Sahih Muslim، حدیث 4313
روایتشده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Dharr al-Ghifari
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ مَرَرْنَا بِأَبِي ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ مِثْلُهُ فَقُلْنَا يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ جَمَعْتَ بَيْنَهُمَا كَانَتْ حُلَّةً . فَقَالَ إِنَّهُ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ إِخْوَانِي كَلاَمٌ وَكَانَتْ أَمُّهُ أَعْجَمِيَّةً فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَشَكَانِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَقِيتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ سَبَّ الرِّجَالَ سَبُّوا أَبَاهُ وَأُمُّهُ . قَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ هُمْ إِخْوَانُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَأَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ " .
ابوبکر بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، وکیع برای ما حدیث کرد، اعمش برای ما حدیث کرد، از معرور بن سوید که گفت: در ربذه از کنار ابوذر گذشتیم در حالی که بردی بر دوش داشت و غلامش نیز بردی مانند آن بر دوش داشت. گفتیم: ای ابوذر! اگر این دو را به هم میپیوستی، لباس کاملی میشد. او گفت: میان من و یکی از برادرانم سخنی رد و بدل شد که مادرش عجمی بود، پس او را به خاطر مادرش سرزنش کردم. او نزد پیامبر ﷺ از من شکایت کرد. سپس من با پیامبر ﷺ دیدار کردم و ایشان فرمودند:
«ای ابوذر! همانا در تو خصلتی از جاهلیت است.» گفتم: ای رسول خدا! هر کس به مردم دشنام دهد، آنان نیز به پدر و مادرش دشنام میدهند. ایشان فرمودند: «ای ابوذر! همانا در تو خصلتی از جاهلیت است. آنان برادران شما هستند؛ الله آنان را تحت اختیار شما قرار داده است. پس از آنچه خود میخورید به آنان بخورانید و از آنچه خود میپوشید به آنان بپوشانید. و کاری را که برایشان سنگین است بر آنان تحمیل نکنید، و اگر کاری بر آنان تحمیل کردید، پس یاریشان کنید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
با خدمتکاران همچون برادران رفتار کنید: خوراک و پوشاکشان را تأمین کنید و در انجام کارهای سنگین یاریشان دهید.
ابوذر مردی را بهخاطر مادر غیرعربش اهانت کرد. آن مرد نزد پیامبر ﷺ شکایت برد و پیامبر ﷺ به ابوذر یادآوری کرد که این رفتار بازماندهای از جاهلیت است.
نادانی و رسمهای ناعادلانهٔ دوران پیش از اسلام.
کسانی که به مراقبت و مسئولیت شما سپرده شدهاند.
لباسی که روی شانهها و بهعنوان پوشش رویی پوشیده میشود.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که تبار دلیلی برای تحقیر کسی نیست و اهانتهای نژادپرستانه یا قبیلهای از رسمهای جاهلیت به شمار میروند. سخن دربارهٔ خدمتکاران بر کرامت انسانی آنان و وظیفهٔ تأمین شایستهٔ خوراک و پوشاکشان تأکید میکند؛ نباید کاری فراتر از توانشان بر آنان تحمیل کرد و اگر کار سنگینی لازم شد، باید یاریشان داد. هر چهار مکتب فقهی اهل سنت بر لزوم رفتار عادلانه و ممنوعیت ستم اذعان دارند؛ جزئیات حقوق کار و نفقه، بسته به موقعیت متفاوت است.
- با کسانی که برایتان کار میکنند، بهطور شایسته و محترمانه در خوراک و پوشاک سهیم شوید.
- کاری فراتر از توان هیچکس بر او تحمیل نکنید؛ اگر کار سنگین لازم شد، کمک کنید.
- هیچگاه کسی را بهخاطر تبار یا والدینش تحقیر نکنید و اگر چنین کردید، عذرخواهی کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.