کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2296

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ، عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ لاَ يَفْعَلُ فِيهَا حَقَّهَا إِلاَّ جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرَ مَا كَانَتْ قَطُّ وَقَعَدَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَسْتَنُّ عَلَيْهِ بِقَوَائِمِهَا وَأَخْفَافِهَا وَلاَ صَاحِبِ بَقَرٍ لاَ يَفْعَلُ فِيهَا حَقَّهَا إِلاَّ جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرَ مَا كَانَتْ وَقَعَدَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَنْطِحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِقَوَائِمِهَا وَلاَ صَاحِبِ غَنَمٍ لاَ يَفْعَلُ فِيهَا حَقَّهَا إِلاَّ جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرَ مَا كَانَتْ وَقَعَدَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَنْطِحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلاَفِهَا لَيْسَ فِيهَا جَمَّاءُ وَلاَ مُنْكَسِرٌ قَرْنُهَا وَلاَ صَاحِبِ كَنْزٍ لاَ يَفْعَلُ فِيهِ حَقَّهُ إِلاَّ جَاءَ كَنْزُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَتْبَعُهُ فَاتِحًا فَاهُ فَإِذَا أَتَاهُ فَرَّ مِنْهُ فَيُنَادِيهِ خُذْ كَنْزَكَ الَّذِي خَبَأْتَهُ فَأَنَا عَنْهُ غَنِيٌّ فَإِذَا رَأَى أَنْ لاَ بُدَّ مِنْهُ سَلَكَ يَدَهُ فِي فِيهِ فَيَقْضَمُهَا قَضْمَ الْفَحْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ هَذَا الْقَوْلَ ثُمَّ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ مِثْلَ قَوْلِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ ‏.‏ وَقَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ حَلَبُهَا عَلَى الْمَاءِ وَإِعَارَةُ دَلْوِهَا وَإِعَارَةُ فَحْلِهَا وَمَنِيحَتُهَا وَحَمْلٌ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم به ما حدیث نقل کرد، عبدالرزاق به ما خبر داد، و محمد بن رافع برایم نقل کرد — و این لفظ از اوست — عبدالرزاق به ما حدیث نقل کرد، ابن جریج به ما خبر داد، ابوالزبیر به من خبر داد که شنید جابر بن عبدالله انصاری می‌گفت: شنیدم رسول الله ﷺ فرمودند:

«هیچ صاحب شتری نیست که حق آن را ادا نکند، مگر اینکه در روز قیامت آن شتران بیش از پیش خواهند آمد و او را در زمینی هموار می‌نشانند، آنگاه شتران با پاهای خود بر او می‌تازند. هیچ صاحب گاوی نیست که حق آن را ادا نکند، مگر اینکه در روز قیامت آن گاوها بیش از پیش خواهند آمد و او را در زمینی هموار می‌نشانند، آنگاه گاوها با شاخ‌هایشان به او ضربه می‌زنند و با پاهایشان او را لگدمال می‌کنند. هیچ صاحب گوسفندی نیست که حق آن را ادا نکند، مگر اینکه در روز قیامت آن گوسفندان بیش از پیش خواهند آمد و او را در زمینی هموار می‌نشانند، آنگاه با شاخ‌هایشان به او ضربه می‌زنند و با سم‌هایشان او را لگدمال می‌کنند؛ و در میان آن‌ها هیچ گوسفند بی‌شاخ یا شکسته‌شاخی نخواهد بود. و هیچ صاحب گنجی نیست که حق آن را ادا نکند، مگر اینکه گنجش در روز قیامت به شکل ماری کچل و دهان‌گشاده به دنبال او می‌آید. چون به او نزدیک شود، از آن می‌گریزد، پس فریاد زده می‌شود: «آن گنجی را که پنهان کرده بودی بگیر، که من از آن بی‌نیازم!» وقتی ببیند چاره‌ای جز این نیست، دستش را در دهان مار فرو می‌برد و مار آن را مانند جویدن شتر نر می‌جوید.» ابوالزبیر گفت: شنیدم عبید بن عمیر همین سخن را می‌گفت، سپس از جابر بن عبدالله درباره آن پرسیدیم و او نیز همانند گفته عبید بن عمیر پاسخ داد. ابوالزبیر گفت: شنیدم عبید بن عمیر می‌گفت: مردی پرسید: «ای رسول خدا! حق شتر چیست؟» فرمودند: «دوشیدن شیرش کنار آب، عاریه دادن سطلش، عاریه دادن نرش برای جفت‌گیری، بخشیدن شیرش و بار بردن بر پشت آن در راه الله.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که حق واجب مال خود را نپردازد، درباره آن بازخواست خواهد شد.

توضیح واژه‌های دشوار
حق آن

حقوق واجب مال، از جمله زکات واجب، هرگاه شرایط آن فراهم باشد.

گنجینه

مال اندوخته‌ای که حق واجب آن پرداخت نشده است.

دوشیدن آن کنار آب

نوعی بخشندگی: به حیوانات آب دادن و آنها را دوشیدن تا دیگران نیز از شیرشان بهره‌مند شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک یادآور شده‌اند که مالکیت در اسلام با تعهداتی همراه است و عمداً نپرداختن زکات واجب، گناهی بزرگ است. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت زکات را به‌محض فراهم شدن شرایط آن واجب می‌دانند. کمک‌های یادشده به دیگران—مانند تقسیم شیر، امانت دادن وسایل و در اختیار گذاشتن مرکب—همچنین بر بخشندگی مستحب تأکید دارند؛ این نمونه‌ها جای زکات واجب را نمی‌گیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگاه اموالت شرایط زکات را داشت، زکات خود را با دقت محاسبه و پرداخت کن.
  2. تعهدات مالی خود را پیگیری کن و پرداخت حقوق واجب را به تأخیر نینداز.
  3. همچنین آنچه را به سود دیگران است، داوطلبانه با آنان در میان بگذار؛ مانند کمک، وسیله رفت‌وآمد یا دسترسی به امکانات.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.