تعبیر خواب · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 3918

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تعبیر خواب
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَجُلٌ مُنْصَرَفَهُ مِنْ أُحُدٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ سَمْنًا وَعَسَلاً وَرَأَيْتُ النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ مِنْهَا فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَرَأَيْتُ سَبَبًا وَاصِلاً إِلَى السَّمَاءِ رَأَيْتُكَ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ بَعْدَكَ فَعَلاَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ بَعْدَهُ فَعَلاَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ بَعْدَهُ فَانْقَطَعَ بِهِ ثُمَّ وُصِلَ لَهُ فَعَلاَ بِهِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ دَعْنِي أَعْبُرْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اعْبُرْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَالإِسْلاَمُ وَأَمَّا مَا يَنْطِفُ مِنْهَا مِنَ الْعَسَلِ وَالسَّمْنِ فَهُوَ الْقُرْآنُ حَلاَوَتُهُ وَلِينُهُ وَأَمَّا مَا يَتَكَفَّفُ مِنْهُ النَّاسُ فَالآخِذُ مِنَ الْقُرْآنِ كَثِيرًا وَقَلِيلاً وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ إِلَى السَّمَاءِ فَمَا أَنْتَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَقِّ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلاَ بِكَ ثُمَّ يَأْخُذُهُ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوَصَّلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَقْسَمْتُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَتُخْبِرَنِّي بِالَّذِي أَصَبْتُ مِنَ الَّذِي أَخْطَأْتُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تُقْسِمْ يَا أَبَا بَكْرٍ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْتُ ظُلَّةً بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ تَنْطِفُ سَمْنًا وَعَسَلاً فَذَكَرَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ ‏.‏

ترجمه

یعقوب بن حمید بن کاسب مدنی به ما حدیث کرد، سفیان بن عیینة به ما حدیث کرد، از زهری، از عبیدالله بن عبدالله، از ابن عباس که گفت: مردی پس از بازگشت از احد نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا! من در خواب سایبانی دیدم که از آن روغن و عسل می‌چکید و مردم را دیدم که آن را با کف دست‌هایشان جمع می‌کردند؛ برخی بسیار و برخی اندک. همچنین طنابی را دیدم که تا آسمان رسیده بود؛ دیدم شما آن را گرفتید و با آن بالا رفتید. سپس مردی دیگر پس از شما آن را گرفت و بالا رفت. سپس مردی دیگر پس از او آن را گرفت و بالا رفت. آنگاه مردی دیگر آن را گرفت اما طناب پاره شد، سپس برای او پیوند زده شد و او بالا رفت.» ابوبکر عرض کرد: «ای رسول خدا! اجازه دهید من آن را تعبیر کنم.» فرمود: «تعبیر کن.» او گفت: «اما سایبان همان اسلام است و آنچه از آن به صورت عسل و روغن می‌چکد، قرآن است که شیرینی و لطافت آن است. و اما جمع کردن مردم از آن با دست‌ها، همان گرفتن زیاد یا کم از قرآن است. و اما طنابی که به آسمان رسیده، همان حقی است که شما بر آن هستید؛ شما آن را گرفتید و بالا رفتید، سپس مردی پس از شما آن را می‌گیرد و بالا می‌رود، سپس دیگری، سپس دیگری اما طناب پاره می‌شود، سپس برای او پیوند داده می‌شود و او بالا می‌رود.» پیامبر ﷺ فرمود: «در برخی درست گفتی و در برخی اشتباه کردی.» ابوبکر عرض کرد: «ای رسول خدا! شما را قسم می‌دهم که حتماً به من بگویید چه چیزی را درست گفتم و چه چیزی را اشتباه.» پیامبر ﷺ فرمود: «قسم نخور ای ابوبکر.» محمد بن یحیی به ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، معمر به ما خبر داد، از زهری، از عبیدالله، از ابن عباس که گفت: ابوهریره روایت می‌کرد که مردی نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا! سایبانی میان آسمان و زمین دیدم که از آن روغن و عسل می‌چکید،» سپس حدیث را به همین مضمون ذکر کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این رؤیا اسلام، قرآن و حقیقت را به هدایت پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
ابر سایه‌گستر

تصویری که ابوبکر آن را به اسلام تعبیر می‌کند.

کرهٔ آب‌شده و عسل

تصاویری از شیرینی و نرمی قرآن.

ریسمانی تا آسمان

تصویری که ابوبکر آن را به حقیقتی پیوند می‌دهد که پیامبر ﷺ بر آن استوار است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که رؤیاها گاه تصاویری معنادار دارند، اما تعبیر آن‌ها به دانش و احتیاط نیازمند است: پیامبر ﷺ ابوبکر را اصلاح کرد، بی‌آنکه همهٔ بخش‌های درست و نادرست را مشخص کند. این تصاویر اسلام را با قرآن و پایبندی به حقیقت پیوند می‌دهند. این حدیث مبنایی نیست تا بدون دانش، رؤیاها را پیش‌گویی‌های قطعی معرفی کنیم.

درس‌هایی برای امروز
  1. قرآن را مرتب بخوانید و مطالعه کنید، حتی اگر هر روز تنها بتوانید بخش کوچکی از آن را فراگیرید.
  2. برای تعبیر خواب از فردی آگاه راهنمایی بخواهید و برداشت خود را قطعی جلوه ندهید.
  3. به حقیقت و هدایت قابل‌اعتماد پایبند باشید و از رؤیاها برای پیش‌گویی‌های قطعی استفاده نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.