کتاب نکاح · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3500

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نکاح
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كُنْتُ رِدْفَ أَبِي طَلْحَةَ يَوْمَ خَيْبَرَ وَقَدَمِي تَمَسُّ قَدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَأَتَيْنَاهُمْ حِينَ بَزَغَتِ الشَّمْسُ وَقَدْ أَخْرَجُوا مَوَاشِيَهُمَ وَخَرَجُوا بِفُئُوسِهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ وَمُرُورِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ - قَالَ - وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَهَزَمَهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَوَقَعَتْ فِي سَهْمِ دَحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تُصَنِّعُهَا لَهُ وَتُهَيِّئُهَا - قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ - وَتَعْتَدُّ فِي بَيْتِهَا وَهِيَ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ - قَالَ - وَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلِيمَتَهَا التَّمْرَ وَالأَقِطَ وَالسَّمْنَ فُحِصَتِ الأَرْضُ أَفَاحِيصَ وَجِيءَ بِالأَنْطَاعِ فَوُضِعَتْ فِيهَا وَجِيءَ بِالأَقِطِ وَالسَّمْنِ فَشَبِعَ النَّاسُ - قَالَ - وَقَالَ النَّاسُ لاَ نَدْرِي أَتَزَوَّجَهَا أَمِ اتَّخَذَهَا أُمَّ وَلَدٍ ‏.‏ قَالُوا إِنْ حَجَبَهَا فَهْىَ امْرَأَتُهُ وَإِنْ لَمْ يَحْجُبْهَا فَهْىَ أُمُّ وَلَدٍ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَبَ حَجَبَهَا فَقَعَدَتْ عَلَى عَجُزِ الْبَعِيرِ فَعَرَفُوا أَنَّهُ قَدْ تَزَوَّجَهَا ‏.‏ فَلَمَّا دَنَوْا مِنَ الْمَدِينَةِ دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَدَفَعْنَا - قَالَ - فَعَثَرَتِ النَّاقَةُ الْعَضْبَاءُ وَنَدَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَدَرَتْ فَقَامَ فَسَتَرَهَا وَقَدْ أَشْرَفَتِ النِّسَاءُ فَقُلْنَ أَبْعَدَ اللَّهُ الْيَهُودِيَّةَ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ أَوَقَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ وَقَعَ ‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه به ما حدیث کرد، عفّان به ما حدیث کرد، حمّاد بن سلمه به ما حدیث کرد، ثابت از انس رضی الله عنه روایت کرد که گفت: در روز خیبر پشت سر ابوطَلحه سوار بودم و پایم به پای رسول خدا ﷺ می‌خورد. هنگامی که آفتاب طلوع کرد به سراغ آنان رفتیم؛ آن‌ها دام‌هایشان را بیرون آورده بودند و با تبرها، زنبیل‌ها و بیل‌های خود خارج شده بودند و گفتند:

«محمد و لشکر آمد!» رسول خدا ﷺ فرمودند: «خیبر ویران شد! همانا چون در حیاط قومی فرود آییم، صبحِ بیم‌دادگان بسیار بد است.» راوی گوید: پس خدای عزوجل آنان را شکست داد و دختری زیبا در سهم دِحیه افتاد. رسول خدا ﷺ او را در برابر هفت سر (اسیر) خریدند، سپس او را به اُمّ سلیم سپردند تا او را بیاراید و آماده سازد. راوی گوید: گمان کنم فرمودند تا عدّه‌اش را در خانه او سپری کند. او صفیه دختر حُییّ بود. رسول خدا ﷺ ولیمه عروسی او را خرما، پنیر خشک (اَقِط) و روغن حیوانی قرار دادند. زمین را کندند و سفره‌ها را در آن پهن کردند و پنیر و روغن آوردند و مردم سیر خوردند. مردم گفتند: «نمی‌دانیم آیا پیامبر با او ازدواج کرده یا او را کنیز خود ساخته است؟» گفتند: «اگر او را حجاب دهد، همسر اوست و اگر حجاب ندهد، کنیز اوست.» چون خواست سوار شود، او را حجاب داد و صفیه بر کوهان شتر نشست، پس دانستند که پیامبر با او ازدواج کرده است. چون به مدینه نزدیک شدند، رسول خدا ﷺ مرکب را تاخت و ما نیز تاختیم. شتری به نام «عَضباء» لغزید و رسول خدا ﷺ و صفیه هر دو افتادند. پیامبر برخاست و او را پوشاند. زنان نگاه کردند و گفتند: «خدا این زن یهودی را دور گرداند!» راوی گوید: گفتم: «ای اباحمزه! آیا واقعاً رسول خدا ﷺ زمین خورد؟» گفت: «آری به خدا سوگند، ایشان واقعاً زمین خورد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ با صفیه ازدواج کرد و مراسم ازدواجشان را ساده برگزار کرد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت، ماجرا را در جریان نبرد خیبر و بازگشت به مدینه قرار می‌دهد. صفیه بنت حیی همسر پیامبر ﷺ شد.

توضیح واژه‌های دشوار
عدّه

مدت انتظار شرعی‌ای که زن پس از طلاق یا درگذشت شوهر باید رعایت کند.

ولیمه

غذایی که به مناسبت ازدواج داده می‌شود.

أَقِط

فراورده‌ای لبنی و خشک‌شده که اغلب به «ماست خشک» یا «کشک» ترجمه می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که ولیمه مستحب است و می‌تواند ساده باشد: پیامبر ﷺ دستور داد خرما، أقط و کره را برای پذیرایی تقسیم کنند. عالمان نخستین درباره گزارش‌های مربوط به حجاب و جایگاه جداگانه صفیه به‌عنوان نشانه‌هایی برای شناخته‌شدن ازدواج او بحث کرده‌اند؛ اما این گزارش‌ها دلیلی نیستند برای فروکاستن کرامت زنان به پوشش یا ظاهرشان. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت ولیمه را رسمی مستحب برای ازدواج می‌دانند، هرچند ارزیابی دقیق فقهی و جزئیات دعوت در هر مذهب متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. ازدواج را با مهمان‌نوازی و در حد توان خود جشن بگیرید؛ ولیمه‌ای آبرومندانه لازم نیست پرهزینه یا مفصل باشد.
  2. توافق‌های مهم میان زوجین را روشن کنید و با هر دو نفر با دقت و احترام رفتار کنید.
  3. غذا را با مهمانان تقسیم کنید تا همه احساس خوشامدگویی کنند، بی‌آنکه اسراف یا خودنمایی شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.