Sunan Ibn Majah، حدیث 4075
روایتشده توسط Nawwas ibn Sam'an. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از ابن ماجه تا پیامبر ﷺ
- 1هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍآن را به ابن ماجه روایت کرد
- 2يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ
- 3عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ
- 4عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ
- 5أَبِي
- 6النَّوَّاسَ بْنَ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيَّ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ، سَمِعَ النَّوَّاسَ بْنَ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيَّ، يَقُولُ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الدَّجَّالَ الْغَدَاةَ فَخَفَضَ فِيهِ وَرَفَعَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ فَلَمَّا رُحْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَرَفَ ذَلِكَ فِينَا فَقَالَ " مَا شَأْنُكُمْ " . فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَكَرْتَ الدَّجَّالَ الْغَدَاةَ فَخَفَضْتَ فِيهِ ثُمَّ رَفَعْتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ . قَالَ " غَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُنِي عَلَيْكُمْ إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ إِنَّهُ شَابٌّ قَطَطٌ عَيْنُهُ قَائِمَةٌ كَأَنِّي أُشَبِّهُهُ بِعَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قَطَنٍ فَمَنْ رَآهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ عَلَيْهِ فَوَاتِحَ سُورَةِ الْكَهْفِ إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ خَلَّةٍ بَيْنَ الشَّامِ وَالْعِرَاقِ فَعَاثَ يَمِينًا وَعَاثَ شِمَالاً يَا عِبَادَ اللَّهِ اثْبُتُوا " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا لُبْثُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " أَرْبَعُونَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَلِكَ الْيَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ تَكْفِينَا فِيهِ صَلاَةُ يَوْمٍ قَالَ " فَاقْدُرُوا لَهُ قَدْرًا " . قَالَ قُلْنَا فَمَا إِسْرَاعُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " كَالْغَيْثِ اشْتَدَّ بِهِ الرِّيحُ " . قَالَ " فَيَأْتِي الْقَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ فَيَسْتَجِيبُونَ لَهُ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ فَيَأْمُرُ السَّمَاءَ أَنْ تُمْطِرَ فَتُمْطِرَ وَيَأْمُرُ الأَرْضَ أَنْ تُنْبِتَ فَتُنْبِتَ وَتَرُوحُ عَلَيْهِمْ سَارِحَتُهُمْ أَطْوَلَ مَا كَانَتْ ذُرًى وَأَسْبَغَهُ ضُرُوعًا وَأَمَدَّهُ خَوَاصِرَ ثُمَّ يَأْتِي الْقَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ فَيَرُدُّونَ عَلَيْهِ قَوْلَهُ فَيَنْصَرِفُ عَنْهُمْ فَيُصْبِحُونَ مُمْحِلِينَ مَا بِأَيْدِيهِمْ شَىْءٌ ثُمَّ يَمُرُّ بِالْخَرِبَةِ فَيَقُولُ لَهَا أَخْرِجِي كُنُوزَكِ فَيَنْطَلِقُ فَتَتْبَعُهُ كُنُوزُهَا كَيَعَاسِيبِ النَّحْلِ ثُمَّ يَدْعُو رَجُلاً مُمْتَلِئًا شَبَابًا فَيَضْرِبُهُ بِالسَّيْفِ ضَرْبَةً