کتاب نماز مسافر · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 1793

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نماز مسافر
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ خَالَتِهِ مَيْمُونَةَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا - قَالَ وَصَفَ وُضُوءَهُ وَجَعَلَ يُخَفِّفُهُ وَيُقَلِّلُهُ - قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخْلَفَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ أَتَاهُ بِلاَلٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ فَخَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَهَذَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً لأَنَّهُ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنَاهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ ‏.‏

ترجمه

ابن ابی‌عمر و محمد بن حاتم از ابن عُیَینه برای ما حدیث نقل کردند — ابن ابی‌عمر گفت: سفیان برای ما حدیث کرد — از عمرو بن دینار، از کُرَیب مولای ابن عباس، از ابن عباس که او شبی را نزد خاله‌اش میمونه به سر برد. رسول خدا ﷺ در شب برخاستند و از مشک آبی که آویزان بود، وضویی سبک گرفتند — (راوی می‌گوید: او وضوی ایشان را چنین توصیف کرد که سبک و با آب کم بود). ابن عباس گفت:

«من نیز برخاستم و مانند کاری که پیامبر ﷺ انجام دادند، انجام دادم؛ سپس آمدم و در سمت چپ ایشان ایستادم. پس مرا جابه‌جا کرده و در سمت راست خود قرار دادند. سپس نماز خواندند و بعد دراز کشیدند و خوابیدند تا اینکه صدای خُروپُف ایشان بلند شد. آنگاه بلال آمد و وقت نماز را به ایشان اطلاع داد. ایشان خارج شدند و نماز صبح را بدون وضوی مجدد اقامه کردند.» سفیان گفت: «این ویژگی مخصوص پیامبر ﷺ است، زیرا به ما رسیده است که چشمان پیامبر ﷺ می‌خوابد اما قلب ایشان نمی‌خوابد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ شبانه با وضویی مختصر نماز گزارد و ابن‌عباس را در نماز امامت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
مشک آب

کیسه‌ای چرمی که آب را در آن نگه می‌داشتند و از آن آب می‌ریختند.

وضوی مختصر

وضویی کوتاه که پیامبر ﷺ در آن آب کمی به کار برد.

در سمت راست او

جایی که شخص دوم هنگام نماز گزاردن همراه امام می‌ایستد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که امام می‌تواند پیروی را که در سمت چپ او ایستاده است به سمت راست منتقل کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت، سمت راست امام را جایگاه مقرر برای یک نمازگزار در کنار او می‌دانند. روایت همچنین نشان می‌دهد اگر اعضای لازم به‌خوبی شسته شوند، برای وضو آب کمی کافی است. بنا بر توضیح سفیان، وضو نگرفتن دوباره پس از خواب از ویژگی‌های خاص پیامبر ﷺ بود؛ چشمانش به خواب می‌رفت، اما قلبش بیدار می‌ماند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در وضو بیش از مقدار لازم آب مصرف نکنید، اما همهٔ اعضای واجب را با دقت بشویید.
  2. اگر با یک نفر پشت سر امام نماز می‌خوانید، در سمت راست او بایستید.
  3. حالت‌های نماز را با تمرین مشترک و آرام به کودکان و نوجوانان بیاموزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.