کتاب معاملات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 3911

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب معاملات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، كِلاَهُمَا عَنْ زَكَرِيَّاءَ، قَالَ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ، وَهُوَ جَالِسٌ عِنْدَ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ وَالْمُخَابَرَةِ وَأَنْ تُشْتَرَى النَّخْلُ حَتَّى تُشْقِهَ - وَالإِشْقَاهُ أَنْ يَحْمَرَّ أَوْ يَصْفَرَّ أَوْ يُؤْكَلَ مِنْهُ شَىْءٌ - وَالْمُحَاقَلَةُ أَنْ يُبَاعَ الْحَقْلُ بِكَيْلٍ مِنَ الطَّعَامِ مَعْلُومٍ وَالْمُزَابَنَةُ أَنْ يُبَاعَ النَّخْلُ بِأَوْسَاقٍ مِنَ التَّمْرِ وَالْمُخَابَرَةُ الثُّلُثُ وَالرُّبُعُ وَأَشْبَاهُ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ قُلْتُ لِعَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَذْكُرُ هَذَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم و محمد بن احمد بن ابی‌خلف برای ما حدیث نقل کردند، هر دو از زکریا؛ ابن ابی‌خلف گفت: زکریا بن عدی برای ما حدیث گفت، عبیدالله به ما خبر داد، از زید بن ابی‌انیسه، که گفت: ابوالولید مکی در حالی که نزد عطاء بن ابی‌رباح نشسته بود، برای ما حدیث نقل کرد، از جابر بن عبدالله که رسول الله ﷺ از محاقله، مزابنه، مخابره و خریدن نخل پیش از رسیدن میوه‌اش نهی فرمودند. و منظور از رسیدن میوه آن است که سرخ یا زرد شود یا بتوان از آن چیزی خورد. محاقله یعنی فروش محصول مزرعه در برابر مقدار معینی از غلات؛ مزابنه یعنی فروش خرماهای تازه در برابر چند وسق خرمای خشک؛ و مخابره یعنی شراکت به میزان یک‌سوم یا یک‌چهارم یا مانند آن. زید گفت: از عطاء بن ابی‌رباح پرسیدم: آیا شنیدی که جابر بن عبدالله این مطلب را از رسول الله ﷺ نقل کند؟ گفت: آری.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

النبي ﷺ نهى عن صور من البيع تتضمن جهالة في المحصول أو مقدار الناتج.

توضیح واژه‌های دشوار
مُحاقلة

بيع محصول الحقل بمقدار محدد مسبقًا من الحبوب.

مُزابنة

بيع التمر على النخل بكمية ثابتة من التمر المجفف.

مُخابرة

زراعة الأرض مقابل حصة متفق عليها من المحصول، كالثلث أو الربع.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که دادوستدهایی که در آن‌ها دربارهٔ مقدار، کیفیت یا تحویل کالا ابهام جدی وجود دارد، ممنوع‌اند؛ زیرا ممکن است به اختلاف و ستم بینجامند. از نمونه‌های ممنوع می‌توان به مبادلهٔ محصولی نامعلوم با مقداری معین و پیمانه‌شده، و فروش خرما روی درخت در برابر مقداری معین خرمای خشک اشاره کرد. یادکردِ مُخابَره در کنار دیگر روایت‌ها و توضیحات فقیهان بررسی می‌شود؛ فقیهان دربارهٔ شرایطی بحث کرده‌اند که در آن‌ها کشتِ سهم‌بری جایز است. رسیدن خرما را می‌توان از تغییر رنگ آن یا امکان خوردن آن تشخیص داد.

درس‌هایی برای امروز
  1. حدّد بوضوح قبل بيع المحصول ما الذي يُباع، وكميته، وموعد تسليمه.
  2. محصولی را که هنوز میزان آن نامعلوم است، در برابر مقدار ثابتی از کالا نفروشید، اگر این کار خطر زیادی برای زیان‌دیدن در پی داشته باشد.
  3. وضّح شروط المزارعة على الحصة، وتحقق من جوازها وفق ضوابط فقهية موثوقة.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.