کتاب مناسک حج · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 2909

روایت‌شده توسط Al-Fadl ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مناسک حج
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

از ابن ماجه تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّآن را به ابن ماجه روایت کرد
  2. 2الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ
  3. 3الأَوْزَاعِيُّ
  4. 4الزُّهْرِيِّ
  5. 5سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ
  6. 6ابْنِ عَبَّاسٍ
  7. 7أَخِيهِ الْفَضْلِ
  8. 8رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَخِيهِ الْفَضْلِ، أَنَّهُ كَانَ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ غَدَاةَ النَّحْرِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَرْكَبَ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ عَلَى أَبِيكِ دَيْنٌ قَضَيْتِيهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عبدالرحمن بن ابراهیم دمشقی به ما حدیث کرد، ولید بن مسلم به ما حدیث کرد، اوزاعی از زهری، او از سلیمان بن یسار، او از ابن عباس، و او از برادرش فضل روایت کرد که وی در صبح روز نحر (دهم ذی‌الحجه) پشت سر رسول خدا ﷺ سوار بود. در این هنگام زنی از قبیله خثعم آمد و گفت:

«ای رسول خدا! فریضه حج که الله بر بندگانش واجب کرده است شامل حال پدرم نیز شده، اما او پیرمردی سالخورده است و توانایی سوار شدن ندارد. آیا می‌توانم از طرف او حج بگزارم؟» ایشان فرمودند: «آری، زیرا اگر پدرت بدهکاری داشت، آیا آن را پرداخت نمی‌کردی؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دختر می‌تواند حج واجب را به نیابت از پدر سالخورده‌اش به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

این ماجرا صبح روز عید قربان رخ داد؛ هنگامی که فضل بن عباس پشت سر پیامبر ﷺ سوار بود و زنی از قبیلهٔ خثعم دربارهٔ حج به نیابت از پدر سالخورده‌اش از ایشان پرسید.

توضیح واژه‌های دشوار
حج

زیارت مکه که برای مسلمانان، در صورت توانایی، واجب است.

به نیابت از او

به‌جا آوردن حج با این نیت که تکلیف دینی شخص دیگری ادا شود.

بدهی

تعهدی برای بازپرداخت چیزی؛ پیامبر ﷺ تکلیف حج را با آن مقایسه می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که می‌توان حج واجب را به نیابت از مسلمانی به‌جا آورد که به‌سبب کهولت سنِ پایدار یا ناتوانی جسمی نمی‌تواند خود سفر کند. تشبیه به بدهی روشن می‌سازد که می‌توان تکلیفی را از جانب شخص دیگری ادا کرد. مذاهب فقهی نیابت در حج را برای فردی که به‌طور پایدار ناتوان است می‌پذیرند، اما دربارهٔ شرایطی از جمله نیت و اینکه آیا نایب خود پیش‌تر حج واجب را به‌جا آورده است، جزئیات بیشتری دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت ناتوانی جسمیِ پایدار، از عالمی آگاه بپرسید چگونه می‌توان حج را به‌درستی به نیابت از یکی از نزدیکان به‌جا آورد.
  2. در انجام تکالیف دینی، به والدین و دیگر اعضای خانواده کمک کنید، اگر خود دیگر قادر به انجام آن‌ها نیستند.
  3. برای روشن‌کردن احکام پیچیدهٔ دینی از مثال‌های واضح، مانند پرداخت بدهی، استفاده کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.