کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 369

روایت‌شده توسط Hudhayfah ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2أَبُو خَالِدٍ
  3. 3سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ
  4. 4رِبْعِيٍّ
  5. 5حُذَيْفَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ - عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ ‏.‏ فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ ‏.‏ قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا ‏.‏ قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ ‏.‏ قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَىُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَىُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلاَ تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ وَالآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لاَ يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلاَ يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلاَّ مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لاَ أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ ‏.‏ قُلْتُ لاَ بَلْ يُكْسَرُ ‏.‏ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ ‏.‏ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ ‏.‏ قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله بن نمیر به ما حدیث کرد، ابوخالد — یعنی سلیمان بن حیان — از سعد بن طارق، او از ربعی و او از حذیفه روایت نمود. حذیفه گفت: نزد عمر بودیم که پرسید:

«کدام یک از شما رسول خدا ﷺ را شنیده است که درباره فتنه‌ها سخن می‌گوید؟» گروهی گفتند: «ما شنیده‌ایم.» عمر فرمود: «شاید منظور شما فتنه مرد در میان خانواده و همسایه‌اش باشد.» گفتند: «بله.» فرمود: «آن فتنه با نماز، روزه و صدقه جبران می‌شود. اما کدام یک از شما پیامبر ﷺ را شنیده است که از فتنه‌هایی سخن بگوید که مانند موج دریا خروشان هستند؟» حذیفه گفت: مردم ساکت شدند، من گفتم: «من.» عمر فرمود: «تویی! به خدا سوگند پدرت نیز بسیار پرهیزکار بود.» حذیفه گفت: شنیدم رسول خدا ﷺ فرمودند: «فتنه‌ها بر دل‌ها عرضه می‌شوند، همانند حصیری که نی به نی بافته می‌شود. هر دلی که آن‌ها را بپذیرد، نقطه‌ای سیاه در آن نقش می‌بندد و هر دلی که آن‌ها را انکار کند، نقطه‌ای سفید در آن ثبت می‌گردد؛ تا اینکه دو نوع دل پدید آید: یکی دلی سفید همچون سنگ صاف (صفا) که تا آسمان‌ها و زمین برپاست، هیچ فتنه‌ای به آن زیان نمی‌رساند؛ و دیگری دلی سیاه و خاکستری‌رنگ، همچون کوزه‌ای واژگون که نه معروفی را می‌شناسد و نه منکری را انکار می‌کند، جز آنچه هوای نفسش به او القا کرده است.» حذیفه گفت: و به او (عمر) گفتم که میان تو و آن فتنه دری بسته است که نزدیک است شکسته شود. عمر گفت: «آیا شکسته خواهد شد؟ پدرت بمیراد! اگر باز می‌شد، شاید دوباره بسته می‌گشت.» گفتم: «خیر، بلکه شکسته خواهد شد.» و به او گفتم که آن در، مردی است که کشته می‌شود یا می‌میرد. این سخنی بدون اشتباه است. ابوخالد گفت: از سعد پرسیدم: «ای ابومالک! منظور از سیاهِ خاکستری‌رنگ چیست؟» گفت: «سفیدی شدید در میان سیاهی.» پرسیدم: «منظور از کوزه واژگون چیست؟» گفت: «سرنگون و وارونه.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

آزمایش‌های پی‌درپی بر دل اثر می‌گذارند، مگر آنکه انسان آن‌ها را رد کند.

پیشینه و سبب بیان

عمر از حاضران پرسید چه آزمایش‌هایی از پیامبر ﷺ شنیده‌اند. حذیفه از آشوب‌های بزرگ و درِ بسته‌ای گفت که با آن‌ها ارتباط داشت؛ او روشن کرد که آن در، مردی بود که کشته می‌شد یا از دنیا می‌رفت.

توضیح واژه‌های دشوار
آزمایش‌هایی که چون موج دریا هستند

آشوب‌های سنگین و گسترده‌ای که مردم و جوامع را دربرمی‌گیرند.

همچون حصیری نی‌به‌نی

آزمایش‌ها به‌تدریج و یکی پس از دیگری رخ می‌دهند.

جامی واژگون

تصویری از دلی که برای شناختن خوبی و رد کردن بدی بسته شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح می‌دهند که پذیرفتن مکرر آزمایش‌های گناه‌آلود، در دل اثر بر جای می‌گذارد؛ درحالی‌که رد کردن آن‌ها دل را نیرومند و روشن می‌کند. تشبیه به حصیر نی‌به‌نی تأکید می‌کند که تباهی می‌تواند گام‌به‌گام رخ دهد. این روایت بر پایبندی به شناخت خوبی و رد کردن بدی و نیز مبارزه با لغزش‌های کوچک از راه نماز، روزه و صدقه تأکید دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز انتخاب‌هایت را بررسی کن و اگر خطایی کردی، به سوی الله بازگرد.
  2. به نماز، روزه و صدقه پایبند باش؛ این‌ها به زدودن لغزش‌ها کمک می‌کنند.
  3. آنچه را نادرست است، گام‌به‌گام رد کن و با کسانی همنشین شو که به شناخت خوبی یاری‌ات می‌کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.