کتاب قسم‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4314

روایت‌شده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَاهُ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ وَأَبِي مُعَاوِيَةَ بَعْدَ قَوْلِهِ ‏"‏ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ عَلَى حَالِ سَاعَتِي مِنَ الْكِبَرِ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي مُعَاوِيَةَ ‏"‏ نَعَمْ عَلَى حَالِ سَاعَتِكَ مِنَ الْكِبَرِ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى ‏"‏ فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيَبِعْهُ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ ‏"‏ فَلْيُعِنْهُ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ ‏"‏ فَلْيَبِعْهُ ‏"‏ ‏.‏ وَلاَ ‏"‏ فَلْيُعِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ ‏"‏ وَلاَ يُكَلِّفْهُ مَا يَغْلِبُهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن یونس برای ما حدیث کرد، زهیر برای ما حدیث کرد؛ و ابوکریب برای ما حدیث کرد، ابومعاویه برای ما حدیث کرد؛ و اسحاق بن ابراهیم برای ما حدیث کرد، عیسی بن یونس به ما خبر داد — همگی از اعمش با همین سند روایت کرده‌اند. در روایت زهیر و ابومعاویه پس از سخن پیامبر ﷺ که فرمودند:

«همانا تو مردی هستی که در او رگه‌هایی از جاهلیت باقی است»، این افزوده آمده است که ابوذر گفت: «آیا حتی در این سن پیری‌ام؟» ایشان ﷺ فرمودند: «بله.» در روایت ابومعاویه آمده است: «بله، حتی در این سن پیری‌ات.» و در روایت عیسی آمده است: «پس اگر او را کاری سپرد که برایش سنگین باشد، باید او را بفروشد.» و در روایت زهیر آمده است: «پس باید در آن کار به او کمک کند.» اما در روایت ابومعاویه نه عبارت «او را بفروشد» آمده و نه «به او کمک کند»؛ بلکه روایت او با این جمله پایان می‌یابد: «و نباید او را بیش از توانش تکلیف کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کارفرما نباید خادمی را بیش از توانش به کار بگمارد.

توضیح واژه‌های دشوار
بازمانده‌های جاهلیت

رفتاری ناپسند از دوران پیش از اسلام، مانند تحقیر کسی به‌خاطر تبار یا رنگ پوستش.

آنچه برایش دشوار است

کاری که خادم از عهده‌اش برنمی‌آید یا فراتر از توانایی اوست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که تبار یا رنگ پوست دلیلی برای خوار شمردن کسی نیست. نووی تأکید می‌کند که کارفرما باید با خادم خوش‌رفتاری کند، خوراک و پوشاک مناسب برای او فراهم آورد و او را بیش از توانش به کار نگیرد. اگر نتوان از کار سنگین پرهیز کرد، کارفرما باید کمک کند؛ در روایتی دیگر، فروش او به‌عنوان راه‌حل مطرح شده است. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت بر لزوم رفتار عادلانه و ممنوعیت تحمیل زیان‌بارِ کاری فراتر از توان فرد تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. وظایف را عادلانه تقسیم کنید و حجم کار را با توان هر فرد متناسب سازید.
  2. هیچ‌کس را به‌خاطر تبار، رنگ پوست یا جایگاه اجتماعی تحقیر نکنید.
  3. اگر کاری برای یکی از کارکنان بیش از حد دشوار است، خودتان نیز در آن کمک کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.