کتاب نماز · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 698

روایت‌شده توسط Abu Qatadah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Qatadah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ ذَكَرُوا تَفْرِيطَهُمْ فِي النَّوْمِ فَقَالَ نَامُوا حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ "‏ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلاَةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا وَلِوَقْتِهَا مِنَ الْغَدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ فَسَمِعَنِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ، وَأَنَا أُحَدِّثُ، بِالْحَدِيثِ فَقَالَ يَا فَتًى انْظُرْ كَيْفَ تُحَدِّثُ فَإِنِّي شَاهِدٌ لِلْحَدِيثِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ فَمَا أَنْكَرَ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا ‏.‏

ترجمه

احمد بن عبده به ما حدیث کرد، حماد بن زید به ما حدیث کرد، از ثابت، از عبدالله بن رباح، از ابوقتاده که گفت: آنان از کوتاهی خود در خواب سخن گفتند و یکی گفت:

«ما تا طلوع آفتاب خواب ماندیم.» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «در خواب هیچ کوتاهی نیست؛ کوتاهی تنها در بیداری است. هرگاه کسی از شما نمازی را فراموش کند یا بر اثر خواب آن را از دست بدهد، باید هنگامی که به یاد آورد آن را بخواند و فردای آن روز نیز در وقت همان نماز آن را ادا کند.» عبدالله بن رباح گفت: عمران بن حصین مرا شنید که این حدیث را روایت می‌کردم و گفت: «ای جوان! ببین چگونه حدیث نقل می‌کنی، زیرا من شاهد این ماجرا همراه رسول الله ﷺ بوده‌ام.» او گفت: سپس عمران هیچ بخشی از این حدیث را انکار نکرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هرکس در خواب نمازی را از دست بدهد، به‌محض بیدار شدن و به یاد آوردن آن را به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

صحابه در سفری خواب ماندند و پس از طلوع خورشید بیدار شدند و درباره کوتاهی خود سخن گفتند. پیامبر ﷺ روشن ساخت که چگونه باید نمازِ فوت‌شده را قضا کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
قضا

به‌جا آوردن نماز پس از پایان یافتن وقت مقرر آن.

سهل‌انگاری

به‌تأخیر انداختن یا وانهادن نماز بدون عذر موجه، در حالی که فرد بیدار است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که هرکس بر اثر خواب یا فراموشی نمازی را از دست بدهد، باید به‌محض بیدار شدن یا به یاد آوردن، آن را به‌جا آورد. این عبارت خواب‌ماندنِ ناخواسته را با کوتاهی عمدی یکسان نمی‌داند؛ کسی که بیدار است باید وقت‌های نماز را جدی بگیرد. عالمان درباره جمله مربوط به خواندن نماز در همان وقتِ روز بعد، در کنار دستور روشن به خواندن فوری نمازِ فوت‌شده بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر پس از پایان وقت نماز بیدار شدی، به‌محض آنکه به یادت آمد نمازِ فوت‌شده را به‌جا آور.
  2. برای آنکه نمازها را از روی سهل‌انگاری از دست ندهی، اقدام‌های عملی مانند تنظیم زنگ هشدار انجام بده.
  3. میان خواب‌ماندنِ ناخواسته و به‌تأخیر انداختن عمدی نماز در بیداری تفاوت بگذار.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.