کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 279

روایت‌شده توسط Jundab ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا أَبِي

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ
  3. 3مُعْتَمِرٌ
  4. 4أَبِي

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، أَنَّ خَالِدًا الأَثْبَجَ ابْنَ أَخِي، صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ حَدَّثَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ، أَنَّهُ حَدَّثَ أَنَّ جُنْدَبَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيَّ بَعَثَ إِلَى عَسْعَسِ بْنِ سَلاَمَةَ زَمَنَ فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالَ اجْمَعْ لِي نَفَرًا مِنْ إِخْوَانِكَ حَتَّى أُحَدِّثَهُمْ ‏.‏ فَبَعَثَ رَسُولاً إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَ جُنْدَبٌ وَعَلَيْهِ بُرْنُسٌ أَصْفَرُ فَقَالَ تَحَدَّثُوا بِمَا كُنْتُمْ تَحَدَّثُونَ بِهِ ‏.‏ حَتَّى دَارَ الْحَدِيثُ فَلَمَّا دَارَ الْحَدِيثُ إِلَيْهِ حَسَرَ الْبُرْنُسَ عَنْ رَأْسِهِ فَقَالَ إِنِّي أَتَيْتُكُمْ وَلاَ أُرِيدُ أَنْ أُخْبِرَكُمْ عَنْ نَبِيِّكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ بَعْثًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَى قَوْمٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَإِنَّهُمُ الْتَقَوْا فَكَانَ رَجُلٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَقْصِدَ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ قَصَدَ لَهُ فَقَتَلَهُ وَإِنَّ رَجُلاً مِنَ الْمُسْلِمِينَ قَصَدَ غَفْلَتَهُ قَالَ وَكُنَّا نُحَدَّثُ أَنَّهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَلَمَّا رَفَعَ عَلَيْهِ السَّيْفَ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ فَقَتَلَهُ فَجَاءَ الْبَشِيرُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَأَخْبَرَهُ حَتَّى أَخْبَرَهُ خَبَرَ الرَّجُلِ كَيْفَ صَنَعَ فَدَعَاهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ ‏"‏ لِمَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهَ أَوْجَعَ فِي الْمُسْلِمِينَ وَقَتَلَ فُلاَنًا وَفُلاَنًا - وَسَمَّى لَهُ نَفَرًا - وَإِنِّي حَمَلْتُ عَلَيْهِ فَلَمَّا رَأَى السَّيْفَ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَقَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَكَيْفَ تَصْنَعُ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ لاَ يَزِيدُهُ عَلَى أَنْ يَقُولَ ‏"‏ كَيْفَ تَصْنَعُ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن حسن بن خراش به ما حدیث کرد، عمرو بن عاصم به ما حدیث کرد، معتمر به ما حدیث کرد و گفت: شنیدم پدرم روایت می‌کرد که خالد اثبج، برادرزادهٔ صفوان بن محرز، از صفوان بن محرز نقل کرده است که او گفت: جندب بن عبدالله بجلی در دوران فتنهٔ ابن زبیر نزد عسعس بن سلامه پیام فرستاد و گفت:

«گروهی از برادرانت را برای من گرد آور تا برایشان حدیث بگویم.» پس عسعس پیامبری نزد آنان فرستاد و چون گرد آمدند، جندب در حالی که ردایی زرد رنگ بر دوش داشت آمد و گفت: «به گفتگوی خود ادامه دهید.» گفتگو میان آنان چرخید و چون نوبت به او رسید، ردا را از سر برداشت و گفت: «من نزد شما نیامده‌ام مگر آنکه حدیثی از پیامبرتان برایتان بازگو کنم. همانا رسول الله ﷺ لشکری از مسلمانان را به سوی قومی از مشرکان فرستاد و آنان با یکدیگر روبه‌رو شدند. مردی از مشرکان بود که هرگاه قصد کشتن مردی از مسلمانان را می‌کرد، او را می‌کشت. و مردی از مسلمانان در پی غفلت او بود.» راوی گفت: «به ما گفته شده بود که آن مرد مسلمان، اسامة بن زید بود.» چون شمشیر را بر او بلند کرد، آن مرد مشرک گفت: «لا إله إلا الله». اما او وی را کشت. سپس بشارت‌دهنده نزد پیامبر ﷺ آمد و ایشان از او پرسیدند و او خبر آن مرد و کاری که کرده بود را بازگفت. پیامبر ﷺ او را فراخواند و پرسید: «چرا او را کشتی؟» گفت: «ای رسول خدا، او به مسلمانان آسیب رساند و فلان و فلان را کشت» — و نام چند تن را برد — «و من بر او حمله کردم و چون شمشیر را دید گفت: لا إله إلا الله». رسول الله ﷺ فرمود: «آیا او را کشتی؟» گفت: «آری.» فرمود: «پس روز قیامت با لا إله إلا الله چه خواهی کرد؟» گفت: «ای رسول خدا، برایم آمرزش بخواه.» فرمود: «روز قیامت با لا إله إلا الله چه خواهی کرد؟» راوی گفت: ایشان جز این چیزی نیفزود و پیوسته می‌فرمود: «روز قیامت با لا إله إلا الله چه خواهی کرد؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اظهار آشکار شهادتین، جان انسان را از خشونت خودسرانه حفظ می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

جندب این روایت را در دوران فتنه ابن زبیر نقل کرد. او ماجرایی را یادآور شد که در آن اسامه بن زید، مخالفی را پس از آنکه «لا إله إلا الله» گفت، کشت.

توضیح واژه‌های دشوار
لا إله إلا الله

شهادتین: هیچ معبودی جز الله سزاوار پرستش نیست.

فتنه

دوره‌ای از آشوب و آزمونی سخت در میان جامعه.

شهادت

گواهی به ایمان به الله و پیامبر او.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که اظهار شهادتین جان انسان را حفظ می‌کند و کسی حق ندارد خودسرانه درباره نیت درونی دیگران داوری کند. گمان اسامه مبنی بر اینکه آن مرد از ترس این کلمات را گفته بود، کشتن او را توجیه نمی‌کرد. روایت همچنین می‌آموزد که خطای بزرگی را نمی‌توان با عذرخواهی ساده نادیده گرفت: پیامبر ﷺ بر سنگینی ریختن خون تأکید کرد. مذاهب فقهی بر اثر حمایتی شهادتین اذعان دارند و برای اجرای احکام مربوط به آن، شرایط حقوقی دقیق‌تری در نظر می‌گیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بر پایه گمان درباره ایمان یا انگیزه‌های کسی، او را نکشید یا زخمی نکنید.
  2. شهادتینی را که کسی بر زبان می‌آورد جدی بگیرید و داوری حقوقی را به مراجع صلاحیت‌دار بسپارید.
  3. پیش از هر کاری که پیامدهای جبران‌ناپذیر دارد، درباره مسئولیت خود در برابر الله بیندیشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.