فَيَقْطَعُهُ جِزْلَتَيْنِ رَمْيَةَ الْغَرَضِ ثُمَّ يَدْعُوهُ فَيُقْبِلُ يَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ يَضْحَكُ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ فَيَنْزِلُ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ بَيْنَ مَهْرُودَتَيْنِ وَاضِعًا كَفَّيْهِ عَلَى أَجْنِحَةِ مَلَكَيْنِ إِذَا طَأْطَأَ رَأْسَهُ قَطَرَ وَإِذَا رَفَعَهُ يَنْحَدِرُ مِنْهُ جُمَانٌ كَاللُّؤْلُؤِ وَلاَ يَحِلُّ لِكَافِرٍ أَنْ يَجِدَ رِيِحَ نَفَسِهِ إِلاَّ مَاتَ وَنَفَسُهُ يَنْتَهِي حَيْثُ يَنْتَهِي طَرْفُهُ فَيَنْطَلِقُ حَتَّى يُدْرِكَهُ عِنْدَ بَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ ثُمَّ يَأْتِي نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى قَوْمًا قَدْ عَصَمَهُمُ اللَّهُ فَيَمْسَحُ وُجُوهَهُمْ وَيُحَدِّثُهُمْ بِدَرَجَاتِهِمْ فِي الْجَنَّةِ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ يَا عِيسَى إِنِّي قَدْ أَخْرَجْتُ عِبَادًا لِي لاَ يَدَانِ لأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ وَأَحْرِزْ عِبَادِي إِلَى الطُّورِ . وَيَبْعَثُ اللَّهُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَهُمْ كَمَا قَالَ اللَّهُ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ فَيَمُرُّ أَوَائِلُهُمْ عَلَى بُحَيْرَةِ الطَّبَرِيَّةِ فَيَشْرَبُونَ مَا فِيهَا ثُمَّ يَمُرُّ آخِرُهُمْ فَيَقُولُونَ لَقَدْ كَانَ فِي هَذَا مَاءٌ مَرَّةً وَيَحْضُرُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ حَتَّى يَكُونَ رَأْسُ الثَّوْرِ لأَحَدِهِمْ خَيْرًا مِنْ مِائَةِ دِينَارٍ لأَحَدِكُمُ الْيَوْمَ فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ إِلَى اللَّهِ فَيُرْسِلُ اللَّهُ عَلَيْهِمُ النَّغَفَ فِي رِقَابِهِمْ فَيُصْبِحُونَ فَرْسَى كَمَوْتِ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ . وَيَهْبِطُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ فَلاَ يَجِدُونَ مَوْضِعَ شِبْرٍ إِلاَّ قَدْ مَلأَهُ زَهَمُهُمْ وَنَتْنُهُمْ وَدِمَاؤُهُمْ فَيَرْغَبُونَ إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ فَيُرْسِلُ عَلَيْهِمْ طَيْرًا كَأَعْنَاقِ الْبُخْتِ فَتَحْمِلُهُمْ فَتَطْرَحُهُمْ حَيْثُ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَطَرًا لاَ يُكِنُّ مِنْهُ بَيْتُ مَدَرٍ وَلاَ وَبَرٍ فَيَغْسِلُهُ حَتَّى يَتْرُكَهُ كَالزَّلَقَةِ ثُمَّ يُقَالُ لِلأَرْضِ أَنْبِتِي ثَمَرَتَكِ وَرُدِّي بَرَكَتَكِ فَيَوْمَئِذٍ تَأْكُلُ الْعِصَابَةُ مِنَ الرُّمَّانَةِ فَتُشْبِعُهُمْ وَيَسْتَظِلُّونَ بِقِحْفِهَا وَيُبَارِكُ اللَّهُ فِي الرِّسْلِ حَتَّى إِنَّ اللِّقْحَةَ مِنَ الإِبِلِ تَكْفِي الْفِئَامَ مِنَ النَّاسِ وَاللِّقْحَةَ مِنَ الْبَقَرِ تَكْفِي الْقَبِيلَةَ وَاللِّقْحَةَ مِنَ الْغَنَمِ تَكْفِي الْفَخِذَ . فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ رِيحًا طَيِّبَةً فَتَأْخُذُ تَحْتَ آبَاطِهِمْ فَتَقْبِضُ رُوحَ كُلِّ مُسْلِمٍ وَيَبْقَى سَائِرُ النَّاسِ يَتَهَارَجُونَ كَمَا تَتَهَارَجُ الْحُمُرُ فَعَلَيْهِمْ تَقُومُ السَّاعَةُ " .
