کتاب نماز مسافر · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1788

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز مسافر
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمِ بْنِ حَيَّانَ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ فَأَتَى حَاجَتَهُ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ فَأَتَى الْقِرْبَةَ فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءًا بَيْنَ الْوُضُوءَيْنِ وَلَمْ يُكْثِرْ وَقَدْ أَبْلَغَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى فَقُمْتُ فَتَمَطَّيْتُ كَرَاهِيَةَ أَنْ يَرَى أَنِّي كُنْتُ أَنْتَبِهُ لَهُ فَتَوَضَّأْتُ فَقَامَ فَصَلَّى فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَتَتَامَّتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فَأَتَاهُ بِلاَلٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ فَقَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَكَانَ فِي دُعَائِهِ ‏ "‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا وَفِي بَصَرِي نُورًا وَفِي سَمْعِي نُورًا وَعَنْ يَمِينِي نُورًا وَعَنْ يَسَارِي نُورًا وَفَوْقِي نُورًا وَتَحْتِي نُورًا وَأَمَامِي نُورًا وَخَلْفِي نُورًا وَعَظِّمْ لِي نُورًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُرَيْبٌ وَسَبْعًا فِي التَّابُوتِ فَلَقِيتُ بَعْضَ وَلَدِ الْعَبَّاسِ فَحَدَّثَنِي بِهِنَّ فَذَكَرَ عَصَبِي وَلَحْمِي وَدَمِي وَشَعَرِي وَبَشَرِي وَذَكَرَ خَصْلَتَيْنِ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن هاشم بن حیان عبدی به من حدیث کرد، عبدالرحمن — یعنی ابن مهدی — به ما حدیث کرد، سفیان از سلمه بن کهیل، او از کریب، و او از ابن عباس روایت کرد که گفت:

«شبی را نزد خاله‌ام میمونه به سر بردم. پیامبر ﷺ در نیمه شب برخاستند و حاجت خود را برآوردند، سپس صورت و دستانشان را شستند و دوباره خوابیدند. آنگاه مجدداً برخاستند، بند مشک آب را گشودند و وضویی میانه گرفتند — نه زیاد و نه کم، ولی کامل. سپس ایستادند و نماز خواندند. من نیز برخاستم و بدنم را کشیدم تا مبادا گمان کنند که عمداً برای پاییدن ایشان بیدار مانده‌ام. سپس وضو گرفتم و در سمت چپ ایشان به نماز ایستادم. ایشان دستم را گرفتند و مرا به سمت راست خود گرداندند. بدین سان نماز شب رسول الله ﷺ سیزده رکعت به پایان رسید. سپس دراز کشیدند و خوابیدند تا جایی که خروپف کردند؛ و عادت ایشان بود که هنگام خواب خروپف می‌کردند. سپس بلال آمد و وقت نماز را به ایشان اطلاع داد. ایشان برخاستند و بدون وضوی مجدد نماز خواندند. در دعای ایشان این الفاظ بود: «بارالها! در دلم نور قرار ده، در دیدگانم نور قرار ده، در شنوایی‌ام نور قرار ده، در سمت راستم نور قرار ده، در سمت چپم نور قرار ده، بالای سرم نور قرار ده، زیر پایم نور قرار ده، پیش رویم نور قرار ده، پشت سرم نور قرار ده و نورم را عظیم گردان.»» کریب گفت: «و هفت مورد دیگر در حافظه‌ام (یا نوشته‌ام) هست.» سپس با برخی از فرزندان عباس ملاقات کردم که آن موارد را برایم نقل کردند و در میان آن‌ها ذکر کردند: در رگ‌هایم، در گوشتم، در خونم، در مویم، در پوستم نور قرار ده، و دو مورد دیگر را نیز یادآور شدند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ سیزده رکعت نماز گزارد و از خداوند نوری فراگیر درخواست کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

مفردِ رکعات؛ یک واحد کامل نماز.

وضو

طهارت آیینی پیش از نماز که وضو نیز نامیده می‌شود.

مشک آب

کیسه‌ای که آب را در آن نگهداری و حمل می‌کردند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نماز شب می‌تواند شمار رکعت‌های متفاوتی داشته باشد؛ پیامبر ﷺ آن شب سیزده رکعت گزارد. ابن حجر توضیح می‌دهد که پیامبر ﷺ پسری را که در سمت چپ ایستاده بود به سمت راست منتقل کرد؛ همان‌گونه که امام و یک نمازگزارِ پیرو او جای می‌گیرند. دعای درخواست نور، هدایت درونی و روشنی در همهٔ عرصه‌های زندگی را در بر می‌گیرد. فقیهان همچنین بر پایهٔ این روایت بررسی می‌کنند که خوابیدن در هر شرایطی به‌طور خودکار وضوی تازه را واجب نمی‌کند؛ مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط دقیق آن اختلاف نظر دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای نماز و دعا در شب وقت بگذار، حتی اگر فقط بتوانی کوتاه نماز بخوانی.
  2. از خداوند هدایت بخواه که دل، بینش و رفتار روزانه‌ات را در بر گیرد.
  3. با آرامش به کودکان و تازه‌واردان به نماز بیاموز که باید کنار امام کجا بایستند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.