کتاب دعاها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1040

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعاها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2سُفْيَانُ
  3. 3عَمْرٍو
  4. 4جَابِرٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ مُعَاذٌ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَأْتِي فَيَؤُمُّ قَوْمَهُ فَصَلَّى لَيْلَةً مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ ثُمَّ أَتَى قَوْمَهُ فَأَمَّهُمْ فَافْتَتَحَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ فَانْحَرَفَ رَجُلٌ فَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى وَحْدَهُ وَانْصَرَفَ فَقَالُوا لَهُ أَنَافَقْتَ يَا فُلاَنُ قَالَ لاَ وَاللَّهِ وَلآتِيَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلأُخْبِرَنَّهُ ‏.‏ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَصْحَابُ نَوَاضِحَ نَعْمَلُ بِالنَّهَارِ وَإِنَّ مُعَاذًا صَلَّى مَعَكَ الْعِشَاءَ ثُمَّ أَتَى فَافْتَتَحَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ ‏.‏ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مُعَاذٍ فَقَالَ ‏"‏ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ اقْرَأْ بِكَذَا وَاقْرَأْ بِكَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ فَقُلْتُ لِعَمْرٍو إِنَّ أَبَا الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا عَنْ جَابِرٍ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ اقْرَأْ وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ‏.‏ وَالضُّحَى ‏.‏ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى ‏.‏ وَسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عَمْرٌو نَحْوَ هَذَا ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبّاد برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، از عمرو، از جابر که گفت: معاذ همراه پیامبر ﷺ نماز می‌خواند، سپس می‌آمد و قوم خود را امامت می‌کرد. یک شب او با پیامبر ﷺ نماز عشا خواند، آنگاه نزد قومش آمد و آنان را امامت نمود. سوره بقره را آغاز کرد که مردی از صف کنار رفت، سلام داد و به تنهایی نمازش را تمام کرد و رفت. مردم به او گفتند: ای فلانی، آیا منافق شده‌ای؟ گفت: نه، به خدا سوگند! حتماً نزد رسول الله ﷺ خواهم رفت و ایشان را از این ماجرا آگاه خواهم کرد. پس نزد رسول الله ﷺ آمد و عرض کرد: یا رسول الله! ما صاحبان شتران آبکش هستیم و روزها کار می‌کنیم. معاذ با شما نماز عشا خواند، سپس آمد و سوره بقره را آغاز کرد. رسول الله ﷺ رو به معاذ کردند و فرمودند:

«ای معاذ! آیا می‌خواهی مردم را به فتنه بیندازی؟ فلان سوره و فلان سوره را بخوان.» سفیان گفت: به عمرو گفتم که ابوالزبیر از جابر برای ما نقل کرده است که پیامبر ﷺ فرمودند: «سوره وَٱلشَّمْسِ وَضُحَٰهَا، وَٱلضُّحَى، وَٱلَّيْلِ إِذَا يَغْشَى و سَبِّحِ ٱسْمَ رَبِّكَ ٱلْأَعْلَى را بخوان.» عمرو گفت: دستوری همین‌گونه بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

امام هنگام تلاوت، توان و شرایط جماعت را در نظر می‌گیرد.

پیشینه و سبب بیان

معاذ بن جبل پس از نماز عشاء که همراه پیامبر ﷺ به جماعت خوانده بود، برای جامعهٔ خود امامت می‌کرد. وقتی تلاوت طولانی از سورهٔ بقره را آغاز کرد، مردی که روزها کار می‌کرد این موضوع را به پیامبر ﷺ گزارش داد. ایشان معاذ را تذکر داد و سوره‌های کوتاه‌تری را نام برد.

توضیح واژه‌های دشوار
عشاء

نماز واجب شب که پس از فرارسیدن شب ادا می‌شود.

سلام پایانی

درودی که نماز با آن پایان می‌یابد.

امام

کسی که پیش‌نماز جماعت می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که امام باید تلاوت و مدت نماز را با شرایط نمازگزاران هماهنگ کند. پیامبر ﷺ به معاذ هشدار داد که تلاوت بیش از اندازه طولانی ممکن است مردم را از نماز دل‌زده کند. این به معنای ترک اعمال مقرر نماز نیست؛ بلکه یعنی در چارچوب سنت، شرایط جماعت در نظر گرفته شود. مذاهب فقهی بر اهمیت آسان‌گیری برای نمازگزاران پشت سر امام تأکید دارند؛ شیوهٔ دقیق آن به موقعیت و نوع نماز بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر امام جماعت هستید، تلاوتی انتخاب کنید که با شرایط و توان نمازگزاران پشت سر شما تناسب داشته باشد.
  2. به‌جای متهم‌کردن فوری کسی، مشکل را با احترام با عالمی مورد اعتماد یا مسئولی آگاه در میان بگذارید.
  3. کسی که مسئولیت دیگران را بر عهده دارد باید نیازهای آنان را در نظر بگیرد و عمل دینی را بی‌جهت دشوار نکند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.