Sahih Muslim، حدیث 20
روایتشده توسط Abu Hurayrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Hurayrah
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ .
قتیبة بن سعید به ما حدیث کرد، لیث بن سعد از عقیل، از زهری روایت کرد که گفت: عبیدالله بن عبدالله بن عتبة بن مسعود مرا خبر داد، از ابوهریره که فرمود: چون رسول خدا ﷺ رحلت کردند و ابوبکر پس از ایشان خلیفه شد و گروهی از اعراب کافر شدند، عمر بن خطاب به ابوبکر گفت: چگونه با مردم میجنگی در حالی که رسول خدا ﷺ فرمودهاند:
«مأمور شدم که با مردم بجنگم تا بگویند لا إله إلا الله؛ پس هر کس لا إله إلا الله بگوید، جان و مالش را از من محفوظ داشته است، مگر به حق آن، و حسابش با خداست.» ابوبکر فرمود: به خدا سوگند، با هر کس که میان نماز و زکات تفاوت قائل شود خواهم جنگید، زیرا زکات حق مال است. به خدا سوگند، اگر حتی یک بچه شتر (عقال) را که پیشتر به رسول خدا ﷺ میدادند از من دریغ کنند، به خاطر همین منع با آنان خواهم جنگید. آنگاه عمر بن خطاب گفت: به خدا سوگند، جز این نبود که دیدم خداوند عزوجل سینه ابوبکر را برای جنگ گشاده کرده است، پس دانستم که این حق است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوبکر از زکات بهعنوان وظیفهای الزامآور در کنار نماز دفاع کرد.
پس از وفات پیامبر ﷺ، برخی گروههای عرب از پرداخت زکات خودداری کردند یا از اسلام برگشتند. عمر از ابوبکر پرسید با توجه به سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ کسی که شهادتین را بر زبان میآورد، چگونه میتواند با آنان بجنگد. ابوبکر روشن کرد که زکات حقی واجب در اموال است و از نپرداختن آن چشمپوشی نخواهد کرد.
نوعی صدقهٔ واجب است که با رعایت شرایط، از بخشی از دارایی پرداخت میشود.
حقوقی که اسلام برای جان و دارایی افراد مقرر کرده است، از جمله زکات واجب.
طناب کوچکی که با آن پاهای شتر را میبستند؛ در اینجا حتی بر سهم اندکی که پرداختش واجب است تأکید میکند.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت میکنند که شهادتین موجب برخورداری از مصونیت میشود، اما این مصونیت با پایبندی به تکالیف اسلام همراه است. ابوبکر تأکید کرد که زکات، همچون نماز، وظیفهای الزامآور است و خودداری جمعی از پرداخت آن را نمیتوان مسئلهای ناچیز دانست. عالمان این موضوع را در چارچوب اختیار پیشوای مشروع و جامعه بررسی میکنند؛ این روایت به افراد اجازهٔ استفاده از خشونت نمیدهد. چهار مذهب فقهی اهلسنت زکات را واجب میدانند و جمعآوری آن را از امور مربوط به مرجع دارای صلاحیت میشمارند.
- زکات را بهموقع بپردازید و مبلغ واجب را با دقت محاسبه کنید.
- تکالیف دینی را انتخابهایی جدا از هم ندانید: نماز و زکات هر دو از وظایف اسلاماند.
- اختلافنظر دربارهٔ احکام دینی را به عالمان واجد صلاحیت و نهادهای مشروع واگذار کنید؛ از این روایت برای توجیه خشونت خودسرانه استفاده نکنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.