مقدمه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 18

روایت‌شده توسط Abu Sa'eed al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'eed al-Khudri

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ، لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ ‏.‏ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا ‏.‏ أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَىٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلاَ نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ ‏"‏ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنَ الْقُطَيْعَاءِ - قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنَ التَّمْرِ - ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ - أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ - لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ ‏.‏ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَأُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ فِي أَسْقِيَةِ الأَدَمِ الَّتِي يُلاَثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلاَ تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الأَدَمِ ‏.‏ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ ‏"‏ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن ایوب برای ما حدیث کرد، ابن عُلیّه برای ما حدیث کرد، سعید بن ابی عروبَه از قتاده برای ما حدیث کرد که گفت: کسی برای ما حدیث کرد که با هیئت اعزامی قبیلهٔ عبدالقیس که به خدمت رسول الله ﷺ شرف‌یاب شدند، دیدار کرده بود. سعید می‌گوید و قتاده در این حدیث از ابونضره، او نیز از ابوسعید خُدری نقل کرده است که گروهی از قبیلهٔ عبدالقیس به خدمت رسول الله ﷺ رسیدند و عرض کردند:

«ای پیامبر خدا! ما قومی از ربیعه هستیم و میان ما و شما کفار مُضَر قرار دارند و جز در ماه‌های حرام نمی‌توانیم به نزد شما بیاییم؛ پس ما را به امری فرمان ده که به کسانی که پشت سر ما هستند نیز دستور دهیم و با عمل به آن وارد بهشت شویم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «شما را به چهار چیز فرمان می‌دهم و از چهار چیز نهی می‌کنم: الله را بپرستید و چیزی را شریک او قرار ندهید، نماز را برپا دارید، زکات را بپردازید، روزهٔ رمضان را بگیرید و یک‌پنجم غنایم جنگی را بپردازید. و شما را از چهار چیز نهی می‌کنم: دُبّاء (ظرف کدوی خشک)، حَنتم (ظرف سفالی)، مُزَفَّت (ظرف قیراندود) و نقیر (تنهٔ درخت تراشیده‌شده).» عرض کردند: «ای پیامبر خدا! دربارهٔ نقیر چه می‌دانید؟» فرمودند: «آری، تنه‌ای است که آن را می‌تراشید و تکه‌های خرما در آن می‌ریزید — سعید می‌گوید یا فرمودند: خرما — سپس آب در آن می‌ریزید تا وقتی جوشش آن فرو نشست، آن را می‌نوشید؛ چنان‌که یکی از شما — یا یکی از آنان — پسرعموی خود را با شمشیر می‌زند.» راوی می‌گوید: در میان آن قوم مردی بود که بدین‌گونه زخمی شده بود. می‌گوید: من از شرم حضور رسول الله ﷺ این موضوع را پنهان می‌کردم. پرسیدم: «ای رسول خدا! پس در چه چیزی بنوشیم؟» فرمودند: «در مشک‌های چرمی که دهانهٔ آن‌ها بسته می‌شود.» عرض کردند: «ای رسول خدا! سرزمین ما موش فراوان دارد و مشک‌های چرمی در آن دوام نمی‌آورند.» پیامبر خدا ﷺ فرمودند: «هرچند موش‌ها آن را بخورند، هرچند موش‌ها آن را بخورند، هرچند موش‌ها آن را بخورند.» راوی می‌گوید: و پیامبر خدا ﷺ به اَشَجِّ عبدالقیس فرمودند: «به‌راستی در تو دو خصلت است که الله آن‌ها را دوست دارد: بردباری (حِلم) و طمأنینه (اَناة).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ وظایف ایمانی را آموزش می‌دهد، نوشیدنی مست‌کننده را ممنوع می‌کند و بردباری و دوراندیشی را می‌ستاید.

پیشینه و سبب بیان

هیئتی از عبدالقیس از پیامبر ﷺ دستورهایی خواستند تا به افراد قبیله‌شان برسانند؛ زیرا کافران مُضَر میان آنان و پیامبر ﷺ فاصله انداخته بودند و آنان فقط در ماه‌های حرام می‌توانستند سفر کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
یک‌پنجم غنیمت جنگی

طبق احکام اسلامی، یک‌پنجم غنیمت پرداخت می‌شد و تقسیم باقی‌مانده تابع مقررات مربوط بود.

دُبّاء، حَنتم، مُزَفَّت و نَقیِر

این‌ها انواع ظرف بودند. ممنوعیت دربارهٔ استفاده از آن‌ها برای نوشیدنی‌ای بود که ممکن بود تخمیر و مست‌کننده شود.

حِلم و اَناة

حِلم یعنی آرامش و خویشتن‌داری؛ اَناة یعنی سنجیده و بدون شتاب عمل کردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از فرمان‌های برشمرده، اهمیت توحید، نماز، زکات، روزهٔ رمضان و پرداخت سهم مقرر از غنیمت جنگی را برداشت می‌کنند. هشدار دربارهٔ ظرف‌ها به این خطر مربوط است که نوشیدنی در آن‌ها تخمیر شود و افراد را مست کند؛ قاعدهٔ کلی اسلام این است که نوشیدنی مست‌کننده، فارغ از ظرف آن، حرام است. ستایش اَشَجّ عبدالقیس می‌آموزد که آرامش و دوراندیشی از خصلت‌های پسندیده‌اند. این روایت همچنین نشان می‌دهد که می‌توان دانش را گام‌به‌گام به جامعه منتقل کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. وظایف پایه‌ای اسلام را به‌خوبی بیاموزید و آن‌ها را روشن برای خانواده و جامعهٔ خود بازگو کنید.
  2. از نوشیدنی مست‌کننده و هر چیزی که به از دست‌دادن خویشتن‌داری یا آسیب‌رساندن به دیگران بینجامد دوری کنید.
  3. آرامش را تمرین کنید و پیش از سخن‌گفتن یا عمل‌کردن نخست بیندیشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.