کتاب مساجد و جماعات · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 754

روایت‌شده توسط 'Itban bin Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مساجد و جماعات
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت 'Itban bin Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيِّ، - وَكَانَ قَدْ عَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ دَلْوٍ فِي بِئْرٍ لَهُمْ - عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ السَّالِمِيِّ - وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ بَنِي سَالِمٍ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - قَالَ جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ أَنْكَرْتُ مِنْ بَصَرِي وَإِنَّ السَّيْلَ يَأْتِينِي فَيَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي وَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى فَافْعَلْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفْعَلُ ‏"‏ ‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ وَاسْتَأْذَنَ فَأَذِنْتُ لَهُ وَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ لَكَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَصَفَفْنَا خَلْفَهُ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ احْتَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرَةٍ تُصْنَعُ لَهُمْ ‏.‏

ترجمه

ابومروان، محمد بن عثمان برای ما حدیث کرد و گفت: ابراهیم بن سعد برای ما حدیث نمود، از ابن شهاب، از محمود بن ربیع انصاری — که به یاد داشت رسول خدا ﷺ یک دهان آب از سطل چاهی که متعلق به آنان بود برداشتند و در آن دمیدند — از عتبان بن مالک سالمی روایت می‌کند. عتبان که امام قوم خود بنی‌سالم بود و همراه رسول خدا ﷺ در جنگ بدر شرکت کرده بود، گفت:

«خدمت رسول خدا ﷺ رسیدم و عرض کردم: ای رسول خدا! بینایی‌ام ضعیف شده و سیل میان من و مسجد قومی‌ام فاصله می‌اندازد و عبور از آن برایم دشوار است. اگر صلاح می‌دانید، به خانه‌ام تشریف بیاورید و در جایی نماز بخوانید تا من آنجا را مصلای خود قرار دهم.» ایشان فرمودند: «انجام خواهم داد.» فردای آن روز، وقتی آفتاب بالا آمد و گرما شدید شد، رسول خدا ﷺ و ابوبکر نزد من آمدند. اجازه ورود خواستند و من اجازه دادم. ایشان ننشستند تا اینکه فرمودند: «دوست داری در کجای خانه‌ات برایت نماز بخوانم؟» من به مکانی که دوست داشتم در آنجا نماز خوانده شود اشاره کردم. سپس رسول خدا ﷺ برخاستند و ما پشت سر ایشان صف بستیم و ایشان دو رکعت نماز با ما خواندند. آنگاه ایشان را نگه داشتم و با خَزیره‌ای که برایشان تهیه شده بود پذیرایی کردم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگامی که سیلاب رفتنِ عِتبان به مسجد را دشوار کرده بود، در خانهٔ او نماز خواند.

پیشینه و سبب بیان

بیناییِ عِتبان بن مالک ضعیف شده بود و هنگام بالا آمدن آب، رسیدن به مسجدِ قومش برای او دشوار می‌شد. ازاین‌رو از پیامبر ﷺ خواست در محل مشخصی از خانه‌اش نماز بخواند تا بتواند آنجا را نمازگاه قرار دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
بنو سَلِم

قبیله‌ای که عِتبان به آن تعلق داشت و امامت آن را بر عهده داشت.

رکعت

واحدی از نماز اسلامی؛ پیامبر ﷺ در اینجا دو رکعت نماز خواند.

خَزیره

غذایی پخته که معمولاً از گوشت و آرد تهیه می‌شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت برداشت کرده‌اند که کسی که عذر موجهی دارد می‌تواند در خانه نماز بخواند و بخشی ثابت از خانه را نمازگاه قرار دهد. پیامبر ﷺ پرسید عِتبان کجا می‌خواهد نماز بخواند و سپس نماز جماعت را امامت کرد؛ این کار اهمیت رضایت و توجه به جماعت را نشان می‌دهد. روایت همچنین تأکید می‌کند که امام باید شرایط مردم را در نظر بگیرد. این روایت دلیلی برای ترک نماز جماعت در مسجد بدون عذر موجه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت بیماری، ضعف بینایی یا شرایط خطرناک، برای فراهم‌شدن امکان مناسب نماز درخواست کنید.
  2. اگر به منظم نماز خواندن کمک می‌کند، در خانه مکانی ثابت و پاک برای نماز تعیین کنید.
  3. امامان و جماعت‌ها باید شرایط کسانی را در نظر بگیرند که به‌سبب وضعیتشان به‌سختی می‌توانند به مسجد برسند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.