کتاب نکاح · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3501

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نکاح
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ ثَابِثٍ، عَنْ أَنَسٍ، ح وَحَدَّثَنِي بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمِ بْنِ حَيَّانَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، قَالَ صَارَتْ صَفِيَّةُ لِدَحْيَةَ فِي مَقْسَمِهِ وَجَعَلُوا يَمْدَحُونَهَا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - وَيَقُولُونَ مَا رَأَيْنَا فِي السَّبْىِ مِثْلَهَا - قَالَ - فَبَعَثَ إِلَى دِحْيَةَ فَأَعْطَاهُ بِهَا مَا أَرَادَ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّي فَقَالَ ‏"‏ أَصْلِحِيهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ حَتَّى إِذَا جَعَلَهَا فِي ظَهْرِهِ نَزَلَ ثُمَّ ضَرَبَ عَلَيْهَا الْقُبَّةَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ زَادٍ فَلْيَأْتِنَا بِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِفَضْلِ التَّمْرِ وَفَضْلِ السَّوِيقِ حَتَّى جَعَلُوا مِنْ ذَلِكَ سَوَادًا حَيْسًا فَجَعَلُوا يَأْكُلُونَ مِنْ ذَلِكَ الْحَيْسِ وَيَشْرَبُونَ مِنْ حِيَاضٍ إِلَى جَنْبِهِمْ مِنْ مَاءِ السَّمَاءِ - قَالَ - فَقَالَ أَنَسٌ فَكَانَتْ تِلْكَ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهَا - قَالَ - فَانْطَلَقْنَا حَتَّى إِذَا رَأَيْنَا جُدُرَ الْمَدِينَةِ هَشِشْنَا إِلَيْهَا فَرَفَعْنَا مَطِيَّنَا وَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَطِيَّتَهُ - قَالَ - وَصَفِيَّةُ خَلْفَهُ قَدْ أَرْدَفَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَعَثَرَتْ مَطِيَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصُرِعَ وَصُرِعَتْ قَالَ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ يَنْظُرُ إِلَيْهِ وَلاَ إِلَيْهَا حَتَّى قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَتَرَهَا - قَالَ - فَأَتَيْنَاهُ فَقَالَ ‏"‏ لَمْ نُضَرَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَدَخَلْنَا الْمَدِينَةَ فَخَرَجَ جَوَارِي نِسَائِهِ يَتَرَاءَيْنَهَا وَيَشْمَتْنَ بِصَرْعَتِهَا ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، گفت: شبابا برای ما حدیث کرد، گفت: سلیمان از ثابت، از انس برای ما حدیث کرد. و عبدالله بن هاشم بن حیان نیز آن را برایم روایت کرد — و این لفظ از اوست — گفت: بهز برای ما حدیث کرد، گفت: سلیمان بن مغیره از ثابت، از انس برای ما حدیث کرد که گفت:

«صفیه در تقسیم غنایم جنگی سهم دحیه شد و مردم نزد رسول خدا ﷺ او را ستایش کردند و گفتند: در میان اسیران مانند او را ندیده‌ایم. پس پیامبر ﷺ کسی را نزد دحیه فرستاد و هر چه خواست به او داد و صفیه را گرفت. سپس او را نزد مادرم فرستاد و فرمود: او را بیارای.» انس گفت: «سپس رسول خدا ﷺ از خیبر خارج شدند تا وقتی که خیبر را پشت سر گذاشتند، توقف کردند و کُبه‌ای (خیمه‌ای) برایشان برافراشته شد. چون صبح شد، رسول خدا ﷺ فرمودند: هر کس افزونیِ توشه‌ای دارد، نزد ما بیاورد. برخی افزونی خرما و برخی افزونی سَویق (آرد جو بوداده) آوردند تا اینکه از آن توده‌ای حَیس (غذای مخلوط) فراهم شد. آنان از آن حیس خوردند و از آبگیرهای آب باران که در کنارشان بود نوشیدند.» انس گفت: «این همان ولیمه (ضیافت عروسی) رسول خدا ﷺ بود.» سپس گفت: «حرکت کردیم تا وقتی دیوارهای مدینه را دیدیم، شادمان شدیم و مرکب‌هایمان را تاختیم و رسول خدا ﷺ نیز مرکب خود را تاختند. صفیه پشت سر ایشان بود زیرا رسول خدا ﷺ او را ترک نشین کرده بودند. ناگهان مرکب رسول خدا ﷺ لغزید و ایشان افتادند و صفیه نیز افتاد. هیچ‌کس به ایشان یا به صفیه نگاه نکرد تا اینکه رسول خدا ﷺ برخاستند و او را پوشاندند. ما نزد ایشان آمدیم و فرمودند: آسیبی ندیده‌ایم.» وقتی وارد مدینه شدیم، کنیزان همسرانشان بیرون آمدند تا صفیه را ببینند و بابت زمین خوردنش با او شوخی کنند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ولیمهٔ پیامبر ﷺ برای صفیه ساده و همراه با مشارکت دیگران بود.

توضیح واژه‌های دشوار
ولیمه

غذا یا جشنی به مناسبت ازدواج.

حَیس

خوراکی ساده که از جمله از خرما و آرد تهیه می‌شود.

دِحیه

دحیه بن خلیفه، صحابی‌ای که صفیه در آغاز به او واگذار شده بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که برگزاری ولیمه برای ازدواج سنت است و لازم نیست پرهزینه یا مفصل باشد. پیامبر ﷺ از حاضران خواست هرچه از غذا در اختیار دارند، بیاورند و در آن سهیم شوند. روایت همچنین می‌گوید صفیه پشت سر پیامبر ﷺ بر مرکب او نشست و پس از افتادنش، ایشان او را پوشاند؛ این رفتار نمونه‌ای از مراقبت و حیا دانسته می‌شود. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت مستحب بودن ولیمه را می‌پذیرند، هرچند دربارهٔ درجهٔ دقیق حکم فقهی و جزئیات آن اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ازدواج را با غذایی متناسب با توان مالی خود جشن بگیرید؛ سادگی از شادی نمی‌کاهد.
  2. غذا را با دیگران تقسیم کنید و از مشارکت‌ها، هرچند کوچک، قدردانی کنید.
  3. هنگام افتادن کسی یا قرارگرفتن او در موقعیتی آسیب‌پذیر، از کرامت و حریم خصوصی‌اش پاسداری کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.