کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2482

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ الْهَاشِمِيِّ، أَنَّ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ بْنَ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ، بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ رَبِيعَةَ بْنَ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَالْعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالاَ لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ بْنِ رَبِيعَةَ وَلِلْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ ائْتِيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَقَالَ فِيهِ فَأَلْقَى عَلِيٌّ رِدَاءَهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَيْهِ وَقَالَ أَنَا أَبُو حَسَنٍ الْقَرْمُ وَاللَّهِ لاَ أَرِيمُ مَكَانِي حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْكُمَا ابْنَاكُمَا بِحَوْرِ مَا بَعَثْتُمَا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ قَالَ لَنَا ‏"‏ إِنَّ هَذِهِ الصَّدَقَاتِ إِنَّمَا هِيَ أَوْسَاخُ النَّاسِ وَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لِمُحَمَّدٍ وَلاَ لآلِ مُحَمَّدٍ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ أَيْضًا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ادْعُوَا لِي مَحْمِيَةَ بْنَ جَزْءٍ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي أَسَدٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَهُ عَلَى الأَخْمَاسِ ‏.‏

ترجمه

هارون بن معروف برای ما حدیث کرد، ابن وهب برای ما حدیث کرد، یونس بن یزید به من خبر داد، از ابن شهاب، از عبدالله بن حارث بن نوفل هاشمی، که عبدالمطلب بن ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب به او اطلاع داد که پدرش ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب و عباس بن عبدالمطلب به عبدالمطلب بن ربیعة و فضل بن عباس گفتند:

«به نزد رسول خدا ﷺ بروید.» و راوی حدیث را همانند روایت مالک ادامه داد و در آن گفت: «سپس علی ردای خود را افکند و بر آن دراز کشید و فرمود: من ابوالحسن هستم، من سرورم. به خدا سوگند! از جای خود تکان نخواهم خورد تا اینکه دو پسر شما با پاسخ آنچه برایش آنان را به نزد رسول خدا ﷺ فرستاده بودید، به سوی شما بازگردند.» و در حدیث همچنین آمده است که سپس ایشان به ما فرمودند: «همانا این صدقات، چرک‌های مردم است و برای محمد و خاندان محمد حلال نیست.» و نیز فرمود: «سپس رسول خدا ﷺ فرمودند: محمیة بن جزء را برایم بخوانید.» او مردی از بنی اسد بود که رسول خدا ﷺ او را مأمور جمع‌آوری خمس کرده بودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

زکات برای پیامبر ﷺ و خاندان او جایز نیست.

پیشینه و سبب بیان

دو جوان از خاندان پیامبر ﷺ از او خواستند مسئولیتی به آنان واگذار کند تا بتوانند ازدواج کنند. او درخواستشان را نپذیرفت و توضیح داد که صدقه برای محمد ﷺ و خاندان او جایز نیست.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقات

کمک‌های داوطلبانه یا زکات واجب؛ در این بافت، منظور منابع مالیِ مربوط به صدقه است.

خُمس

یک‌پنجمِ برخی غنائم جنگی که ادارهٔ آن در اینجا به مَحمیه سپرده شده بود.

پلیدی‌های مردم

تعبیری مجازی دربارهٔ نقش پاک‌کنندهٔ زکات و صدقه، نه حکمی که دریافت‌کنندگان نیازمند را ناپاک بداند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زکات واجب را نمی‌توان به محمد ﷺ یا خاندان او داد. آنان دربارهٔ محدودهٔ دقیق اهل‌بیت و پیامدهای فقهی آن برای شاخه‌های گوناگون نسب بحث کرده‌اند؛ مذاهب فقهی این جزئیات را با شروط خاص خود بررسی می‌کنند. این بخش همچنین می‌گوید پیامبر ﷺ مَحمیه بن جَزء را به ادارهٔ خُمس گمارده بود.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام پرداخت زکات بررسی کنید که گیرنده طبق احکام اسلامی واجد شرایط باشد.
  2. احکام مربوط به صدقه را با دقت توضیح دهید تا تعبیرهای مجازی موجب تحقیر افراد نیازمند نشود.
  3. پیش از تقسیم پول، دربارهٔ مسائل مالی از منبعی معتبر راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.