مقدمه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3726

روایت‌شده توسط Umm Habiba, Zainab bint Jahsh, Umm Salama. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umm Habiba, Zainab bint Jahsh, Umm Salama

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ هَذِهِ الأَحَادِيثَ الثَّلاَثَةَ، قَالَ قَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ فَدَعَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةٌ خَلُوقٌ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ مِنْهُ جَارِيَةً ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ سَمِعْتُ أُمِّي أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنُهَا أَفَنَكْحُلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلَّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حُمَيْدٌ قُلْتُ لِزَيْنَبَ وَمَا تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ فَقَالَتْ زَيْنَبُ كَانَتِ الْمَرْأَةُ إِذَا تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا دَخَلَتْ حِفْشًا وَلَبِسَتْ شَرَّ ثِيَابِهَا وَلَمْ تَمَسَّ طِيبًا وَلاَ شَيْئًا حَتَّى تَمُرَّ بِهَا سَنَةٌ ثُمَّ تُؤْتَى بِدَابَّةٍ حِمَارٍ أَوْ شَاةٍ أَوْ طَيْرٍ فَتَفْتَضُّ بِهِ فَقَلَّمَا تَفْتَضُّ بِشَىْءٍ إِلاَّ مَاتَ ثُمَّ تَخْرُجُ فَتُعْطَى بَعَرَةً فَتَرْمِي بِهَا ثُمَّ تُرَاجِعُ بَعْدُ مَا شَاءَتْ مِنْ طِيبٍ أَوْ غَيْرِهِ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی برای ما حدیث کرد و گفت: من بر مالک از عبدالله بن ابی‌بکر، از حمید بن نافع، از زینب دختر ابی‌سلمه خواندم که او این سه حدیث را به وی خبر داد. زینب گفت:

«به نزد ام‌حبیبۀ همسر پیامبر ﷺ رفتم، هنگامی که پدرش ابوسفیان درگذشت. ام‌حبیبۀ عطری که در آن زردی بود (خلوق) یا مانند آن طلبید و آن را به کنیزی مالید، سپس بر دو گونه‌اش کشید و گفت: 'به خدا سوگند! مرا به عطر نیازی نیست، جز اینکه شنیدم رسول الله ﷺ بر فراز منبر فرمودند: «برای زنی که به الله و روز بازپسین ایمان دارد، روا نیست که بیش از سه روز بر مرده‌ای سوگواری کند، مگر بر شوهرش که چهار ماه و ده روز است.»'» زینب گفت: «سپس به نزد زینب دختر جَحش رفتم وقتی برادرش درگذشت. او عطری طلبید و از آن استفاده کرد، سپس گفت: 'به خدا سوگند! مرا به عطر نیازی نیست، جز اینکه شنیدم رسول الله ﷺ بر فراز منبر فرمودند: «برای زنی که به الله و روز بازپسین ایمان دارد، روا نیست که بیش از سه روز بر مرده‌ای سوگواری کند، مگر بر شوهرش که چهار ماه و ده روز است.»'» زینب گفت: «از مادرم ام‌سلمه شنیدم که می‌گفت: زنی نزد رسول الله ﷺ آمد و عرض کرد: 'ای رسول الله! دخترم شوهرش را از دست داده و چشمش درد گرفته است؛ آیا می‌توانیم سرمه بکشیم؟' رسول الله ﷺ دو یا سه بار فرمودند: 'نه'، و هر بار فقط می‌فرمودند: 'نه'. سپس فرمودند: 'این مدت تنها چهار ماه و ده روز است، در حالی که در دوران جاهلیت یکی از شما پیش از گذشت یک سال سرگین نمی‌افکند.'» حمید گفت: از زینب پرسیدم: 'منظور از افکندن سرگین پس از یک سال چیست؟' زینب پاسخ داد: «در جاهلیت وقتی شوهر زنی می‌مرد، او به کلبه‌ای کوچک وارد می‌شد و بدترین لباس‌هایش را می‌پوشید و تا یک سال تمام نه عطر می‌زد و نه چیز دیگری. سپس حیوانی مانند الاغ، بز یا پرنده‌ای نزد او می‌آوردند و او خود را با آن مسح می‌کرد و به ندرت اتفاق می‌افتاد که چیزی را مسح کند و آن نمیرد. سپس بیرون می‌آمد و سرگینی به او می‌دادند که آن را پرتاب می‌کرد، و پس از آن می‌توانست به دلخواه خود از عطر یا غیر آن استفاده کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک زن بیوه چهار ماه و ده روز عده و سوگواری می‌کند؛ سوگواری برای دیگران حداکثر سه روز است.

توضیح واژه‌های دشوار
عده

مدت انتظار مقرر پس از درگذشت شوهر که احکام ویژه‌ای برای زن بیوه دارد.

سوگواری

خودداری از آرایش و عطر در مدت مقرر.

سرمه

ماده‌ای که پیرامون چشم به کار می‌رود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زن برای درگذشت کسی جز شوهرش بیش از سه روز سوگواری نمی‌کند. در صورت درگذشت شوهر، مدت سوگواری زن بیوه چهار ماه و ده روز است؛ برای زن باردار نیز حکم جداگانه‌ای وجود دارد که بر اساس آن، عده با زایمان پایان می‌یابد. زن در این مدت از آرایش و عطر استفاده نمی‌کند. مذاهب فقهی استثناهایی را بررسی کرده‌اند، از جمله درمان مشکل پزشکی: مراقبت ضروری جایز است، مشروط بر اینکه به اندازه نیاز محدود بماند.

درس‌هایی برای امروز
  1. زن بیوه می‌تواند مدت عده‌اش را پیگیری کند و در آن دوره از عطر و آرایش بپرهیزد.
  2. سوگواری برای یکی از اعضای خانواده یا دیگر درگذشتگان بیش از سه روز طول نمی‌کشد.
  3. در صورت بیماری یا نیاز پزشکی، از عالمی آگاه بپرسید که درمان ضروری چگونه با احکام سوگواری سازگار است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.