Sunan Ibn Majah، حدیث 43
روایتشده توسط Al-Irbad bin Sariyah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Al-Irbad bin Sariyah
روایت
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ بِشْرِ بْنِ مَنْصُورٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السَّوَّاقُ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السَّلَمِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ، يَقُولُ وَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ " قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لاَ يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلاَّ هَالِكٌ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلاَفًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الأَنِفِ حَيْثُمَا قِيدَ انْقَادَ " .
اسماعیل بن بشر بن منصور و اسحاق بن ابراهیم سوّاق به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: عبدالرحمن بن مهدی از معاویه بن صالح، از ضمره بن حبیب، از عبدالرحمن بن عمرو سلمی برایمان حدیث کرد که او عرباض بن ساریه را شنید که میگفت: رسول الله ﷺ موعظهای به ما فرمودند که چشمانمان را اشکبار و دلهایمان را لرزان ساخت. پس گفتیم:
«ای رسول خدا! این گویی موعظهی وداع است، پس چه چیزی را به ما وصیت میفرمایید؟» فرمودند: «من شما را بر راهی روشن و درخشان ترک کردم که شبش مانند روزش است. هیچکس پس از من از آن منحرف نمیشود مگر اینکه هلاک گردد. هر کس از شما زنده بماند، اختلافات بسیاری را خواهد دید. پس بر آنچه از سنت من و سنت خلفای راشدین مهدیین میشناسید، پایبند باشید و آن را با دندانهای آسیاب خود محکم بگیرید. و باید اطاعت کنید، حتی اگر امیرتان بردهای حبشی باشد. همانا مؤمن مانند شتری است که مهار در بینیاش نهاده شده؛ هر جا که رانده شود، رام و مطیع است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
به سنت پایبند بمانید و هنگام اختلاف، همبستگی خود را حفظ کنید.
تصویری از هدایت روشن و نورانی اسلام.
نخستین خلیفگانی که پس از پیامبر ﷺ رهبری امت را بر عهده گرفتند و از هدایت او پیروی کردند.
محکم به آن پایبند باش و در برابر فشار یا اختلاف رهایش نکن.
عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کردهاند که سنت پیامبر ﷺ و راه خلفای راشدین، هنگام بروز اختلاف معیار هستند. سفارش به پایبندی به هدایت آنان به این معنا نیست که هر امر تازهای بیهیچ تمایزی ممنوع است؛ عالمان میان نوآوریِ ناسازگار با وحی و ابزارها یا رسمهایی که با آن سازگارند تفاوت میگذارند. اطاعت از صاحباختیار در چارچوب امور مشروع است: اگر اطاعت از مخلوق مستلزم نافرمانی از خدا باشد، اطاعتی در کار نیست.
- گفتهها و رسمهای دینی را با قرآن و سنت صحیح بسنجید.
- هنگام اختلاف در پی دانش معتبر باشید و از مجادله و دستهبندی بپرهیزید.
- در امور مشروع با صاحباختیار همکاری کنید، اما از فرمانی که مستلزم نافرمانی از خداست پیروی نکنید.
معنای این روایت از درون تا جامعه — برای باز کردن، روی هر دایره بزنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.