مقدمه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 31

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ
  3. 3عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ
  4. 4أَبُو كَثِيرٍ
  5. 5أَبُو هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِنَعْلَىَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلاَنِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ ‏.‏ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَىَّ فَخَرَرْتُ لاِسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَىَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لاِسْتِي قَالَ ارْجِعْ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَخَلِّهِمْ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

زهیر بن حرب به من حدیث کرد، عمر بن یونس حنفی به ما حدیث کرد، عکرمه بن عمار به ما حدیث کرد و گفت: ابوکثیر به من حدیث کرد، او گفت: ابوهُریره به من حدیث کرد و گفت: ما در اطراف رسول خدا ﷺ نشسته بودیم و ابوبکر و عمر نیز در میان گروهی همراه ما بودند. سپس رسول خدا ﷺ از میان ما برخاست و در بازگشت نزد ما تأخیر کرد. ما بیم آن داشتیم که مبادا بدون اطلاع ما ایشان را جایی بازداشته باشند، لذا هراسان شدیم و برخاستیم تا ایشان را بجوییم. من نخستین کسی بودم که هراسان شدم و برای جستجوی رسول خدا ﷺ بیرون رفتم تا اینکه به باغی از باغ‌های انصار از قبیله بنی‌نجار رسیدم. دور آن گشتم تا شاید دری بیابم ولی دری نیافتم. ناگاه جویباری دیدم که از چاهی در بیرون، به درون باغ وارد می‌شد — و

«رَبیع» همان جویبار است. پس مانند روباه جهیدم و داخل شدم و به محضر رسول خدا ﷺ رسیدم. ایشان فرمودند: «ای ابوهُریره!» گفتم: «بله، ای رسول خدا!» فرمودند: «چه شده است؟» گفتم: «شما در میان ما بودید، سپس برخاستید و دیر کردید، پس بیم آن داشتیم که مبادا بدون اطلاع ما جایی بازداشته شده باشید، لذا هراسان شدیم. من نخستین کسی بودم که هراسان شدم و به این باغ آمدم و مانند روباه جهیدم و این مردم پشت سر من هستند.» ایشان فرمودند: «ای ابوهُریره،» و دو کفش خود را به من دادند و فرمودند: «این دو کفش مرا ببر و هر کس را در پشت این باغ یافتی که با یقین قلبی شهادت می‌دهد هیچ معبودی جز الله نیست، او را به بهشت بشارت ده.» نخستین کسی که با او برخورد کردم عمر بود. پرسید: «ای ابوهُریره، این دو کفش چیست؟» گفتم: «این دو کفش رسول خدا ﷺ است؛ مرا با آنها فرستاده‌اند تا هر کس را بیابم که با یقین قلبی شهادت می‌دهد هیچ معبودی جز الله نیست، او را به بهشت بشارت دهم.» آنگاه عمر با دست خود چنان بر سینه‌ام زد که به نشیمنگاه افتادم و گفت: «برگرد، ای ابوهُریره!» پس گریان و نالان به سوی رسول خدا ﷺ بازگشتم و عمر نیز به دنبال من آمد. رسول خدا ﷺ به من فرمودند: «ای ابوهُریره، چه شده است؟» گفتم: «با عمر مواجه شدم و آنچه را که مرا بدان مأمور کرده بودید به او خبر دادم، پس بر سینه‌ام زد و من افتادم و گفت: برگرد.» سپس رسول خدا ﷺ به او فرمودند: «ای عمر، چه چیزی تو را وادار به این کار کرد؟» عرض کرد: «ای رسول خدا! پدر و مادرم فدایت باد! آیا واقعاً ابوهُریره را با کفش‌هایتان فرستادید تا هر کس را بیابد که با یقین قلبی شهادت می‌دهد هیچ معبودی جز الله نیست، او را به بهشت بشارت دهد؟» فرمودند: «آری.» عرض کرد: «پس چنین نکنید، زیرا بیم دارم مردم تنها به همین تکیه کنند و عمل صالح را رها سازند. بگذارید آنان به عمل بپردازند.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «پس بگذارشان."

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ایمان هم به یقین درونی و هم به عمل نیاز دارد، نه سهل‌انگاری.

پیشینه و سبب بیان

ابوهریره نقل می‌کند که پیامبر ﷺ به او فرمان داد به کسی که شهادت ایمان را با یقین درونی بر زبان می‌آورد، مژدهٔ بهشت بدهد. عمر بیم داشت که مردم به‌سبب این مژده اعمال نیک خود را رها کنند؛ پیامبر ﷺ تأیید کرد که آنان باید همچنان به عمل ادامه دهند.

توضیح واژه‌های دشوار
لا إله إلا الله

هیچ معبودی جز الله سزاوار پرستش نیست.

یقین درونی

باوری صادقانه و استوار در دل، نه صرفاً واژه‌هایی بر زبان.

به مژده تکیه کردن

خود را آسوده و در امان دانستن و در نتیجه از اطاعت الله و انجام کارهای نیک دست کشیدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شهادت صادقانهٔ ایمان، زمینه‌ای برای امید به بهشت است، اما مجوزی برای سهل‌انگاری نیست. عمر به این خطر اشاره کرد که مردم ممکن است وعده را نادرست بفهمند؛ پیامبر ﷺ تأیید کرد که آنان باید به عمل خود ادامه دهند. پس این روایت امید به رحمت الله را با مسئولیتِ انجام کارهای نیک و اطاعت از او در کنار هم قرار می‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. شهادت ایمان را با فهم و باور صادقانه بر زبان آور و مطابق معنای آن زندگی کن.
  2. امید به رحمت الله را انگیزه‌ای برای انجام کارهای نیک قرار بده، نه بهانه‌ای برای تعلل یا سهل‌انگاری.
  3. وعده‌های دینی را با شرایط و زمینهٔ آن‌ها نقل کن تا بد فهمیده نشوند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.