هشام بن عمار برای ما حدیث کرد، یحیی بن حمزه برای ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن یزید بن جابر برای ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن جبیر بن نفیر برایم حدیث کرد، پدرم برایم حدیث کرد که او نواس بن سمعان کلابی را شنیده بود که میگفت: رسول الله ﷺ یک صبح از دجال یاد کرد و در وصف او گاهی صدا را پایین آورد و گاهی بالا برد، تا جایی که گمان کردیم او در میان دستهای از درختان خرما پنهان شده است. وقتی عصر نزد رسول الله ﷺ رفتیم، آن حالت ترس را در ما دید و فرمود:
«چهتان شده است؟» گفتیم: ای رسول الله، امروز صبح از دجال یاد کردید و گاهی صدایتان را پایین آوردید و گاهی بالا بردید تا جایی که گمان کردیم او در میان دستهای از درختان خرماست. فرمود: «غیر از دجال چیزهایی هستند که بیشتر از او بر شما بیم دارم. اگر او ظاهر شود در حالی که من در میان شما هستم، من خود به جای شما با او مقابله خواهم کرد؛ و اگر ظاهر شود و من در میان شما نباشم، هر کس باید مدافع خویش باشد و Allah جانشین من بر هر مسلمانی خواهد بود. همانا او جوانی است با موهای بسیار مجعد و چشمی برجسته؛ گویی او را به عبدالعزی بن قطن تشبیه میکنم. پس هر کس از شما او را دید، آیات آغازین سوره کهف را بر او بخواند. او از منطقهای به نام خَلّه میان شام و عراق خارج میشود و در راست و چپ فساد و ویرانی به بار میآورد. ای بندگان Allah، استقامت ورزید.» گفتیم: ای رسول الله، مدت ماندن او در زمین چقدر است؟ فرمود: «چهل روز؛ روزی مانند یک سال، و روزی مانند یک ماه، و روزی مانند یک هفته، و باقی روزهایش مانند روزهای معمولی شماست.» گفتیم: ای رسول الله، آیا در آن روزی که مانند یک سال است، نماز یک روز برای ما کافی است؟ فرمود: «برایش اندازهگیری کنید (و زمان نمازها را تخمین بزنید).» گفتیم: سرعت حرکت او در زمین چگونه است؟ فرمود: «مانند ابری که باد آن را به شدت براند.» سپس فرمود: «او نزد قومی میآید و آنان را دعوت میکند، پس اجابتش کرده و به او ایمان میآورند. آنگاه به آسمان فرمان میدهد که ببارد، پس میبارد؛ و به زمین فرمان میدهد که برویاند، پس میرویاند. و چهارپایانشان عصرگاهان در حالی بازمیگردند که بلندترین کوهان، پرشیرترین پستان و کشیدهترین پهلو را دارند. سپس نزد قوم دیگری میآید و آنان را دعوت میکند، اما سخنش را رد میکنند؛ پس از آنان روی برمیتابد و صبح میکنند در حالی که دچار خشکسالی شدهاند و چیزی در دست ندارند. سپس از ویرانهای عبور میکند و به آن میگوید: گنجینههایت را بیرون آور! پس گنجینههایش مانند دستههای زنبور عسل به دنبال او راه میافتند. سپس مردی تنومند و جوان را فرا میخواند و با شمشیر ضربهای بر او میزند و او را دو نیم میکند و دو تکه را به فاصلهای دور (به اندازه مسافت تیرانداز تا هدف) از هم قرار میدهد. سپس او را صدا میزند و آن مرد در حالی که چهرهاش میدرخشد و میخندد، پیش میآید. در حالی که آنان در این حال هستند، Allah عیسی بن مریم را مبعوث میکند و او نزد مناره سفید در شرق دمشق فرود میآید، در حالی که دو جامه مُهرود بر تن دارد و دستانش را بر بالهای دو فرشته نهاده است. چون سر فرو اندازد، قطرات عرق از آن میچکد و چون سر بلند کند، دانههایی مانند مروارید از آن فرو میریزد. و هیچ کافری روا نیست که بوی نفس او را استشمام کند مگر اینکه بمیرد، و نفس او تا هر جا که نگاهش رسد، نفوذ میکند. پس به راه میافتد تا او را در باب لُدّ دریابد و بکشد. سپس پیامبر Allah، عیسی، نزد قومی میآید که Allah ایشان را حفظ کرده است؛ پس بر چهرههایشان دست مسح میکشد و از درجاتشان در بهشت به آنان خبر میدهد. در حالی که آنان در این حال هستند، Allah به او وحی میکند: ای عیسی، من