مقدمه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 24

روایت‌شده توسط Al-Musayyib ibn Hazn. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Musayyib ibn Hazn

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عَمِّ قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏.‏ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏ {‏ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ‏} ‏ ‏.‏ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ {‏ إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ‏} ‏‏.‏

ترجمه

و حرملة بن یحیی تجیبی برایم حدیث کرد، عبدالله بن وهب به ما خبر داد و گفت: یونس مرا خبر داد، از ابن شهاب، او گفت: سعید بن مسیب مرا خبر داد، از پدرش، که گفت: چون مرگ ابوطالب فرا رسید، رسول الله ﷺ نزد او آمد و ابوجهل و عبدالله بن ابی‌امیه بن مغیره را در کنارش یافت. پس رسول الله ﷺ فرمود:

«ای عمویم! بگو لا إله إلا الله؛ کلمه‌ای که به واسطه آن نزد الله برایت گواهی دهم.» آنگاه ابوجهل و عبدالله بن ابی‌امیه گفتند: «ای ابوطالب! آیا از دین عبدالمطلب روی‌گردان می‌شوی؟» رسول الله ﷺ پیوسته آن کلمه را بر او عرضه می‌کرد و تکرار می‌نمود تا اینکه ابوطالب در آخرین سخنان خود گفت که بر دین عبدالمطلب است و از گفتن لا إله إلا الله امتناع ورزید. سپس رسول الله ﷺ فرمود: «سوگند به الله، تا زمانی که نهی نشوم، قطعاً برایت آمرزش خواهم طلبید.» آنگاه الله عزوجل این آیه را نازل فرمود: {برای پیامبر و کسانی که ایمان آورده‌اند سزاوار نیست که برای مشرکان آمرزش بخواهند، هرچند خویشاوند باشند، پس از آنکه برایشان روشن شد که آنان اهل دوزخ‌اند}. و الله تعالی درباره ابوطالب به رسول الله ﷺ فرمود: {بی‌گمان تو نمی‌توانی هر کسی را که دوست داری هدایت کنی، ولی الله هر که را بخواهد هدایت می‌کند و او به هدایت‌یافتگان داناتر است}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نتوانست ابوطالب را به ایمان هدایت کند؛ هدایت در اختیار الله است.

پیشینه و سبب بیان

هنگامی که ابوطالب در حال جان دادن بود، پیامبر ﷺ از او خواست شهادتین را بر زبان آورد. ابوجهل و عبدالله بن ابی‌امیه او را ترغیب کردند که بر آیین عبدالمطلب بماند. ابوطالب نپذیرفت و سپس آیات یادشده نازل شدند.

توضیح واژه‌های دشوار
لا إله إلا الله

هیچ معبودی سزاوار پرستش نیست جز الله.

هدایت

توان راهنمایی کسی به سوی ایمان و رساندن قلب او به ایمان؛ بخش دوم تنها در اختیار الله است.

مشرکان

کسانی که در کنار الله، معبودان یا شریکان دیگری را می‌پرستند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که پیامبر ﷺ می‌تواند حقیقت را برای مردم روشن کند و آنان را به آن فرا بخواند، اما تنها الله است که قلب‌ها را به ایمان هدایت می‌کند. آیات همچنین روشن می‌کنند که برای کسی که مرگش در حال کفر قطعی شده است، طلب آمرزش نمی‌شود. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت می‌پذیرند که این حکم بر پایهٔ وحی است؛ این حدیث دلیلی برای سخن گفتن دربارهٔ سرانجام نهایی افراد بدون دلیل فراهم نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. خانواده و دیگران را با شکیبایی و خردمندی به توحید دعوت کنید، بی‌آنکه گمان کنید می‌توانید قلبشان را دگرگون کنید.
  2. به‌ویژه هنگامی که از سوی اطرافیان تحت فشار هستید، از الله پایداری و هدایت بخواهید.
  3. رد شدن دعوتتان شما را دلسرد نکند: وظیفهٔ شما این است که حقیقت را روشن بیان کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.