کتاب مساجد و اماکن نماز · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1283

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مساجد و اماکن نماز
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا عَلْقَمَةُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ الْقَوْمُ يَا أَبَا شِبْلٍ قَدْ صَلَّيْتَ خَمْسًا ‏.‏ قَالَ كَلاَّ مَا فَعَلْتُ ‏.‏ قَالُوا بَلَى - قَالَ - وَكُنْتُ فِي نَاحِيَةِ الْقَوْمِ وَأَنَا غُلاَمٌ فَقُلْتُ بَلَى قَدْ صَلَّيْتَ خَمْسًا ‏.‏ قَالَ لِي وَأَنْتَ أَيْضًا يَا أَعْوَرُ تَقُولُ ذَاكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَانْفَتَلَ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَمْسًا فَلَمَّا انْفَتَلَ تَوَشْوَشَ الْقَوْمُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ زِيدَ فِي الصَّلاَةِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا فَإِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَمْسًا ‏.‏ فَانْفَتَلَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ ‏"‏ ‏.‏ وَزَادَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد — و این لفظ از اوست — جریر برای ما حدیث کرد، از حسن بن عبیدالله، از ابراهیم بن سوید، که گفت: علقمه نماز ظهر را پنج رکعت با ما خواند. چون سلام داد، مردم به او گفتند: ای ابوشبل، پنج رکعت خواندی! گفت: نه، چنین نکردم. گفتند: چرا، خواندی. راوی گوید: من در گوشه‌ای از صف بودم و نوجوانی بیش نبودم، گفتم: آری، پنج رکعت خواندی. به من گفت: ای یک‌چشم، تو هم همین را می‌گویی؟ گفتم: آری. پس برگشت و دو سجده کرد، سپس سلام داد و آنگاه گفت: عبدالله روایت کرده است که رسول خدا ﷺ پنج رکعت با ما نماز خواند. چون برگشت، مردم میان خود پچ‌پچ کردند. فرمود:

«شما را چه شده است؟» گفتند: ای رسول خدا، آیا در نماز افزوده شده است؟ فرمود: «خیر.» گفتند: شما پنج رکعت خواندید. پس ایشان برگشت و دو سجده کرد، سپس سلام داد و فرمود: «من تنها بشری همچون شما هستم؛ همان‌گونه که شما فراموش می‌کنید، من نیز فراموش می‌کنم.» ابن نمیر در حدیث خود افزود: «هرگاه یکی از شما فراموش کرد، باید دو سجده به جا آورد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اگر سهواً یک رکعت اضافه خوانده شود، دو سجده سهو انجام می‌دهند.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

یک واحد نماز که شامل قیام، قرائت، رکوع و سجده است.

سلام

درود پایانی که با آن نماز پایان می‌یابد.

سجده‌ها

دو سجده‌ای که به‌عنوان سجده سهو برای جبران اشتباه در نماز انجام می‌شوند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که فراموشی به‌خودی‌خود نماز را باطل نمی‌کند و دو سجده برای جبران اشتباه به‌کار می‌روند. پیامبر ﷺ روشن کردند که ایشان نیز به‌عنوان یک انسان ممکن بود فراموش کنند، و الگوی ایشان چگونگی رفتار پس از آن را می‌آموزد. مذاهب فقهی درباره جزئیاتی مانند زمان دقیق سجده سهو و حکم انواع مختلف اشتباه اختلاف‌نظر دارند؛ آنان این احکام را در کنار دیگر روایات بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر پس از نماز متوجه شدید که سهواً یک رکعت اضافه خوانده‌اید، احکام سجده سهو را بیاموزید و به آن عمل کنید.
  2. هنگام نماز خواندن پشت سر امام، اگر متوجه اشتباهی آشکار شدید، با احترام او را آگاه کنید.
  3. در صورت اشتباه در نماز دچار هراس نشوید؛ برای جبران آن از راهنمایی‌های پیامبر ﷺ پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.