کتاب طهارت و سنت‌های آن · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 569

روایت‌شده توسط Abdur-Rahman ibn Abza. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طهارت و سنت‌های آن
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

از ابن ماجه تا أَبِيهِ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به ابن ماجه روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3شُعْبَةُ
  4. 4الْحَكَمِ
  5. 5ذَرٍّ
  6. 6سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى
  7. 7أَبِيهِ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ تُصَلِّ ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ أَمَا تَذْكُرُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ أَنَا وَأَنْتَ فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْنَا فَلَمْ نَجِدِ الْمَاءَ فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ وَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فِي التُّرَابِ فَصَلَّيْتُ فَلَمَّا أَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ ‏"‏ ‏.‏ وَضَرَبَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِيَدَيْهِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهِمَا وَمَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد، از حکم، از ذرّ، از سعید بن عبدالرحمن بن ابزی، از پدرش روایت شده است که مردی نزد عمر بن خطاب آمد و گفت:

«من جنب شده‌ام ولی آب پیدا نمی‌کنم.» عمر به او گفت: «نماز نخوان.» سپس عمار بن یاسر گفت: «ای امیرالمؤمنین! آیا به خاطر نمی‌آوری زمانی که من و تو در یک لشکر بودیم و هر دو جنب شدیم اما آب نیافتیم؟ تو نماز نخواندی، اما من خود را در خاک غلتاندم و نماز خواندم. وقتی نزد پیامبر ﷺ آمدم و این ماجرا را برایش بازگو کردم، فرمودند: 'همین مقدار برای تو کافی بود.' آنگاه پیامبر ﷺ دو دست خود را بر زمین زدند، در آن‌ها دمیدند و با آن‌ها صورت و دو کف دست خود را مسح کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام نبود آب، تیمم حتی پس از جنابت نیز کفایت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

مردی از عمر بن خطاب پرسید پس از جنابت، وقتی آب نمی‌یابد، چه باید بکند. عمار بن یاسر ماجرای پیشین خود و عمر در سفری را به یاد او آورد و شرح داد که پیامبر ﷺ روش درست تیمم را به او آموخته بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
جنابت

حالت ناپاکی شرعی پس از آمیزش جنسی یا خروج منی که در حالت عادی غسل کامل را لازم می‌کند.

تیمم

طهارت شرعی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا استفاده از آن ممکن نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که هنگام نبود آب، تیمم جایگزین غسل واجب می‌شود. پیامبر ﷺ این کار را با زدن دست‌ها بر خاک، دمیدن بر آن‌ها و مسح صورت و کف دست‌ها نشان دادند. هر چهار مذهب فقهی اهل سنت در نبود آب، تیمم را معتبر می‌دانند؛ هرچند درباره برخی جزئیات روش و شرایط آن اختلاف‌هایی وجود دارد. یادآوری عمار همچنین نشان می‌دهد که اشتباه را می‌توان با شکیبایی و ارائه دلیل اصلاح کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر آب نمی‌یابی، نماز را ترک نکن؛ طبق روش مقرر تیمم کن.
  2. پیشاپیش روش تیمم را بیاموز تا هنگام سفر یا کمبود آب بدانی چگونه طهارت شرعی حاصل کنی.
  3. اشتباه را با آرامش اصلاح کن و راهنمایی خود را بر دانش معتبر استوار ساز.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.