بندگانی را خارج کردهام که هیچکس توان جنگیدن با آنان را ندارد، پس بندگان مرا به سلامت به سوی طور ببر. و Allah یأجوج و مأجوج را برمیانگیزد و آنان چنانکه Allah فرموده است، از هر بلندی سرازیر میشوند. نخستین گروهشان از دریاچه طبریه عبور کرده و آب آن را مینوشند، و آخرین گروهشان عبور کرده و میگویند: زمانی در اینجا آبی بود. و پیامبر Allah، عیسی و یارانش محاصره میشوند تا جایی که سر گاوی برای یکی از آنان بهتر از صد دینار برای یکی از شما در امروز خواهد بود. پس پیامبر Allah، عیسی و یارانش به Allah دعا میکنند و Allah کرمهایی در گردنهایشان میفرستد و صبح میکنند در حالی که همه مانند مرگ یک نفر هلاک شدهاند. و پیامبر Allah، عیسی و یارانش فرود میآیند و وجبی از زمین نمییابند مگر اینکه از تعفن، بدبویی و خونشان پر شده باشد. پس به سوی Allah سبحانه رغبت میکنند و او پرندگانی به گردنهای شتران بُختی بر آنان میفرستد که آنان را حمل کرده و هر جا Allah بخواهد میاندازند. سپس Allah بارانی بر آنان میفرستد که هیچ خانه گلی یا پشمی مانع آن نمیشود و زمین را میشوید تا آن را مانند سطحی صیقلی گرداند. سپس به زمین گفته میشود: میوهات را برویان و برکتت را بازگردان. پس در آن روز گروهی از مردم از یک انار میخورند و سیر میشوند و زیر پوست آن سایبان میسازند. و Allah در شیر حیوانات برکت میدهد تا جایی که یک شتر شیرده برای گروه زیادی از مردم کافی است، و یک گاو شیرده برای یک قبیله کافی است، و یک گوسفند شیرده برای یک طایفه کافی است. در حالی که آنان در این حال هستند، Allah بادی خوشبو بر آنان میفرستد که زیر بغلهایشان را میگیرد و روح هر مسلمانی را قبض میکند و باقی مردم میمانند که مانند الاغها با هم آمیزش میکنند و ساعت قیامت بر همین افراد برپا میشود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ پایداری و نماز را در دوران آزمایش دجّال میآموزد.
فریبکاری بزرگ که بنا بر روایات پیش از قیامت ظاهر میشود و مردم را بهشدت میآزماید.
در روزی که بهطور استثنایی طولانی است، با تقسیم متناسب زمان، اوقات نماز را تعیین کنید.
کوهی که بنا بر این روایت، عیسی ﷺ و مؤمنان در آن پناه میگیرند.
دانشمندانی مانند نووی از دستور مربوط به روزی که بهاندازه یک سال طول میکشد چنین برداشت کردهاند که پنج نماز با برآورد زمان بهجا آورده میشوند؛ بنابراین، وقتی چرخه معمول شب و روز وجود ندارد، نماز ساقط نمیشود. توصیه به خواندن آیات آغازین سوره کهف بر طلب پناه از طریق قرآن و پایبندی به ایمان تأکید میکند. سفارش «پایدار باشید» میآموزد که مؤمنان نباید بر اثر شگفتیهای ظاهری یا رفاه مادی از ایمان خود رویگردان شوند. توصیف رویدادهای آخرالزمانی بخشی از ایمان به اموری است که وحی معتبر از آن خبر میدهد؛ این متن مبنایی برای تعیین شخصی تاریخ وقوع آنها به دست نمیدهد.
- آیات آغازین سوره کهف را بیاموزید و هر روز زمانی را به اندیشیدن درباره معنای آنها اختصاص دهید.
- حتی وقتی شرایط برنامه روزانهتان را مختل میکند، به پنج نماز پایبند بمانید.
- نگذارید ثروت، موفقیت یا پدیدههای شگفتانگیز جای داوری شما را بگیرند؛ باورها را با قرآن و رهنمود معتبر پیامبر بسنجید.
این روایت صحیح درباره تمیم داری و هشدار پیامبر ﷺ نسبت به دجّال سخن میگوید و شرح آزمایش او را کاملتر میکند.
Sunan Ibn Majah · #4076 (Sahih)این روایت از همان مجموعه به رویدادهای پیرامون عیسی ﷺ و دجّال میپردازد و درباره نشانههای قیامت زمینه بیشتری فراهم میکند.
Sahih al-Bukhari · #19 (Sahih)این روایت صحیح بر اهمیت دانش و پاسداری از ایمان تأکید میکند و با دعوت به پایداری در دوران آزمایشها همسو است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.