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 733

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اذان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ خَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى لَنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا، ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا الإِمَامُ ـ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ ـ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا، وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ‏.‏ فَقُولُوا رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ‏.‏ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا ‏"‏‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد و گفت: لیث برای ما حدیث کرد، از ابن شهاب، از انس بن مالک، که او گفت: رسول خدا ﷺ از اسب افتادند و زخمی شدند، سپس در حالی که نشسته بودند برای ما نماز خواندند و ما نیز همراه ایشان نشسته نماز خواندیم. سپس پس از پایان نماز فرمودند:

«همانا امام تنها برای آن قرار داده شده است که به او اقتدا شود؛ پس چون تکبیر گفت، شما نیز تکبیر بگویید؛ و چون به رکوع رفت، شما نیز به رکوع بروید؛ و چون سر بلند کرد، شما نیز سر بلند کنید؛ و چون گفت: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ»، شما بگویید: «رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ»؛ و چون سجده کرد، شما نیز سجده کنید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در حرکات نماز از امام پیروی می‌شود و نباید پیش از او حرکت کرد.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ از اسب افتاد و زخمی شد. او نماز را نشسته امامت کرد و حاضران نیز پشت سر او نشسته نماز خواندند. پس از نماز توضیح داد که باید از امام پیروی کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
تکبیر

گفتنِ «الله‌اکبر» برای آغاز نماز یا رفتن به حالت بعدی نماز.

سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه

«خداوند ستایش‌کنندهٔ خود را می‌شنود»؛ امام هنگام برخاستن از رکوع این عبارت را می‌گوید.

رَبَّنا لَکَ الْحَمْد

«پروردگارا، ستایش از آنِ توست»؛ نمازگزاران هنگام برخاستن از رکوع این عبارت را می‌گویند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نمازگزاران باید از امام پیروی کنند و پیش از او کاری انجام ندهند. دستورها به‌ترتیب اجرا می‌شوند: نخست امام حرکت می‌کند و سپس جماعت از او پیروی می‌کند. روایت همچنین بیان می‌کند که پیامبر ﷺ در آن رویداد ویژه نشسته امامت کرد و حاضران نیز نشسته نماز خواندند. عالمان بر پایهٔ روایت‌های گوناگون دربارهٔ این‌که جماعت چه زمانی پشت سر امامی که نشسته نماز می‌خواند، بحث کرده‌اند؛ مذاهب فقهی جزئیات آن را به شکل‌های متفاوت بررسی می‌کنند. قاعدهٔ کلیِ پیروی از امام، محور این روایت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در هر حالت نماز، صبر کنید تا امام حرکت را آغاز کند و سپس از او پیروی کنید.
  2. پس از «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه»، خودتان «رَبَّنا لَکَ الْحَمْد» بگویید.
  3. اگر امام به‌سبب آسیب‌دیدگی نشسته امامت می‌کند، از دستورهای او پیروی کنید و با توجه نماز بخوانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.