کتاب زیارت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2884

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Ujra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زیارت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Ujra

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الأَصْبَهَانِيِّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَعْقِلٍ، حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُحْرِمًا فَقَمِلَ رَأْسُهُ وَلِحْيَتُهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَدَعَا الْحَلاَّقَ فَحَلَقَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ نُسُكٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ ‏.‏ فَأَمَرَهُ أَنْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ يُطْعِمَ سِتَّةَ مَسَاكِينَ لِكُلِّ مِسْكِينَيْنِ صَاعٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ خَاصَّةً ‏{‏ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ‏}‏ ثُمَّ كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ عَامَّةً ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، عبدالله بن نمیر برای ما حدیث کرد، از زکریا بن ابی‌زائده، عبدالرحمن بن اصبهانی برای ما حدیث کرد، عبدالله بن معقل برایم حدیث کرد، کعب بن عجره - رضي الله عنه - برایم حدیث کرد که او همراه با پیامبر ﷺ در حالی که مُحرم بود خارج شد، سپس سر و ریش او پر از شپش گردید. این خبر به پیامبر ﷺ رسید، پس ایشان کسی را فرستادند تا او را فرا خواند و آنگاه سلمانی را طلبیدند تا سرش را بتراشد. سپس پیامبر ﷺ به او فرمودند:

«آیا نزد تو قربانی هست؟» گفت: توانایی آن را ندارم. پس ایشان به او دستور دادند که سه روز روزه بگیرد یا شش مسکین را طعام دهد، به طوری که برای هر دو مسکین یک صاع باشد. سپس خداوند عز وجل درباره او به طور خاص این آیه را نازل فرمود: {پس هر کس از شما بیمار باشد یا در سر خود آزاری داشته باشد...} و سپس این حکم برای همه مسلمانان عمومی شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کعب اجازه یافت سرش را بتراشد و در فدیه حق انتخاب داشت.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن عُجره در حال احرام از شپش‌های سر و ریش خود سخت در رنج بود. پیامبر ﷺ به او اجازه داد سرش را بتراشد و فدیه را به او یادآوری کرد؛ آیهٔ یادشدهٔ قرآن ابتدا دربارهٔ وضعیت او نازل شد و سپس حکمی عام برای مسلمانان شد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

وضعیت ویژه‌ای که زائر در آن برخی اعمال و ممنوعیت‌ها را رعایت می‌کند.

فدیه

جبرانی مقرر که زائر به دلیل موجه، هنگامی که نمی‌تواند حکمی از احرام را رعایت کند، می‌پردازد.

صاع

واحد سنتی اندازه‌گیری مواد غذایی؛ در اینجا برای هر دو نیازمند یک صاع مقرر شده است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که کسی که در حال احرام به سبب بیماری یا ناراحتی سر ناچار است موی خود را بتراشد، می‌تواند این کار را انجام دهد و فدیه بپردازد. قرآن سه گزینه را بیان می‌کند: روزه گرفتن، خوراک دادن به نیازمندان یا قربانی کردن. مذاهب فقهی دربارهٔ مقدار دقیق و چگونگی اجرا بحث کرده‌اند؛ روایت سه روز روزه یا خوراک دادن به شش نیازمند را ذکر می‌کند، به‌طوری‌که برای هر دو نفر یک صاع باشد. این رخصت، فدیه را ساقط نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر در حال احرام دچار ناراحتی شدید شدید، از فردی آگاه راهنمایی بخواهید و فدیهٔ مقرر را ادا کنید.
  2. معافیت موجه در عبادت با انجام جبران مقرر همراه است.
  3. رخصت‌های دینی را برای کسانی که گرفتار بیماری یا ناراحتی‌اند در دسترس قرار دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.